Azərbaycanın dünya birliyinə inteqrasiyası: uğurlu xarici siyasət strategiyası

İstiqamət-Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi;

Müasir dünyada heç bir dövlət təkbaşına inkişaf edə bilməz. Dövlətlərin gücü artıq yalnız onların iqtisadi və hərbi imkanları ilə deyil, həm də beynəlxalq münasibətlər sistemində tutduğu mövqe, qurduğu əməkdaşlıqlar və qazandığı nüfuzla ölçülür. Məncə, Azərbaycan bu baxımdan son illərdə böyük uğurlar əldə edən ölkələrdən biridir. Müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ölkəmiz təkcə daxili inkişaf yolunu seçmədi, eyni zamanda dünya birliyinə inteqrasiya edərək beynəlxalq münasibətlər sisteminin fəal iştirakçısına çevrildi.
Ümumiyyətlə, dövlət anlayışı hər bir xalqın müstəqilliyini, suverenliyini və milli maraqlarını ifadə edən ən mühüm siyasi institutdur. Hər bir dövlətin əsas məqsədi öz vətəndaşlarının rifahını təmin etmək, təhlükəsizliyini qorumaq və beynəlxalq münasibətlər sistemində layiqli yer tutmaqdır. Bu gün qloballaşan dünyada dövlətlərin uğuru onların digər ölkələrlə qurduğu münasibətlərdən, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığından və qlobal proseslərdə iştirak səviyyəsindən də asılıdır. Azərbaycan qədim dövlətçilik ənənələrinə malik ölkədir. Tarixin müxtəlif dövrlərində xalqımız öz dövlətçilik ənənələrini qoruyub saxlamış, milli kimliyini və mənəvi dəyərlərini yaşatmışdır. Lakin XX əsrin sonlarında müstəqilliyini yenidən bərpa edən Azərbaycan olduqca mürəkkəb vəziyyətlə üzləşmişdi. Ölkədə siyasi qeyri-sabitlik hökm sürür, iqtisadi böhran yaşanır, Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımız işğal altında qalırdı. Belə bir dövrdə dövlətçiliyimizin qorunması ən vacib məsələyə çevrilmişdi. Məhz həmin çətin günlərdə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasını müəyyənləşdirdi. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkədə sabitlik bərpa edildi, dövlət institutları gücləndirildi və xarici siyasətdə mühüm uğurlar əldə olundu.
Heydər Əliyev Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində layiqli yer tutmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edirdi. Onun rəhbərliyi ilə həyata keçirilən xarici siyasət kursu ölkəmizin dünya birliyinə inteqrasiyasını sürətləndirdi. Xüsusilə 1994-cü ildə imzalanan "Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın iqtisadi inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Bu müqavilə dünyanın aparıcı enerji şirkətlərini Azərbaycana cəlb etdi və ölkəmizin beynəlxalq iqtisadi münasibətlərdə rolunu artırdı.  Azərbaycanın bugünkü uğurlarının təməlində məhz həmin dövrdə atılmış strateji addımlar dayanır. Həmin illərdə ölkəmizin beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələri də genişləndirildi. Azərbaycan BMT, ATƏT, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və digər beynəlxalq qurumlarla əməkdaşlığını gücləndirdi. Bu əməkdaşlıq ölkəmizin mövqeyinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasına və milli maraqlarımızın müdafiəsinə mühüm töhfə verdi.
Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan regionun lider dövlətlərindən birinə çevrilmişdir. Düşünürəm ki, Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi balanslaşdırılmış və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu daha da artırıb. Hazırda Azərbaycan həm Şərq, həm də Qərb ölkələri ilə qarşılıqlı hörmət və etimada əsaslanan münasibətlər qurur. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, TANAP və TAP kimi beynəlxalq enerji layihələri ölkəmizin geosiyasi əhəmiyyətini daha da artırmışdır. Bu layihələr təkcə iqtisadi baxımdan deyil, həm də beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafı baxımından mühüm rol oynayır. Məncə, bu layihələr Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi formalaşmasının ən mühüm göstəricilərindən biridir.
Son illərdə ölkəmiz bir çox nüfuzlu beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edib. Birinci Avropa Oyunları, IV İslam Həmrəyliyi Oyunları, Formula 1 yarışları, beynəlxalq forumlar və konfranslar Azərbaycanın təşkilatçılıq imkanlarını bütün dünyaya nümayiş etdirib. Düşünürəm ki, bu tədbirlər ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun artmasına və Azərbaycanın dünyada daha yaxından tanınmasına xidmət edir.
Mənə elə gəlir ki, COP29-un Azərbaycanda keçirilməsi dünya ictimaiyyətinin ölkəmizə olan etimadının ən parlaq göstəricilərindən biridir. İqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə məsələsinin dünyanın əsas gündəmlərindən biri olduğu bir vaxtda belə mötəbər tədbirə ev sahibliyi etmək Azərbaycanın qlobal məsələlərin həllində iştirak edən məsuliyyətli dövlət olduğunu nümayiş etdirir. Eyni zamanda Ümumdünya Şəhərsalma Forumu-WUF13 kimi beynəlxalq tədbirin ölkəmizdə keçirilməsi Azərbaycanın inkişaf modelinə olan marağın göstəricisidir. Bu cür tədbirlər müxtəlif ölkələr arasında əməkdaşlığın genişlənməsinə, təcrübə mübadiləsinə və yeni tərəfdaşlıqların qurulmasına imkan yaradır.
Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzundan danışarkən 2020-ci ildə əldə olunan tarixi Zəfəri xüsusi qeyd etmək lazımdır. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu 44 günlük Vətən müharibəsində işğal altında olan torpaqlarımızı azad etdi və ölkəmizin ərazi bütövlüyünü təmin etdi. Bu qələbə təkcə hərbi uğur deyil, həm də siyasi iradənin, güclü diplomatiyanın və xalq-dövlət birliyinin təntənəsi idi.
Düşünürəm ki, Vətən müharibəsində qazanılan Qələbə Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirdi. Dünya bir daha gördü ki, Azərbaycan öz milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə etməyə qadir olan güclü dövlətdir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri də ölkəmizin iqtisadi və siyasi gücünü nümayiş etdirir.
Bu gün Azərbaycanın qarşısında duran əsas məsələlərdən biri regionda dayanıqlı sülhün təmin edilməsidir. Son dövrlərdə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin mətni üzrə əldə olunan razılaşmalar gələcəyə ümidlə baxmağa imkan verir. Düşünürəm ki, yaxın gələcəkdə sülh müqaviləsinin rəsmi şəkildə imzalanması region üçün yeni bir dövrün başlanğıcı olacaq. Məncə, sülh müqaviləsinin imzalanması təkcə Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşmasına xidmət etməyəcək. Bu, həm də regionda iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə, nəqliyyat əlaqələrinin inkişafına və yeni layihələrin həyata keçirilməsinə imkan yaradacaq. Sülhün bərqərar olması ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu daha da artıracaq, Azərbaycanın həyata keçirdiyi regional və qlobal layihələrin əhatə dairəsini genişləndirəcək.
Düşünürəm ki, sülh müqaviləsinin imzalanması Azərbaycanın gücünə güc qatacaq. Çünki sabitlik və təhlükəsizlik hər bir dövlətin inkişafının əsas şərtlərindən biridir. Regionda uzunmüddətli sülhün təmin olunması yeni iqtisadi imkanlar yaradacaq, xarici investisiyaların artmasına şərait formalaşdıracaq və ölkəmizin beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək.
Bu gün Azərbaycan həm regional, həm də qlobal miqyasda söz sahibi olan dövlətlərdən biridir. Qoşulmama Hərəkatına uğurlu sədrliyi, beynəlxalq təşəbbüsləri, enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələr və müxtəlif ölkələrlə qurduğu əməkdaşlıq bunu bir daha sübut edir. Məncə, Azərbaycanın əldə etdiyi uğurlar təsadüfi deyil. Bu uğurların əsasında uzaqgörən siyasət, güclü dövlətçilik ənənələri, xalqın birliyi və milli maraqların qətiyyətlə qorunması dayanır.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişafı ölkəmizin müasir tarixində mühüm yer tutur. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu və Prezident İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi siyasət nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq aləmdə böyük nüfuz qazanmışdır. Düşünürəm ki, qarşıdakı illərdə də ölkəmiz yeni uğurlara imza atacaq, beynəlxalq əməkdaşlığını daha da genişləndirəcək və dünya birliyində mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək. Azərbaycanın güclənməsi, sülhün bərqərar olması və beynəlxalq nüfuzunun artması isə hər bir vətəndaşın qürur mənbəyi olacaq. 
Zeynəb Mustafazadə 
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə çap edilmişdir.