Tərəflər müəyyən irəliləyişlərə nail olsalar da hələ də bir sıra razılaşdırılmamış məqamlar var
27 May 2023 18:31 Siyasət"Prezident İlham Əliyev, Vladimir Putin və Nikol Paşinyan arasında Moskvada keçirilən son görüş əvvəldən də proqnozlaşdırıldığı kimi sırf nəqlyyat-kommunikasiya əlaqələrinin bərpasına həsr olundu. Çünki bu məsələ Rusiya üçün indiki mərhələdə ən prioritet məsələlərdən biridir".
"OLAYLAR" xəbər verir ki, bu fikirləri politoloq Yusif Bağırzadə səsləndirib. O bildirib ki, Ukrayna savaşı səbəbilə bir çox ticari təfdaşlarını itirən Rusiya "Zəngəzur dəhliz"inə yeni imkanlar olaraq baxır:
"Məlumdur ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə Rusiya həm Ermənistan, həm də İranla birbaşa dəmir yolu əlaqələri əldə edə biləcək. Odur ki, əvvəldən də Rusiyanın bundan əvvəl ABŞ-da və Brüsseldə razılaşdırılmış məsələlər, yəni sərhədlərin delimitasiya və demorkasiyası, eləcə də sülh sazişinin mətni üzrəində razılaşdırmalarla bağlı deyil məhz nəqliyyat dəhlizlərinin aşılması ilə bağlı məsələni masaya yatıracağı gözlənilən idi və belə də oldu".
Politoloqun qənaətincə, açıqlamalardan məlum olur ki, tərəflər bu istiqamətdə müəyyən irəliləyişlərə nail olsalar da hələ də bir sıra razılaşdırılmamış məqamlar var:
"Putin bu məqamları, yəni fikir ayrılıqlarının terminalogiya və texniki məqamlarla əlaqələndirdi. Amma məlumdur ki, əsas məsələ Azərbaycanla Ermənistan arasında gömrük məntəqələrinin hansı şəkildə qurulacağı, onların necə fəaliyyət göstərəcəyi, yoxlamaların hansı şəkildə aparılacağı, transit daşımalar üçün kömrük xərcləri və s. məsələlərlə bağlıdır. Bu istiqamətdə hələ yekun razılşmanın olmamasının nəticəsidir ki, tərəflər baş nazirlərin müavinləri səviyyəsində bir həftədən sonra növbəti görüşün keçirilməsini məqsədəuyğun sayıblar".
Azərbaycan Prezidentinin Avrasiya İqtisadi Birliyinin toplantısında iştirak məsələsinə də toxunan Yusif Bağırzadə deyib ki, Azərbaycan MDB-nin üzvü olmasına baxmayaraq Avrasiya İqtisadi Birliyinə qoşulmur. Bunun da səbəbləri var:
"Birincisi ona görə ki, Avrasiya İttifaqı vahid iqtisadi məkandır və bu quruma üzvlük özündə gömrük rejimi, rüsumlar, vergilər və s. məsələlərdə vahid qaydalar və normaları ehtiva edir. Azərbaycan isə haqlı olaraq bu sahədə müstəsna səlahiyyətlərini və hüquqlarını hansısa bir quruma dövr etmək istəmir. İkinci bir tərəfdən ölkəmiz onsuz da Ermənistanı çıxmaq şərtilə Avrasiya İttifaqına daxil olan ölkələrlə müəyyən güzəştli iqtisadi münasibətləri, ticarət münasibətlərini formalaşdıra bilib".
Politoloq qeyd edib ki, Prezidentin toplantıdakı çıxışında səsləndirdiyi rəqəmlər də bunu bariz şəkildə sübut edir: "Məlumdur ki, təkcə keçən il ərzində Azərbaycanın Avrasiya İqtisadi Birliyi ilə əmtəə dövriyyəsi 31 faiz artıb və 4,7 milyard dollar təşkil edib. Bu ilin yanvar-aprel aylarında qarşılıqlı ticarətin həcmi isə daha 38 faiz artıb. 2022-ci il üçün Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzv ölkələrin Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsində payı 9 faizə yaxın olub.
Bununla yanaşı ölkəmizin nəqliyat-logistika imkanları da Avrasiya İqtisadi Birliyi ölkələri üçün kifayət qədər cəlbedicidir. Məlumdur ki, ölkəmiz həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat yollarının coğrafi kəsişməsində yerləşir".
Yusif Bağırzadə deyib ki, mövcud nəqliyyat-logistika infrastrukturumuz isə bütün istiqamətlərdə daşımaları həyata keçirməyə imkan verir:
"Bundan başqa Azərbaycan Xəzərdə 50 gəmidən ibarət ən böyük ticarət donanmasına da malikdir. On beş milyon ton yükün daşınmasına hesablanmış Ələt Dəniz Limanı mövcuddur və bu liman Prezidentin də qeyd etdiyi kimi yaxın vaxtlarda modernləşdirilərək yükaşırmaların həcmini 25 milyon tona çatdırmağa imkan verəcək. Azərbaycanın həyata keçridiyi, strateji əhəmiyyət daşıyan loqistik layihələr isə imkanlarımızı daha da artırır. Məlumdur ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu Avropaya, həmçinin Türkiyənin Aralıq dənizi limanlarına çıxışı təmin edir. Bununla yanaşı Azərbaycan həm də "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizi layihəsinin fəal iştirakçısıdır".
Politoloq onu da deyib ki, prezident də öz çıxışında həm nəqliyyat-logistika imkanlarımız həm də iqtisadi gücümüzlə bağlı real faktları ortaya qoydu:
"Odur ki, Prezidentin Avrasiya Ali Şurasının son toplantısında iştirakı ölkəmizin iqtisadi imkanlarını və eləcə də nəqliyyat-logistika imkanlarını nümayiş etdirmək baxımından əhəmiyyətli oldu".