AY SİZƏ REKLAM OLUM- Arzu Soltan yazır

Reklamda deyir ki, boya istehsalında keyfiyyət vacib şərtdir. Üz-üzə olsaydı, soruşardım,

ciddisiniz? Bəs reklam mətni yazmaq işində keyfiyyət vacib deyil? Ümumiyyətlə, insanlar üçün,

cəmiyyət üçün görülən hansı işdə keyfiyyətin aşağı olması qəbulediləndir? İnsan resurslarından

istifadədə necə?

Bizim bir qohum var, bir neçə il əvvəl deyirdi ki, ucqar kəndlərdən gəlib əlinə oboy (yəni, divar

kağızı) bıçağı alan özünü ev təmir edən usta kimi qələmə verir. Tikinti bumu bu sahədə

mütəxəssislərə ehtiyac yaratmışdı. İşi bilən isə az idi.

Necə ki, serial, film çəkilişi sahəsinə pul ayrılan kimi hamı oldu kinematoqrafiya bilicisi. Təhsili,

təcrübəsi olan-olmayan hamı "yolaverdi" üsulu ilə bu sahədə pul qazanmağa başladı. Ən azından

qazanmağa cəhd etdi, yəni.

Bir-iki il əvvəl bir film təqdimatına dəvət almışdım. Mərasim Hollivud filmlərinin təqdimatına

oxşadılmışdı.Yaradıcı heyət səhnəyə çıxanda baxdım ki, filmin baş prodüsseri bir neçə ay əvvəl

serial çəkilişində gördüyüm çay paylayan adamdır. Bu inkişafa sevinmək olardı. Amma ədəbsiz

lətifələrin bir-birinə çalaq edilməsi əsasında çəkilmiş filmin elə ilk 5 dəqiqəsindən zal boşalmağa

başladı. Elə mənim də heç vaxt heç bir filmdən və tamaşadan yarımçıq çıxmağa imkan

verməyəm tərbiyəm bu dəfə filmə axıracan baxmağa imkan vermədi...

Məktəb önəmlidir və heç kim mübahisə etməz ki, təhsildə də keyfiyyət vacib şərtdir. Amma

bəzən peşəkarlıq təkcə təhsillə bağlı olmur. Dövrəyə peşə namusu da girir. Məsələn, bu yaxında

banklardan birində sifariş etdiyim bankomat kartını alıb elə oradaca yoxlamağa çalışdım. Kart

işləmədi. Kartı təhvil aldığım bank işçisinə yaxınlaşıb kartın işləmədiyini dedim. Cavabı "mən

heç nə edə bilmərəm" oldu.

Bəzən heç təhsil lazım olmayan yerdə də keyfiyyətsizlik özünü göstərir. Bakının iri alış-veriş

mərkəzlərindən birində xadimədən soruşuram ki, niyə tualetlərdə kağız yoxdur. Cavab verir ki,

"bala, ayın axırıdır, ehtiyatımız qurtarıb". Onunla mübahisə etməyib öz-özümə fikirləşirəm ki,

məgər ayın axırı olanad parkovka pulsuz, kinoteatrların biletləri ucuz olur, ya mağazalar,

restoranlar havayı işləyir? Ayın əvvəli və axırı olmasının, ilin, ayın, günün, saatın nə vədəsi

olmasının tualet kağızına nə dəxli var axı? Və birdən yadıma düşür ki, xadimənin ayın axırı

dediyi gün ayın 7-dir... Bu ona oxşayır ki, qatarla Tbilisidən-Bakıya qayıdıram. Qatar təzəcə

tərpənib. Vaqonun möhtəşəm sanitariya otağında işlənib-işlənib kağıza dönmüş bir qırıq sabun

qalığı var. Yenə də mən. Bələdçidən soruşuram ki, "niyə sabun yoxdur?". Deyir, "ay xanım,

işlənib, qurtarıb da"...

Yadıma düşür ki, mən hələ uşaq vaxtı bağçaya gedəndə belə halları müşahidə eləmişdim. İşçilər

evlərində sınan qab-qaçağı, stəkan-nəlbəkini bağçaya gətirib evlərinə təzəsini aparırdılar...

Bu günlərdə uşaqlarını kursa yazdırmaq istəyən bir qadının qiymətdə endirim almaq üçün necə

yalvardığının şahidi oldum. "Xadimə işləyirəm, maaşım azdır. Kaş məni də vaxtında başa salan

olaydı, oxuyardım, indi onun-bunun ayağının altını silməzdim", deyirdi. O qədər səmimi idi ki,

kursun aylıq ödənişi sabit olsa da, ona müəyyən endirim edildi. Düşündüm ki, kaş məktəblərdə

müəllimlər də şagirdlərə oxumağın və keyfiyyətli mütəxəssis olmağın önəmini belə

səmimiyyətlə başa salardılar. Onda elmi olmayan elmi araşdırma, imanı olmayan dindarlıq,

sənətdən anlamayan sənətkarlıq eşqinə düşməzdi. Məktəb direktoru ilə şou-biznes ulduzunu bir-

birindən seçmək olardı.

Nə jurnalistikada (ənənəvi və yeni), kommunikasiyanın başqa sahələrində, nə də ümumiyyətlə

heç bir peşədə psevdo-mütəxəssislər meydan sulamazdı. Youtube-da Azər Axşamın

təqdimatında "Milyonçu" şousuna baxan oğlum (17 yaş) "o vaxtdan sonra nə oldu ki, TV-lər bu

qədər düşdü" sualını mənə verməzdi...

90-cı illərin sonlarında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Əhali Fondu ailə planlaşdırılması,

əhalinin artım səviyyəsi ilə bağlı hesabatında Azərbaycandakı durumu keyfiyyətsiz əhali artımı

adlandıranda bu, bir az xətrimə də dəymişdi...

Təbii ki hər kəs işləmək, güzaranını qurmaq, pul, yeri gəlsə, şan-şöhrət qazanmaq istəyir. Amma

sizə bir sirr açım, insanın yaxşı bildiyi işdən aldığı zövq dünyada heç bir maddi qazancla və ya

ad-sanla müqayisəyə gələ bilməz.

Həyatın keyfiyyəti isə məhz o zövqlə bağlıdır.