Trampın Hörmüz boğazını blokadası gözlənilən nəticəni vermədi: ABŞ danışıqlara qayıdır-Özəl

ABŞ-ın Hormuz boğazındakı dəniz blokadasının elə  ilk 24 saat ərzində gözlənilən nəticənin verməyəcəyi məlum oldu və bu, Trump administrasiyasını taktikasını  dəyişərək İranla yenidən danışıqlara başlamağa məcbur etdi". "Olaylar" xəbər verir ki, bunu politoloq Əlimusa İbrahimov deyib: "Prezident Donald Tramp Amerikalı və İranlı danışıq qruplarının cümə axşamı və ya cümə günü İslamabadda görüşə biləcəyini açıqladı. Bu, daha əvvəlki hərbi və iqtisadi təzyiq təhdidlərindən kəskin dönüşdür. Lakin bu geri çəkilmə eyni zamanda Vaşinqtonun təzyiq kampaniyasında ciddi çatışmazlıqlar olduğunu üzə çıxarıb.
Sanksiya altında olan Çin tankerlərii ABŞ hərbi dəniz qüvvələrinin xəbərdarlığına  baxmayaraq Hörmüzü keçib
Pentaqonun Prezident Trampa heç bir gəminin Amerika hərbi gəmilərini keçə bilmədiyi barədə verdiyi təminatlara baxmayaraq, digər  məlumatlar bunun əksini göstərir. Marine Traffic və KPLR xidmətinə əsasən, sanksiyalara məruz qalan Çin tankeri "Rich Story" Hörmuz boğazından uğurla keçib və blokada başlayandan sonra Fars körfəzindən çıxıb.
BƏƏ-nin Həmriyyə limanından metanolla yüklənmiş tanker İranla əməkdaşlığına görə ABŞ sanksiyaları altındadır. İkinci qara siyahıdakı tanker "Murlikişan" aprelin 14-də boğaza daxil olub və aprelin 16-da İraqda mazut yükləməsi gözlənilir. Bu tanker əvvəllər Rusiya və İran neftinin daşınması üçün istifadə edilib.
ABŞ-nin Regiondakı müttəfiqləri, xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı, indi Vaşinqtonu blokadadan əl çəkməyə və danışıqlar masasına qayıtmağa səsləyir. "Wall Street Journal" qəzetinin yazdığına görə, Ər-Riyad gərginliyin artmasının Qırmızı dənizi Ədən körfəzi ilə birləşdirən Bab əl-Məndəb boğazının bağlanmasına səbəb ola biləcəyindən ehtiyat edir.
Həmin strateji arteriya  qlobal dəniz neftinin 12%-nin və maye təbii qazın 8%-nin keçdiyi boğazdır və  gərginlik davam edərsə, Yəmən Husiləri tərəfindən bağlana  bilər. Səudiyyə Ərəbistanı neft ixracını yalnız bu yaxınlarda (gündə təxminən 7 milyon barrel) boru kəməri vasitəsilə Qırmızı dənizdəki Yanbu limanına yönləndirməklə bərpa edə bilib. Bab əl-Məndəbin bağlanması bu xətti iflic edə bilər.
İsrail-Livan danışıqları müsbət haldır 
Paralel diplomatik addım olaraq, İsrail və Livan arasında danışıqlar aprelin 14-də Vaşinqtonda baş tutub. Görüşdə hər iki ölkənin Vaşinqtondakı səfirləri və ABŞ dövlət katibi Marko Rubio iştirak edib. Müzakirədə İsrailin əsas tələbi Hizbullahın tamamilə tərksilah edilməsidir.
Hizbullah danışıqları "mənasız" adlandırsa da, Tramp administrasiyası potensial sazişi həlledici hesab edir: əgər İsrail və Livan razılığa gəlsə, bu, geniş regional münaqişənin əsas dayaq nöqtələrindən birini aradan qaldıraraq ABŞ-İran danışıqlarına yol aça bilər.
Tramp "daimi" nüvə sazişindən geri çəkilir
Prezident Tramp öz əsas vədindən geri dönür. Barak Obamanı cəmi 10 illik nüvə sazişi imzaladığına görə "zəif" adlandırdıqdan sonra Tramp İranın nüvə proqramının "daimi, əbədi sökülməsi"nə and içmişdi.
İndi isə, məlumata görə, vitse-prezident Ceyms Devid Vens İrana nüvə fəaliyyətinin tam dayandırılmasını deyil, 20 illik müvəqqəti fasiləni təklif edib. Zəiflik hiss edən Tehran hətta bunu da rədd edərək, cəmi beş illik dondurma tələb edir. Bu müddət  Obamanın dövründə imzalanmış və Trampın bir vaxtlar çıxdığı sazişdə təsdiqlənəndən də  də qısa müddətdir.
İran hökumətinin sözçüsü Fatimə Mühacirani aprelin 14-də bildirib ki, istənilən yekun saziş hərbi təzminatları əhatə etməlidir. "Danışıq qrupumuzun irəli sürdüyü məsələlərdən biri ABŞ-dən hərbi təzminatlardır," deyə o qeyd edib. "İranın ABŞ və İsrail hücumlarından dəyən ziyanı hazırda təxminən 270 milyard dollar civarında qiymətləndirilir."
İroniya göz qabağındadır. Tramp 2018-ci ildə ABŞ-ni Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planından (JCPOA) çıxararaq onu "dəhşətli, birtərəfli saziş" adlandırmışdı. İndi isə iflas etmiş blokada, meydan oxuyan tankerlər, Səudiyyə təzyiqi və İranın həm daha qısa müddət, həm də milyardlarla dollar təzminat tələbləri ilə üzləşən Tramp, Obamadan miras qalan sazişdən daha zəif bir razılaşma imzalamaq riski ilə qarşı-qarşıyadır.
Danışıqların 48 saat ərzində yenidən başlaması gözlənilir. Artıq sual ABŞ-nin danışıqlara gedib-getməyəcəyi deyil, Vaşinqtonun daha nə qədər güzəştə getməli olacağıdır