28 May – Azərbaycan dövlətçilik tarixinin milli dirçəliş və strateji müstəqillik mərhələsi

Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində 28 May xüsusi siyasi və tarixi əhəmiyyətə malikdir. 1918-ci il 28 may tarixində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ilə xalqımız öz milli müstəqilliyini bütün dünyaya bəyan etmiş, Şərqdə ilk parlamentli respublikanın əsasını qoymuşdur. Bu mühüm hadisə xalqın milli azadlıq iradəsinin, dövlətçilik ənənələrinin və siyasi düşüncəsinin parlaq təzahürü kimi tarixə daxil olmuşdur.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması mürəkkəb geosiyasi şəraitdə baş vermişdir. Çar Rusiyasının süqutundan sonra regionda yaranan siyasi vəziyyət milli dövlət quruculuğu üçün yeni imkanlar yaratmışdı. Məhz belə bir tarixi mərhələdə Azərbaycan ziyalıları və siyasi liderləri müstəqil dövlət yaratmaq məsuliyyətini üzərlərinə götürdülər. Qəbul edilən İstiqlal Bəyannaməsi Azərbaycanın suveren dövlət kimi fəaliyyət göstərəcəyini beynəlxalq ictimaiyyətə bəyan etdi.
Cümhuriyyət dövründə qısa zaman ərzində mühüm dövlətçilik institutları formalaşdırıldı. Parlament yaradıldı, hökumət strukturları təşkil olundu, milli ordu quruculuğuna başlanıldı və dövlət atributları qəbul edildi. Azərbaycan dili dövlət dili elan edildi, milli təhsil sisteminin inkişafı istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Xüsusilə qadınlara seçki hüququnun verilməsi həmin dövr üçün mühüm demokratik yenilik hesab olunurdu.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti beynəlxalq münasibətlər sistemində də fəal iştirak etməyə çalışırdı. Paris Sülh Konfransında Azərbaycan nümayəndə heyətinin fəaliyyəti nəticəsində ölkənin müstəqilliyi beynəlxalq səviyyədə tanındı. Bu, gənc respublikanın diplomatik uğuru olmaqla yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun formalaşmasının başlanğıcı idi.
Cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milli dövlətçilik tarixində mühüm iz qoydu. Sovet işğalı nəticəsində müstəqilliyin itirilməsi xalqın azadlıq ideallarını zəiflətmədi. Əksinə, milli dövlətçilik düşüncəsi gələcək nəsillərin yaddaşında yaşadıldı və müstəqillik arzusu daim qorundu.
1991-ci ildə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsi ilə 1918-ci ildə əsası qoyulan dövlətçilik ənənələri yenidən davam etdirildi. Lakin müstəqilliyin ilk illərində ölkədə siyasi və iqtisadi çətinliklər mövcud idi. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə ölkədə ictimai-siyasi sabitlik təmin olundu, dövlət idarəçiliyi sistemi gücləndirildi və milli inkişaf strategiyası müəyyən edildi.
Sonrakı illərdə həyata keçirilən uğurlu siyasət nəticəsində Azərbaycan regionun aparıcı dövlətlərindən birinə çevrildi. Enerji layihələri, beynəlxalq əməkdaşlıq proqramları və balanslaşdırılmış xarici siyasət ölkənin geosiyasi mövqeyini daha da möhkəmləndirdi. Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarda nüfuzu artdı və ölkə regional əməkdaşlıq proseslərinin əsas iştirakçılarından biri oldu.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan öz suverenliyini daha da gücləndirmişdir. Xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfər dövlətin siyasi iradəsini və xalq birliyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması milli dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.
Bu gün 28 May - Müstəqillik Günü Azərbaycan xalqının milli qürur və dövlətçilik bayramı kimi qeyd edilir. Bu tarix xalqın azadlıq mübarizəsini, milli həmrəyliyini və müstəqil gələcəyə inamını ifadə edir. Müstəqilliyin qorunması və daha da möhkəmləndirilməsi hər bir vətəndaşın əsas vəzifələrindən biri hesab olunur.
Müasir Azərbaycan güclü iqtisadiyyata, müasir orduya və müstəqil siyasi kursa malik dövlət kimi inkişafını davam etdirir. Bütün bu uğurların əsasında isə 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlətçilik ənənələri dayanır. 28 May ideyaları bundan sonra da xalqımızın milli yaddaşında yaşayacaq və Azərbaycanın gələcək inkişaf yoluna işıq tutacaqdır.
Anar Məmmədov,
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı