İlk dəfə insana uyğun orqanlı donuz yetişdirilib- ÖZƏL

Olaylar.az xəbər verir ki, yaponlar insanlara orqan transplantasiyası üçün uyğun olan ilk geni dəyişdirilmiş donuzları yetişdiriblər.

Dünya miqyasında orqan donorluğu böhranı davam etdikcə, görkəmli alternativlərdən biri insan üçün uyğun orqanlara malik genetik dəyişdirilmiş donuzların yetişdirilməsidir. Yaponiyanın "PorMedTec" startapı tarixdə ilk dəfə olaraq orqanları insanlara uyğun gələn donuzların yetişdirilməsinə nail olduğunu açıqlayıb. Bunun orqan gözləyən minlərlə insana ümid şüası gətirəcəyi bildirilib.

PorMedTec-in ABŞ-ın biotexnologiya şirkəti eGenesis ilə birgə hazırladığı layihədə orqanları insanlarda istifadəyə yararlı olan 3 donuz balası yetişdirilib. Bazar günü doğulan bala, orqan və yad orqan transferini rədd etmək üçün immunitet sistemi üçün aparılan sıx bir genetik mühəndisliyi araşdırması nəticəsində dünyaya gəlib.

Bu layihədə eGenesis tərəfindən istehsal edilən genetik olaraq redaktə edilmiş donuz hüceyrələrindən bəzi hüceyrə klonlama üsullarından istifadə edərək genetik cəhətdən dəyişdirilmiş donuz embrionları yaratmaq üçün istifadə edilmişdir. Bu embrionlar daha sonra ana donuzun uşaqlığına yerləşdirilib. Nəticədə bu üç pişik qeysəriyyə əməliyyatı ilə dünyaya gəlib.

Bu inkişaf, orqan qrant böhranı ilə birlikdə alındığında əhəmiyyətli bir irəliləyişə diqqət çəkir. Hazırda tədqiqatın aparıldığı Yaponiyada 16 min insan orqan gözləyir və hər il cəmi 400 orqan transplantasiyası həyata keçirilir. Türkiyədə, Səhiyyə Nazirliyinin məlumatlarına görə, 2002-2023-cü illər arasında 74 min 704 orqan nəqli həyata keçirilib. Eyni araşdırmada ölkəmizdə orqan qrant gözləyən xəstələrin sayı 33 min 701 olaraq açıqlanıb. Fərqli növlər arasında hüceyrə və ya orqan köçürülməsinə əsaslanan ksenotransformasiya adlanan yeni üsulun orqan gözləyən xəstələrə ümid verəcəyi düşünülür.