Bu rejim heç bir dini prinsipinə sadiq deyil

İranlı Ayətullah Xameneinin qardaşı qızı hökumət əleyhinə çağırışlara görə həbs edilib.
Fəridə Moradxani İranın ali dini lideri Ayətullah Əli Xameneinin qardaşı qızıdır. Onun haqqında az şey məlumdur, lakin o, ölkədəki rejimə fəal şəkildə qarşı çıxırdı. Noyabrın 23-də o, digər ölkələri Tehranla bütün münasibətlərə son qoymağa və "qanlı körpə öldürmə rejimini" dəstəkləməməyə çağırdıqdan sonra həbs edilib. İndi onu 15 ilə qədər həbs gözləyir. Ayətullahın keçmiş müttəfiqi olan atası da bir vaxtlar on il həbsdə olub.

Ayətullahın qardaşı qızı niyə həbs olundu?

İranın ali dini lideri Ayətullah Əli Xameneinin qardaşı qızı və İslam İnqilabının lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin ən yaxın silahdaşlarından biri olan Fəridə Moradxani İranda həbs edilib.

Qadının həbsi barədə CNN onun Fransada yaşayan qardaşı Mahmud Moradxaniyə istinadən məlumat yayıb. O, Twitter-də yazıb ki, ötən çərşənbə günü, noyabrın 23-də bacısı onun həbsi ilə bağlı məhkəmə qərarından İran prokurorluğuna apellyasiya şikayəti verməyə çalışıb. Və bundan sonra o, həbs edilib.

Mahmud Moradxani videonun nə vaxt çəkildiyini açıqlamadan bacısının mesajının videosunu da yayıb. Orada Fəridə Moradxani əmisinin rəhbərlik etdiyi İran siyasi rejimini kəskin tənqid edir.

"Azad insanlar, bizimlə olun və hökumətlərinizə deyin ki, bu qanlı və uşaq qətliam rejiminə dəstəyi dayandırsınlar. Bu rejim heç bir dini prinsipinə sadiq deyil və gücdən və mümkün olan hər vasitə ilə hakimiyyətini saxlamaqdan başqa heç bir qanun və qayda tanımır".
Moradxaninin sözlərinə görə, İran xalqı indi cəsarətlə, lakin əliboş, "şər qüvvələrə qarşı mübarizə aparır, bu yükü təkbaşına daşıyır və canı ilə ödəyir. Bundan əlavə, qadın vurğulayıb ki, iranlılar əslində əmisinin rejimini dəstəkləyən ölkələrin hökumətləri ilə müharibə aparırlar. O, demokratik ölkələri Tehrandan öz nümayəndələrini geri çəkməyə, həmçinin İran diplomatlarını öz ərazilərindən çıxarmağa çağırıb. O, İrana qarşı mövcud sanksiyaları "gülünc" adlandırıb. Moradxani xatırladıb ki, İranın hazırkı hakimiyyət orqanları 2019-cu ilin noyabrında keçirilən etiraz aksiyaları zamanı minlərlə vətəndaşın ölümünə görə məsuliyyət daşıyır, "qalan dünya isə səssizcə seyr edir".
Faridə Moradxani kimdir?

Fəridə Moradxani və qardaşı Mahmud Şeyx Əli Tehrani kimi tanınan Əli Tehraninin övladlarıdır. O, iranlı şiə ilahiyyatçısı və yazıçısı, İranın ilk ali lideri Ruhullah Xomeyninin tələbəsi idi. Keçmişdə Tehrani indiki Ayətullah Xamenei ilə çox yaxın olub və bacısı Bədri ilə evlənib.

Lakin 1979-cu ildə İran İslam İnqilabından sonra müttəfiqlər arasında parçalanma baş verdi və Əli Tehrani müxalifətin liderlərindən birinə çevrildi. O, bir neçə dəfə həbs edilib. 1984-cü ildə o, ev dustaqlığından gizli şəkildə qonşu İraqa qaçıb . Oradan o, Bağdadi farsca danışan radio və televiziyada İslam Respublikası və onun hökmdarlarını tənqid edən xütbələr oxuyub. Bir müddət sonra arvadı da ona qoşulub.

1995-ci ildə müxalifətçi İrana qayıdıb, orada 20 il həbs cəzası alıb, lakin 10 ildən sonra, 2005-ci ildə azadlığa çıxıb. Əli Tehrani 2022-ci il oktyabrın 19-da 96 yaşında Tehranda vəfat edib.

Övladları haqqında çox şey məlum deyil. O cümlədən, ötən həftə həbs olunan Fəridə Moradxaninin dəqiq doğum tarixi məlum deyil. Açıq mənbələrə görə, o, mühəndis təhsili alıb, lakin hüquq müdafiəsi fəaliyyəti ilə məşğul olub.

23 noyabr həbsi Fəridə Moradxani üçün ilk deyil. Bu il yanvarın 13-də o, evə qayıdarkən həbs edilib. İnsan haqları təşkilatları İran təhlükəsizlik xidmətinin Ayətullahın qardaşı qızının evində axtarış apardığını və onun bəzi əşyalarını ələ keçirdiyini bildirib. Bu həbs onun 2021-ci ilin oktyabrında Moradxaninin İranda ölüm hökmünə qarşı fəal çıxışı ilə bağlıdır. Aprel ayında qadın girov müqabilində sərbəst buraxılıb, lakin o, hələ də istintaq altında olduğu üçün onu 15 ilə qədər həbs gözləyir.

Moradxani İranda iki aydan artıqdır davam edən etirazlar fonunda həbs edilib. Etirazlar sentyabrın ortalarında 22 yaşlı Məhsa Əmininin ölümündən sonra başlayıb. Qızı vətəndaşların şəriət normalarına riayət etməsinə nəzarət edən Təlimatçı Patrul - əxlaq polisi saxlayıb. İnsan haqları təşkilatlarının məlumatına görə, Əmini hicabı səhv taxdığına görə döyüblər. İran rəhbərliyi qızın ölümündə hüquq-mühafizə orqanlarının iştirakını inkar edir və onun ürəyində yaranan problem səbəbindən öldüyünü iddia edir.
Qızın ölümündən sonra ölkənin onlarla şəhərində polisin qanunsuzluğuna və birbaşa Ayətullah Əli Xamenei rejiminə qarşı etirazlar başlayıb. Bütün nümayişlər dövlət təhlükəsizlik xidməti tərəfindən ciddi şəkildə yatırılır. İran dövlət mediasının məlumatına görə, iğtişaşlar zamanı 41 nəfər ölüb. BMT -nin İnsan Haqları üzrə Ali Komissarı Volker Türk ən azı 400 nəfərin öldüyünü, onlardan 50-yə yaxınının azyaşlı olduğunu bildirdi. Onun sözlərinə görə, bir neçə min insan yaralanıb, 14 minə yaxın insan həbs edilib. Həbs edilənlərdən 21-i ölüm cəzası gözləyir, altısı artıq ölüm hökmü alıb.

Əfsanə Səlimi