Modern ailəyə necə sahib olmaq mümkündür?

Bu bir danılmaz faktdır ki, ailə cəmiyyətin ən kiçik həyat  vahididir. Sağlam bir cəmiyyət, ruhi istiqamətdən sağlam fərdlərin yetişdiyi ailələr ilə mümkündür. Bu mənada ailə fərdlərinin məlumatlandırılması və təhsili əhəmiyyət daşımaqdadır.

Bu bir danılmaz faktdır ki, ailə cəmiyyətin ən kiçik həyat  vahididir. Sağlam bir cəmiyyət, ruhi istiqamətdən sağlam fərdlərin yetişdiyi ailələr ilə mümkündür. Bu mənada ailə fərdlərinin məlumatlandırılması və təhsili əhəmiyyət daşımaqdadır.  Psixoloq Validə Abbasova deyir ki,azerbaycanca  lüğətdə, ailə; evlilik və qan bağına söykənən, ər, arvad, uşaq, qardaşlar arasındakı əlaqələrin meydana gətirdiyi cəmiyyət içindəki ən kiçik birlik olaraq təyin olunub. Onun sözlərinə görə,   ailə, içində insan növünün çıxarıldığı, cəmiyyətə hazırlanma prosesinin ilk və təsirli şəkildə meydana gəldiyi, cinsi əlaqələrin təşkil edildiyi, yoldaşlar və ana-babalarla uşaq arasında isti, güvən verən əlaqələrin qurulduğu, iqtisadi tədbirlərin az ya da çox yer aldığı bir ictimai təşkilatdır: "Özünə inam  isə ailəni, əleyhdar cinsdən iki yetkin adamın qanuni və ənənəvi  bağlara uyaraq qurduqları bioloji, psixoloji və ictimai funksiyaları olan bir təşkilat olaraq təyin edib. Daha geniş mənada ailə; bir-birlərinə bioloji və ya psixoloji bağlarla bağlı, sosial, iqtisadi və romantik qarşılıqlı olan və özlərini eyni dam altında birlikdə həyatın bir parçası olaraq qəbul edən fərdlər olaraq təyin olunmaqdadır. Evlilik isə, qarşı cinsdən iki adamın birlikdə yaşamaq, yaşantıları paylaşmaq, uşaq dünyaya gətirmək və yetişdirmək kimi məqsədlərlə etdikləri bir müqavilə olaraq təyin olunmaqdadır . Sosioloji baxımdan ələ alındığında 3 tip ailə vardır. Birincisi, ənənələrə sadiq geniş ailə, ikincisi, problemli ailə, üçüncüsü, keçidli ailə. Cəmiyyətlərdəki  dəyişikliklər; ailənin təməli, funksiyaları və ailə fərdlərinin rolları mövzusunda dəyişməsi də özü ilə gətirib. Müasir cəmiyyətlərdə ənənəvi olaraq qəbul edilən nüvə ailə, keçid ailəsi və geniş ailənin yanında yeni ailə növləri ortaya çıxıb. Tək valideyinli  ailə, boşanmaların artımıyla birlikdə əksəriyyətlə qadınların valideyn olduğu ailelerdir. Yenidən evliliklər (ögey ailələr), boşanma və ya yoldaşın itkisi sonrası yenidən evlənmələrlə ibarət ailələrdir . Ailə sisteminin müalicəsi son 50 ilin yığımıdır  və bir çox psixoterapevt və psixiatrların qatqısı olub". Psixoloq bildirir ki, Alfred Adleri ailə müalicəsi tətbiq etmək üçün ilk teorik olaraq göstərə bilərik: "Adler, ailənin uşağın inkişafının doğum əmrindən təsirləndiyini və hər bir davranışın bir məqsəd üçün edildiyini söylədi. Adlerə görə, valideynlər və uşaqlar, ümumiyyətlə, mənfi qarşılıqlı əlaqədədirlər. Bu iki yanlış motiv və yanlış motivlərdən qaynaqlanır. Burada terapevt, onları keçmişə göndərərək, indiki zamanda diqqət mərkəzində olan pedaqoq və təhrikçi rolunu oynayır. Çox nəsilli  ailə terapiyası modeli  Murray Bowen tərəfindən psixoterapeyaya daxil edilib. Burada başdan sona qədər köçürülən ailənin nümunələri ən azı üç nəsildə işlənir. Ailə üzvlərindən birində mənəvi problemlər aradan qaldırılmasa digər nəsillərə ötürülür. Buna görə dəyişiklik ailənin bütün üzvlərini əhatə etməlidir. Bowen teoremində ən əhəmiyyətli xüsusiyyət özünü fərqləndirir. Buradakı düşüncə və düşüncənin psixoloji ayrılığı və fərdlərin başqalarından müstəqilliyi. Psixoterapevtlər burada təlimat rolu və müstəntiq mövqeyindədir. Terapiya prosesində, üçlü olaraq adlandırılan iki ailənin üzvlərinin  terapevte tabe olmasina  çalışılır. Virginia Satir, isə maraq anlayışlarına və ailə müalicəsinə təsir göstərdi,  güclü və yetişən aile əlaqələrinin  qurulması əhəmiyyətini vurğuladı. İnqilab prosesi modeli adlı nəzəriyyədə ünsiyyət və gələcək məqsədlər ailə içində qarşılıqlı əlaqə. özünə hörməti artırır və cəmiyyətə müvafiq ünsiyyət və qarşılıqlı əlaqə yaratmağa kömək edir.    Birlikdə həyat isə, evlənmədən,  ya da başqa bir deyişlə rəsmi nikah olmadan birlikdə həyat yaşamaq olaraq təyin olunar. Saglam ailələrin göstəriciləri, bağlılıq, təqdir etmə, birlikdə vaxt keçirməyə istəkli olmaq, dialoq qurmaq empati qurmaq; krizlərə sosial devalivasiyalara birlikdə qəbullanmaq; ailə üzvlərindən zəif fərdlərin daima dəstəkləmək; ailədəki rolların böyük kiçiyin yerini bilməkdir".

Məhəmməd