Rusiyanın Azərbaycanla etibarlı münasibətləri bərpa etmək üçün əhəmiyyətli potensialı var- ÖZƏL

"Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 4-cü Şuşa Qlobal Media Forumunun açılış mərasimində Bakının  Rusiya ilə münasibətlərə dəyər verdiyini və ölkələrimiz arasında münasibətlərin çox müsbət dinamikası ilə bağlı Prezident Putin də daxil olmaqla, Rusiya rəsmilərinin açıqlamalarını da gördüyünü bildirib". "Olaylar" xəbər verir ki. bunu politoloq Sahil İsgəndərov deyib: "Azərbaycan Prezidenti rusiyalı analitik Aleksey Naumovun mövcud çətinliklər barədə sualının cavbında qeyd edib ki, hamımız onların fərqindəyik, amma bu prosesin artıq geridə qalması vacibdir və münasibətlər tam normallaşıb. Müxtəlif səviyyələrdə, o cümlədən hökumət səviyyəsində, hökumət üzvləri, hökumətlərarası komissiyanın həmsədrləri, xarici işlər nazirlikləri və işlər nazirlikləri arasında, prezident administrasiyaları daxilində əlaqələr qurulur. Bu baxımdan, Cənab İlham Əliyev hər şeyin yaxşı getdiyini düşündüyünü və bizim bundan məmnun olduğumuzu vurğulayıb. 
Prezident İlahm Əliyev Rusiya ilə Azərbaycan arasındakı münasibətlərin həm ikitərəfli format, həm də daha geniş coğrafiya üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Bunlar həm ənənəvi qarşılıqlı əlaqələr sahələrini, həm də yarana biləcək yeni sahələri əhatə edir. Burada, əlbəttə ki, nəqliyyat komponenti, ticarət və humanitar əməkdaşlıq çox vacib rol oynayır.
Qeyd edək ki, Azərbaycan-Rusiya münasibətləri ənənəvi olaraq praqmatik siyasi dialoq, sıx iqtisadi əlaqələr və humanitar əməkdaşlığın kombinasiyasına əsaslanıb. Lakin son illərdə yığılan ziddiyyətlər, qarşılıqlı etimadın azalması və regional dəyişikliklər ikitərəfli münasibətlərin nəzərəçarpacaq dərəcədə soyumasına səbəb olub. Bu şəraitdə konstruktiv qarşılıqlı əlaqənin bərpası Moskvadan bir sıra ardıcıl siyasi, diplomatik və iqtisadi addımlar atmağı tələb edir.
İlk növbədə, Rusiya Azərbaycanın suverenliyinə və milli maraqlarına hörmət nümayiş etdirməlidir. Bakı üçün daxili işlərinə qarışmamaq və ərazi bütövlüyünün tanınması prinsipi xarici siyasətinin əsas elementləri olaraq qalır. Bu prinsiplərə məhəl qoymamaq kimi qəbul edilə biləcək hər hansı bir hərəkət və ya bəyanat siyasi dialoqu çətinləşdirir.
Hər iki ölkədə ictimai qınaq doğuran bütün hadisələrin şəffaf araşdırılmasının təmin edilməsi etimadın bərpasında mühüm amildir. Azərbaycan və ya Rusiya vətəndaşlarının maraqlarına təsir göstərən hallar qanuna və beynəlxalq öhdəliklərə ciddi şəkildə uyğun olaraq mümkün qədər açıq şəkildə həll edilməlidir. Araşdırmaların ictimaiyyətə açıqlanması və ikitərəfli əməkdaşlığa hazırlıq qarşılıqlı etimadsızlıq səviyyəsini azalda bilər.
Rəsmi açıqlamalarda və dövlət mediasında qarşıdurma ritorikasının rədd edilməsi də eyni dərəcədə vacibdir. Beynəlxalq münasibətlərin tarixi göstərir ki, informasiya eskalasiyası, hətta danışıqlar yolu ilə həllini tapa biləcək məsələlərin belə, diplomatik yolla həllini çətinləşdirir.
İqtisadi əməkdaşlıq Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin ən sabit təməllərindən biri olaraq qalır. Bunu gücləndirmək üçün Rusiya qarşılıqlı ticarətin, investisiya əməkdaşlığının, nəqliyyat və logistika layihələrinin və sənaye əməkdaşlığının genişləndirilməsinə diqqət yetirməlidir. Beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri layihələri, enerji əməkdaşlığı və regional infrastrukturun inkişafı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Əlavə bir yol humanitar əməkdaşlığın intensivləşdirilməsi ola bilər. Təhsil proqramlarının, elmi mübadilənin, mədəni layihələrin və regionlar arasında əməkdaşlığın dəstəklənməsi mövcud siyasi vəziyyətdən asılı olmayaraq cəmiyyətlər arasında uzunmüddətli etimadın inkişafına töhfə verir.
Rusiyada Azərbaycan diasporuna xüsusi diqqət yetirilməlidir. Qanun qarşısında bərabərliyin təmin edilməsi, vətəndaşların qanuni hüquqlarının qorunması və ayrı-seçkiliyin qarşısının alınması sosial gərginliyi əhəmiyyətli dərəcədə azalda və ikitərəfli münasibətlərdə müsbət atmosferi gücləndirə bilər.
Regional təhlükəsizlik sahəsində Rusiya Azərbaycanla qarşılıqlı maraqlara və beynəlxalq hüquqa hörmət əsasında əməkdaşlıq quraraq Cənubi Qafqazda sabitliyə olan marağını bir daha təsdiqləyə bilər. Bu baxımdan, ən yüksək və ekspert səviyyələrində davam edən siyasi dialoq həlledici rol oynayır və ortaya çıxan fikir ayrılıqlarının tez bir zamanda müzakirəsinə imkan verir.
Rusiyanın Azərbaycanla etibarlı münasibətləri bərpa etmək üçün əhəmiyyətli potensialı var. Əsas şərtlərə tərəfdaşın suverenliyinə hörmət, ardıcıl diplomatiya, həssas məsələlərin həllində şəffaflıq, qarşıdurma ritorikasından çəkinmək və qarşılıqlı faydalı iqtisadi və humanitar əməkdaşlığı inkişaf etdirmək daxil ola bilər. Yalnız bu cür tədbirlərin məcmusu Cənubi Qafqazda münasibətlərin uzunmüddətli normallaşdırılması və sabitliyin möhkəmləndirilməsi üçün əsas yarada bilər.
Bu kontekstdə bir məqama da diqqət yetirmək çox vacibdir: məhz Azərbaycanın, xüsusən də Prezident İlham Əliyevin strateji düşüncəsi və diplomatic məharəti Rusiya ilə münasibətlərdəki gərginliyin düşmənçilik səviyyəsinə çatmasına imkan verməyib".