ABŞ-də 450 min uşaq yoxa çıxıb - “Epşteyn işi” yenidən gündəmdə

ABŞ-nin daxili təhlükəsizlik naziri Markueyn Mallin bildirib ki, prezident Donald Tramp ona Co Bayden administrasiyası dövründə hökumətin nəzarətindən çıxmış yüz minlərlə miqrant uşağın tapılması tapşırığını verib.

Musavat.com-un xəbərinə əsasən, nazir açıqlayıb ki, indiyədək təxminən 146 min uşaq müəyyən edilərək tapılıb, lakin hələ də 300 minə yaxın uşağın taleyi məlum deyil.

Mallinin sözlərinə görə, araşdırmalar zamanı bəzi uşaqların cinsi istismar, insan alveri və digər ağır cinayətlərin qurbanına çevrildiyi üzə çıxır.

Nazir Bayden dövründə baş verənləri "ən yaxşı halda kobud səhlənkarlıq, ən pis halda isə cinayət" adlandırıb.

Söhbət ABŞ-də ümumi mənada yoxa çıxan uşaqlardan deyil, əsasən sərhədi müşayiətsiz keçən miqrant azyaşlılardan gedir.

ABŞ hökumətinin müxtəlif hesabatlarında qeyd olunub ki, son illərdə yüz minlərlə müşayiətsiz miqrant uşaq sərhədi keçərək federal qurumların nəzarətinə daxil olub. Daha sonra onlar himayədarlara, qohumlara və ya sponsor ailələrə təhvil verilib. Lakin hökumət sonradan onların bir hissəsinin harada olduğunu izləyə bilməyib. 2024-cü ildə federal audit hesabatları sponsor yoxlamalarında və sonrakı nəzarət mexanizmlərində ciddi boşluqların olduğunu ortaya qoymuşdu. Tramp administrasiyası məhz bu uşaqlardan təxminən 450 mininin dövlət nəzarətindən çıxdığını iddia edir.

Respublikaçılar məsuliyyəti birbaşa keçmiş prezident Co Bayden və onun komandasının üzərinə qoyurlar. Onları sərhəddə nəzarəti zəiflətməkdə; sponsorların yoxlanmasını kifayət qədər aparmamaqda; uşaqların sonrakı taleyinə nəzarət etməməkdə; insan alverçiləri və saxta sponsor şəbəkələrinin bundan istifadəsinin qarşısını almamaqda suçlayırlar.

Lakin demokratlar və müstəqil ekspertlər xatırladırlar ki, müşayiətsiz miqrant uşaqlar problemi yalnız Bayden dövrünə aid deyil. ABŞ-Meksika sərhədində bu problem illərdir mövcuddur və həm demokrat, həm də respublikaçı administrasiyalar dövründə müşahidə olunub. Bu səbəbdən bütün günah yalnız Baydenindir tezisi siyasi mübarizənin elementi kimi də qiymətləndirilir.

Markueyn Mallin açıqlamalarında 146 min uşağın tapıldığını bəyan etsə də, bu uşaqların hansı şəraitdə aşkar edildiyi, neçə nəfərin insan alveri, cinsi istismar və ya saxta himayədarlıq ittihamı ilə həbs olunduğu barədə geniş statistika təqdim etməyib.

ABŞ Ədliyyə Nazirliyi həmin gün bəzi saxta sponsorluq sxemləri ilə əlaqədar bir neçə nəfərə qarşı ittiham irəli sürüldüyünü açıqlayıb. Lakin bu rəqəmlər yüz minlərlə uşaqla bağlı səsləndirilən iddiaların miqyası ilə müqayisədə olduqca kiçik görünür. Məhz buna görə ABŞ mediasında və sosial şəbəkələrdə belə bir sual səslənir ki, əgər problem həqiqətən bu qədər böyükdürsə, onda həmin uşaqların istismarında iştirak edən geniş cinayətkar şəbəkələr niyə hələ də tam ifşa edilməyib?

Mövzu müzakirə olunarkən bir çox amerikalı müşahidəçi tez-tez cinsi cinayətkar Ceffri Epşteyn qalmaqalını xatırladır. "Epşteyn işi" zamanı azyaşlıların cinsi istismarı ilə bağlı çoxsaylı faktlar üzə çıxsa da, cəmiyyətin bir hissəsi hesab edir ki, bütün əlaqələr və mümkün iştirakçılar tam araşdırılmayıb. Bu səbəbdən bəzi siyasi şərhçilər 450 min uşaq mövzusunda da eyni sualı verirlər, deyirlər ki, əgər böyük cinayət şəbəkəsi mövcuddursa, onun əsas təşkilatçıları niyə ictimaiyyətə təqdim edilmir? Lakin hazırda bu paralel daha çox siyasi və ictimai müzakirə xarakteri daşıyır. Rəsmi qurumlar hər 2 mövzu arasında hüquqi əlaqə təqdim etməyiblər.

Mövzunun 2026-cı il ABŞ siyasi gündəmində xüsusi yer tutacağı gözlənilir. Tramp administrasiyası "itkin düşmüş miqrant uşaqlar" məsələsini Bayden dövrünün sərhəd siyasətinin iflasının sübutu kimi təqdim edir. 

Markueyn Mallinin sərt bəyanatları da məhz bu xəttin davamıdır.

Qarşı tərəf bildirir ki, problem onilliklər boyu yığılıb və təkcə bir administrasiyanın üzərinə qoyula bilməz.

ABŞ hökuməti minlərlə müşayiətsiz miqrant uşağın sonrakı taleyini izləməkdə ciddi problemlərlə üzləşib. Federal auditlər də bu sahədə böyük boşluqların olduğunu təsdiqləyib.

Ancaq tapıldığı deyilən 146 min uşağın neçəsi istismar qurbanı olub? Bu işlər üzrə neçə nəfər həbs edilib? İnsan alveri şəbəkələrinin miqyası nə qədərdir? Problemin kökləri yalnız Bayden dövrünə gedib çıxır, yoxsa daha qədimdir?

Bu suallar açıqdır və aydın cavab verilmədən "450 min itkin uşaq" iddiası ABŞ-də hüquqi-siyasi mübarizənin ən mübahisəli mövzularından biri olaraq qalacaq.