Dünyanın ən narsist ölkələri BƏLLİ OLDU: İlk beşlik ŞOKA SALDI

53 ölkəni əhatə edən geniş araşdırmada narsisizm səviyyəsinin ən yüksək olduğu ölkə müəyyənləşib. ABŞ gözlənilən nəticənin əksinə olaraq ilk 5-liyə daxil olmayıb.

Olaylar.az xəbər verir ki, ABŞ-ın "narsist ölkə" kimi tanınmasına baxmayaraq, 53 ölkəni əhatə edən araşdırma bu təsəvvürü təsdiqləməyib. Miçiqan Dövlət Universitetinin tədqiqatçıları 45 min 800 nəfərin məlumatlarını araşdırıb. Nəticələrə görə, ABŞ narsisizm səviyyəsinə görə 16-cı yerdə qərarlaşıb.

Araşdırmada narsisizmin ölkələrə görə necə dəyişdiyi araşdırılıb, yaş, cins, sosial status və mədəni xüsusiyyətlər də nəzərə alınıb.

Araşdırmaya əsasən, ümumi narsisizm göstəricisi ən yüksək Almaniyada qeydə alınıb. Almaniyadan sonra İraq, Çin, Nepal və Cənubi Koreya qərarlaşıb.

Narsisizm səviyyəsinin ən aşağı olduğu ölkə isə Serbiya olub. Bu ölkəni İrlandiya, Böyük Britaniya, Niderland və Danimarka izləyib.

Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələrindən biri narsisizmin yalnız fərdiyyətçi cəmiyyətlərə xas olmadığını göstərib. Kollektivist mədəniyyətlərdə yaşayan iştirakçılar da bəzi narsistik xüsusiyyətlər üzrə yüksək nəticələr göstəriblər.

Tədqiqatçılar narsisizmi iki əsas istiqamət üzrə qiymətləndiriblər: heyranlıq və rəqabətçilik.

"Narsistik heyranlıq" insanın özünü üstün və vacib hesab etməsi, diqqət çəkmək və başqalarını təsirləndirmək istəyi ilə əlaqələndirilir.

"Rəqabətçilik" isə başqalarını geridə qoymaq, rəqiblərin uğursuzluğunu istəmək və üstün mövqeyini qorumaq üçün digərlərini zəiflətmək meyli kimi qiymətləndirilib.

Almaniya həm ümumi narsisizm, həm də rəqabətçilik üzrə ilk sırada yer alıb. Cənubi Koreya rəqabətçilik göstəricisində ikinci, daha sonra Nepal, İraq və Rumıniya qərarlaşıb.

Heyranlıq göstəricisində isə Nigeriya birinci olub. Onu İraq, Çin, Nepal və Türkiyə izləyib. Bu göstərici üzrə ən aşağı nəticə Norveçdə qeydə alınıb.

Araşdırmada demək olar ki, bütün ölkələrdə gənclərin yaşlı insanlarla müqayisədə daha yüksək narsisizm göstəricilərinə sahib olduğu müəyyənləşib.

Gənclər həm heyranlıq, həm də rəqabətçilik üzrə daha yüksək nəticələr göstəriblər. Tədqiqatçılar bunu gənclik dövründə kimlik formalaşdırmaq, özünü təsdiqləmək, qəbul olunmaq və sosial status qazanmaq istəyinin daha güclü olması ilə əlaqələndirirlər.

Lakin alimlər bu nəticənin insanların yaşlandıqca narsistik xüsusiyyətlərinin azalmasını sübut etmədiyini vurğulayırlar. Fərqlər nəsillər arasındakı xüsusiyyətlərlə də bağlı ola bilər.

Cinslər üzrə müqayisədə kişilər narsisizmin bütün ölçülən istiqamətlərində qadınlardan daha yüksək nəticə göstəriblər.

Tədqiqatçılar bunun sosial gözləntilərlə əlaqəli ola biləcəyini bildirirlər. Kişilərin daha rəqabətçi, dominant və özünəinamlı olmağa təşviq edilməsi narsistik xüsusiyyətlərin onlarda daha çox görünməsinə səbəb ola bilər.

Bu fərqin ölkələrin iqtisadi vəziyyətindən və fərdiyyətçi, yaxud kollektivist mədəniyyətə sahib olmasından böyük ölçüdə asılı olmadığı da müəyyənləşdirilib.

İştirakçılardan cəmiyyətdəki sosial mövqelərini də qiymətləndirmələri istənilib.

Özünü sosial iyerarxiyada daha yüksək mövqedə görən şəxslərdə ümumi narsisizm, heyranlıq və rəqabətçilik göstəricilərinin daha yüksək olduğu müəyyənləşdirilib.

Tədqiqatçılar bunun narsisizmlə status axtarışı arasında əlaqənin olduğunu göstərə biləcəyini qeyd edirlər. Özünü başqalarından üstün hesab edən insanlar liderlik, şöhrət və var-dövlət kimi yüksək sosial status qazandıran məqsədlərə daha çox meyl göstərə bilirlər.

Alimlər narsistik xüsusiyyətlərin hər zaman mənfi nəticələr doğurmadığını da vurğulayırlar.

Özünə heyranlıq və yüksək özünəinam bəzi hallarda motivasiya, sosial qəbul və uğur qazanmaq istəyini gücləndirə bilər. Lakin narsisizmin rəqabətçi və düşmən münasibətlərlə müşayiət olunan tərəfi uzunmüddətli perspektivdə problemlərə səbəb ola bilər.

Güclü rəqabətçilik aşağı özünəinam, dostlardan mənfi reaksiyalar və münasibətlərdə münaqişələrlə əlaqələndirilir.

Araşdırmada COVID-19 pandemiyası dövründə toplanmış məlumatlardan istifadə olunub. 100-dən az iştirakçısı olan ölkələr araşdırmaya daxil edilməyib və nəticədə 53 ölkədən 45 min 800 nəfərin məlumatları təhlil edilib.

Tədqiqatçılar nəticələrin səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmədiyini xüsusi olaraq qeyd edirlər. Yəni yaş, sosial status, zənginlik və ya mədəniyyətin narsisizmə birbaşa səbəb olduğu nəticəsinə gəlmək mümkün deyil.