Düzgün və zamanında verilən cinsi tərbiyə hansı fəsadların qarşısını alır?

Uşaqlar böyüdükcə daha çox sual verməyə, öyrənməyə  meyllənirlər və maraqlandıqları hər şeyi bilmək istəyirlər. Bu zaman bəzi hallarda valideynlər uşaqlarının suallarına necə cavab verəcəklərini bilmirlər. Xüsusilə uşaqların cinsi mövzularda suallarında ilişib qalırlar. Bəs uşaqlara cinsi tərbiyə necə verilməlidir?
Hələ də cinsəllikdən danışmağın təbii olduğu cəmiyyətimizdə ən çətin sahələrdən biri də ailələrin cinsi mövzuda suallara ən doğru və uyğun şəkildə cavab verilməsi, xüsusən də uşaqların həm mənəvi, həm də fiziki cəhətdən sağlam inkişafıdır. Psixoloq Günay İskəndərli bildirir ki, uşaqların cinsəlliklə bağlı ailələrinə verdiyi suallara necə cavab verəcəkləri ilə bağlı məsləhətlər verməklə yanaşı, onlara yaşlarına uyğun dürüst cavabların verilməsi də olduqca vacibdir:
"Dürüst cinsi tərbiyəni müəyyən etmək üçün uşağa onun özəl sahələri öyrədilməlidir. Bu zaman uşağın başına gələcək təcavüz, cinsi istismar və s. kimi bəzi xoşagəlməz hadisələrin də qarşısının alınması mümkün olacaq. Bu zaman uşaq valideynlərindən maraqlandığı hər şeyi soruşa biləcək bə başqa bir insanla xoşagəlməz bir hadisə yaşamış olsa belə, inanılacağını bilərək, qorxmadan onlara açıla biləcək bir güvən duyğusu  yaranacaq.."
Psixoloq uşaqlara cinsi təhsilin verilməsinin gələcəkdə sağlam fərdlərin yetişdirilməsi baxımından əhəmiyyətli olduğunu vurğulayaraq, cinsi istismarın qarşısını almaq üçün uşaqlara cinsi maarifləndirmənin vacibliyini vurğulayır:
"Yetkinlik dövründə müxtəlif səbəblərdən psixoloji dəstək almalı olan xəstələr araşdırıldığında, bu insanların əhəmiyyətli bir hissəsinin uşaqlıqda müxtəlif cinsi travmalar keçirdiyi və istismara məruz qaldığı ortaya çıxır. Uşağa cinsi tərbiyə verməklə belə qısnamaların qarşısını almaq olar. Cinsəllikdən xəbərdar edilən uşaq, ola biləcək sui-istifadə halında təhlükəsiz bir vəziyyətin olmadığını bilir və böyükləri vəziyyətdən xəbərdar edir.
Cinsi tərbiyə, cinsi azadlıq və bununla yanaşı, seksuallıq, şübhəsiz ki, bir-birindən tamamilə ayrı saxlanılmalıdır. Əgər uşağa hər hansı bir mövzuda lazımi təhsil verilməzsə, uşaq həmin mövzu ilə bağlı şayiələr və əsassız məlumatlar əldə edə bilər. Bunun isə daha böyük çatışmazlıqları var. Uşaq özündən cəmi bir neçə yaş böyük uşaqla cinsi oyun oynaya bilər, nə etdiyini bilmədən oyun əsnasında etdiyindən həzz ala bilər, sonra isə oyun cinsi təcavüzə qədər gedə bilər. Ona görə də uşağa onun yaşına uyğun cinsi tərbiyə verilməlidir. Cinsi əlaqə uşaq üçün təkrar-təkrar qaranlıq olaraq qalırsa, növbəti illərdə başqa problemlər də yarana bilər. Məsələn, sözügedən uşaq qızdırsa, o, vaginizmdən əziyyət çəkə və evliliyində problemlər yaşaya bilər. 
Məktəbəqədər uşağa öyrədiləcək cinsəllik haqqında anlayışlar məktəbdə və ya yetkinlik dövründə uşağa öyrədiləcək anlayışlardan fərqlidir. Ümumiyyətlə, məktəbəqədər uşaqlarda reallıq hissi inkişaf etmir. Bu yaşda bir çox uşaq cinsəl hərəkətlər sərgilədikdə, valideynlər tez-tez panikaya düşürlər. Ancaq uşaq üçün bu hərəkətlər cinsi akt deyil, yeni və fərqli bir şeydir. Valideynlərinin təlaşlandığını görən uşaq bu hərəkəti daha qəribə görməyə başlayır və bunu etməyə davam edir. Valideynlərin ilkin reaksiyası panika deyilsə, təmkinli qalmağı bacarıb uşağın diqqətini başqa sahələrə yönəldə bilsələr, uşaq bir müddət sonra bu davranışını dayandıracaq.
Dürüst cinsi təhsil vermək üçün uşağa onun özəl sahələri haqqında məlumat verilməlidir. Məktəb yaşına yaxın olan uşaq evdə çılpaq gəzirsə, bu uşağa özəl olanı bildirmək mümkün deyil. Kiçik yaşlarından uşağa geyindiyi paltarlara fikir verilməli, gizlilik hissi aşılanmalı, sərhədlər öyrədilməlidir.
Uşağa cinsi tərbiyə verərkən, onun dürüst cinsi şəxsiyyət qazanmasına da köməklik edilməlidir. Bəzən ailədə böyük qız uşağı olanda, ondan sonrakı azyaşlı oğlan uşaqlarını fərqinə varmadan qız paltarında böyüdürlər. Bu nə qədər ailədə əyləncəli qarşılansa da,  uşaq böyüdükdən sonra qadına xas davranışlar sərgiləməyə başlayır. Bu, valideynlərin uşağa cinsi kimliyi düzgün öyrətməməsindən yaranan vəziyyətdir. Gələcəkdə bu məsələ ilə bağlı problem yaşamaq istəməyən valideynlər övladlarının cinsinə uyğun davranmasına diqqət yetirməlidirlər.
Uşaqların ən çox maraqlandığı şeylərdən biri də dünyaya necə gəldikləridir. Uşaq bunu soruşanda çox vaxt valideyn deyir ki, uşaqları leylək gətirir, amma bu heç də səmimi deyil. Əlbəttə, qadın və kişi arasında cinsəllik çox xüsusi bir vəziyyətdir. Ancaq bunun detallarını öyrənmək üçün bir az daha böyümək lazımdır. Bu zaman bunu uşağa "böyüyəndə biləcəksən" şəklində izah etmək lazımdır. Bu zaman uşağa da bu mövzuda yalan danışılmayacaq.
Mövzu yeniyetməlik dövründə izah edilərkən, cinsəlliyin insan həyatında mühüm yer tutduğunu və bunun xüsusi və mənalı bir insanla yaşanması gərəkdiyini izah etmək azımdır.
Uşağın maraq və təəccüb hissi onun öyrənmə zamanı istifadə etdiyi iki əsas duyğudur. Cinsi tərbiyə verilərkən uşaqda bu mövzuda maraq və heyrət oyatmamağa diqqət yetirilməlidir. Cinsəllik ilə bağlı maraqlı və təəccüblü cavablar verilirsə, uşaq həmin sahəyə maraq göstərir.
Uşağa cinsəllik haqqında məlumat verilməməsinin zərərləri də gözardı edilməməlidir. Uşaq maraq göstərdiyi bu mövzunu ya dostlarından, ya da internetdən yalan və ya şayiələrlə öyrənə bilər. Üstəlik, valideynlər uşağın bu mövzuda suallarını cavabsız qoysalar, bu, uşağın sual vermək qabiliyyətini də azaldır.
Soruşan uşaq həmişə həyatı daha sadə öyrənir və problemlərin həllini daha asan tapır. Verilən sual səhv ola bilər, amma uşaq büdrəyərək yeriməyi öyrəndiyi kimi, səhv suallar verməklə dürüst suallar verməyi də öyrənəcək. Ona görə də uşağı danlamadan, məzəmmət etmədən, maraq duyğusunu məhv etmədən suallarına cavab vermək məqsədəuyğun olardı. 
Uşağınızla cinsəllik haqqında danışmaq heç vaxt tez deyil. Gənc yaşlarından cinsəllik və bədənlər haqqında danışmaq uşağınızın cinsəlliyin həyatın sağlam elementi olduğunu başa düşməsinə kömək edə bilər. Uşağınızla məlumatlandırıcı və dürüst söhbətlər onunla gələcək söhbətləri asanlaşdıra bilər. Bu söhbətlər və məlumatlar həm də uşaqların böyüdükdə cinsəllik mövzusunda daha sağlam seçim etmələrinə yol açır.
Ən dəyərlisi, uşağınızın açıq, dürüst və etibarlı məlumat əldə etmək üçün sizə suallar verə bilməsi və uşağınızın sizə cinsəlliklə bağlı sual verməkdən çəkinməməsi və utanmamasıdır. Cinsəllik haqqında danışmaq birdəfəlik söhbət deyil. Çünki uşağınız böyüdükcə onunla cinsəllik haqqında danışmağa davam etmək çox təbiidir.
Cinsi tərbiyə ailədə başlayır və məktəbdə davam edir. Hər bir ailənin ən mühüm məqsədi uşaqlarını hər mənada sağlam böyütmək, onların sonrakı həyatlarında uğurlu və xoşbəxt, özləri və ətrafları ilə barışıq olmalarını təmin etməkdir. Növbəti addım gələcək ailə həyatlarında da eyni anlayışı saxlamaqdır.
Uşağın hər sahədə inkişafında olduğu kimi cinsi tərbiyədə də ailənin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Uşağın şəxsiyyətinin əsasını təşkil edəcək xüsusiyyətlərin əksəriyyəti ailədə formalaşır. Bu, yalnız uşaqların yaşına uyğun olaraq, lazımi qədər məlumatlandırıldıqda mümkündür.
Uşaq və yeniyetmələrə məlumat verilərkən ailənin strukturu da diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Sağlam informasiyanın verilməsi hər ailə tipində eyni səviyyədə deyil, bəzi ailələrdə isə kifayət qədər təmin oluna bilmir. Təbii ki, hər ailənin bu məsələdə məlumatlı və şüurlu olmasını gözləmək olmaz. Əsas odur ki, onlar öyrənməyə və biliyə açıq olsunlar.
Uşaqların sağlam inkişafını davam etdirmələri üçün cinsi həyatla bağlı bütün suallara əsəbiləşmədən, reaksiya vermədən, susdurmadan cavab verməli, yaşa uyğun, başa düşülən, qısa və dəqiq məlumat verilməlidir. Unutmayaq ki, qaçdığımız sualların cavabını çox sağlam olmayan məlumatlarla yanaşı, ətraf mühitdə və ya internetdə tapmaq olar. Valideynlər olaraq biz ən aydın və dəqiq məlumat verməliyik.
Uşaqlara cinsi təhsil vermədən məxfiliyi öyrətmək bizim ilk addımlarımızdan biri olmalıdır, bu mühüm məsələdir. Uşağın məxfilik hissi inkişaf etdikcə, yaxşı və pis toxunuşlar haqqında məlumatlı olur və cinsi zorakılıq və təcavüz hallarında ona yönəlmiş yanaşmanı tanıyır. Bu yolla təcavüz və sui-istifadə halları minimuma endirilə bilər".

Röyalə Xəyal