Psixoloq bildirir ki, valideynlərin uşaqlarla ünsiyyətdə istifadə etdikləri üsulların uşaqların sosiallaşma bacarıqlarını formalaşdırdığını nəzərə alsaq, valideynlərin uşaqla quracağı sağlam, müsbət və təhlükəsiz ünsiyyət uşaqların özünəinamına müsbət təsir göstərir:
"Valideynlər övladlarına qarşı həddindən artıq qoruyucu və müdaxiləçi münasibət bəsləməməlidirlər. Uşağın böyüməsinə imkan verməyən valideynlər onu həddindən artıq qoruyucu bir mühitdə, övladı ilə iç-içə böyüyərək onun sosiallaşma prosesinə mane ola bilərlər. Bu vəziyyət uşağın yaşıdları ilə münasibətlərinə mənfi təsir göstərir. Bu münasibət nəticəsində uşaqlar valideynlərindən asılı olur və özlərini ifadə etməkdə çətinlik çəkirlər. Buna görə də uşaqların sosial əlaqələri də məhdud ola bilər. Unutmaq olmaz ki, uşaqlar böyümələri üçün zəruri olan xəyal qırıqlığı, ağrı və kədər kimi duyğuların öhdəsindən gəlməyi öyrənə bilərlər. Belə bir vəziyyətdə həmin şəxsin bir valideyn kimi öz öhtəliklərini yerinə yetirməsi və mütəxəssis dəstəyi ilə dəstək alması tövsiyə olunur.
Uşağın bağçaya göndərilməsi məqsədəuyğundur. Digər uşaqlarla birlikdə ola biləcəyi bir mühitin təmin edilməsi, uşağa sosial bacarıqlarını müşahidə etmə, təqlid etmə və ifadə etmə imkanı vermək baxımından əhəmiyyətlidir. Uşaqların öz dostlarından və ya ətraflarından başqa insanlar və həmyaşıdları ilə görüşməsi də onların sosiallaşmasına müsbət təsir edir. Valideynlərin müdaxiləsi olmadan müxtəlif mühitlərdə yeni insanlarla tanış olmaq onların sosial əlaqələrini gücləndirəcək. Lakin bütün bu proseslərdən sonra uşağın ictimailəşməsində hələ də problem varsa, mütəxəssis dəstəyi almaq məsləhətdir.
Sosiallaşma, uşaqdan tutmuş, yaşlı nəslə qədər bütün fərdlərin doğum və ölüm arasındakı dövrdə yaşadığı cəmiyyətə uyğunlaşma prosesini əhatə edir. Hər bir fərdin özünəməxsus şəxsiyyəti var. Fərdlər qazandıqları bu şəxsiyyətlərlə sosial mühitə hazırlanır və cəmiyyətlə vəhdət təşkil edir".
Sosiallaşma böyüklərdə olduğu kimi uşaqlarda da aktiv şəkildə davam edir. Uşaqlarda sosiallaşma körpəlik dövründə ana-körpə münasibəti ilə başlayır. Körpənin anası ilə qurduğu bu münasibət onun gələcəkdə insanlarla quracağı əlaqələrin əsasını təşkil edir. Körpə əsas ehtiyaclarını valideynləri tərəfindən qarşılanaraq sosiallaşmaya doğru ilk addımını atmışdır və bu proses həyatı boyu davam edəcəkdir. Uşaqların sosiallaşmasına təsir edən bir çox amillər var.
Mütəxəssis bildirir ki, ailə daxilində sosiallaşma fərdin psixoloji inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir:
"Bu qarşılıqlı əlaqə valideynlərin rəhbərliyi altında baş verir. Bu məqamda deyə bilərik ki, uşaqlarda sosiallaşma prosesi uşağın psixoloji inkişafı ilə düz mütənasib olaraq gedir. Uşağın psixoloji inkişafı nə qədər sağlam olarsa, cəmiyyətlə münasibəti də o qədər sağlam olar.
Uşaqlarda sosiallaşma prosesinə təsir edən digər mühüm amil gender faktorudur. Yaşadığımız cəmiyyəti nəzərə alsaq, qız və oğlan uşaqları yetişdirərkən bir cəmiyyət olaraq, onların valideynləri kimi doğru bildiyimiz bir çox səhvlərimiz var. Bu səhvlər xüsusilə qızlarda sosiallaşma prosesinə mənfi təsir göstərir.
Uşaqların sosiallaşma prosesində təhsil və dost qruplarının rolu böyükdür. Təhsil müddətində iştirak etdikləri fəaliyyətlər, ekskursiyalar və qrup tapşırıqları onların sosiallaşma prosesinə təsir edir. Dost qruplarının sosiallaşmaya təsiri mədəniyyətlər arasında fərqlidir. İnkişaf etmiş ölkələrdə həmyaşıdlar qrupunun təsiri inkişaf etməmiş ölkələrə nisbətən daha çoxdur. Bunun ən böyük səbəbi uşaqların məktəbdə və məktəbdən kənarda birlikdə vaxt keçirmək imkanlarının daha çox olmasıdır.
Kütləvi informasiya vasitələri uşaqların sosiallaşma prosesinə təsir edən digər bir amildir. Kütləvi informasiya vasitələri mədəniyyətdən mədəniyyətə fərqlənir və müvafiq olaraq bu vasitələr geniş və ya dar sosiallaşma dediyimiz sosiallaşma formalarını təşkil edir. Məsələn, Qərb cəmiyyətlərində geniş sosiallaşma vəziyyəti mövcuddur, çünki bunun səbəbini müxtəlif çox qabaqcıl kütləvi informasiya vasitələrinə və texnologiyalarına malik olmaq göstərmək olar.
Bütün bu qarşılıqlı təsir faktorları uşaqlarda sosiallaşma prosesinin təməlini təşkil edən mühüm və qiymətli amillərdir. Uşaqlarda sosiallaşma prosesinin əsasları bütün bu amillərlə yerinə düşür. Bu prosesin sonunda bu amillərdən müsbət paya sahib olan uşaqlar sağlam sosial münasibətlər qururlar. Onun cəmiyyətlə əlaqələri sağlam şəkildə davam edir".

Sosial birlik problemləri nələrdir və əsasən hansı yaş qruplarında görünür?