“Cəmiyyətin kənardan bizə olan baxışını öyrənməliyik”

Cəsarət Valehov: “Biz informasiyanın daha geniş mübadiləsini təşkil etmək və insanları təhsil mühitinə cəlb etməyin ənənəsini yaratmaq istəyirik”.

Bu günlərdə Təhsil Nazirliyinin Telefon Məlumat Mərkəzinin ("Qaynar xətt" xidməti) və Vətəndaşların Qəbulu Mərkəzinin əsaslı yenidənqurmadan sonra açılış mərasimi keçirildi. Fəaliyyətə başladığı ilk gündən vətəndaşlar tərəfindən müsbət qarşılanan bu xidmətlərdən istifadə edənlərin sayının gündən-günə artması da deyilənləri təsdiqləyir. Sözügedən xidmət növlərinin yenilikləri, bu xidmət növünə olan maraq, eləcə də digər məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün Təhsil Nazirliyinin Qeyri-hökumət təşkilatları və kütləvi informasiya vasitələri ilə iş sektorunun müdiri Cəsarət Valehovla söhbətləşdik. "OLAYLAR"-a verdiyi müsahibədə Cəsarət Valehov tədris ili müddətinin uzadılması ilə bağlı yayılan xəbərlərə də aydınlıq gətirdi.

-Cəsarət müəllim, bu günlərdə Təhsil Nazirliyinin Telefon Məlumat Mərkəzinin ("Qaynar xətt" xidməti) və Vətəndaşların Qəbulu Mərkəzinin əsaslı yenidənqurmadan sonra açılış mərasimi keçirildi. Bu xidmətlər cəmiyyət üçün nə dərəcədə əhəmiyyətli olacaq və əvvəlki xidmət səviyyəsindən nə ilə fərqlənəcək?
-Təhsil Nazirliyinin Vətəndaşların Qəbulu Mərkəzi və Telefon Məlumat Mərkəzinin ("Qaynar xətt") əsaslı yenidənqurmadan sonra açılışı mühüm bir hadisədir. Təhsil Nazirliyinin fəlsəfəsinə aid olan əsas məsələ odur ki, hər şey vətəndaşdan və vətəndaşa xidmətdən başlayır. Vətəndaşa xidmət də bilavasitə onu necə qəbul edib, şikayət, sorğu və müraciətini hansı formada dinləyib yola salmaqdan başlayır. Təbii ki, bu Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin də dövlət qurumları qarşısında qoyduğu əsas tələblərdən biridir. Ona görə də Təhsil Nazirliyi vətəndaşların bu sahədə üzləşdiyi problemləri aradan qaldırmaq, onlarla daha isti ünsiyyət saxlamaq formatını qurmaq üçün Vətəndaşların Qəbulu Mərkəzinin açılışını etdi. Məlumat üçün qeyd edim ki, burada hər şey onlayn sistemlədir. Dövlət qurumları arasında Vətəndaşların Qəbulu Mərkəzinin yaradılması sahəsində ən yaxşı və ən effektiv onlayn təcrübə məhz Təhsil Nazirliyinin müvafiq mərkəzində qurulub desək, yanılmarıq. Burada girişdən başlayaraq vətəndaşın sorğusunun cavablandırılması mərhələsinə qədər hər bir proses elektron formatda aparılır. Bu da "Elektron hökumət" və elektron xidmətlərin dövriyyəsinin genişləndirilməsi ilə bağlı imzalanmış müvafiq sərəncamlara uyğundur. Vətəndaş daxil olur, elektron lövhədə onu maraqlandıran hər hansı bir sahə ilə əlaqədar düyməyə toxunur və nömrə kartını götürür. Həmin nömrəyə uyğun şəkildə müvafiq masada əyləşir və sorğusuna uyğun olaraq cavab alır. Cavablandırılan variantda isə həm vətəndaşın səsi, həm də ona xidmət göstərən operatorun səsi qeyd edilir. Biz istəyirik ki, vətəndaşın bizə ünvanladığı sorğuya, şikayət və ya müraciətə daha operativ cavab verə bilək. Bu müraciətlər həm onlayn, həm də daşınan ola bilər. Bu vətəndaşın istəyindən asılıdır. Ola bilər ki, vətəndaş yaşlı insandır və elektron resurslardan istifadə edə bilmir. O zaman biz ona telefon, yaxud başqa sorğular göndərilən tərzdə cavab verə bilirik.
Vətəndaşların Qəbulu Mərkəzi həftənin beş günü, səhər saat 9-dan axşam 6-ya qədər fasiləsiz olaraq fəaliyyət göstərir. Mərkəz Azərbaycan, rus və ingilis dillərində vətəndaşların sorğularını cavablandıra bilir. Məlum olduğu kimi, Təhsil Nazirliyinin Telefon Məlumat Mərkəzinin ("Qaynar xətt") də əsaslı yenidənqurmadan sonra açılışı oldu. Bildiyimiz kimi, Təhsil Nazirliyi insanların ən çox müraciət etdiyi, sorğu göndərdiyi və məlumat almaq istədiyi qurumlardan biridir. Çünki Təhsil Nazirliyi sosial təsisat olduğu üçün hər bir ailənin təhsillə bağlı bu və ya digər sualları yarana bilər. Həmin suallar isə nazirliyin 146 çağrı mərkəzi tərəfindən cavablandırılır. Zaman-zaman apardığımız araşdırmalar onu deməyə əsas verdi ki, bəzən "Qaynar xətt" xidmətinin müraciətlərə cavab vermə formatı o qədər də effektli olmurdu. Bəzən sorğulara cavab verilmirdi, bəzən isə "Qaynar xətt"in işində müəyyən fasilələr yaranırdı. Yaxud vətəndaşlar onlara verilən cavablardan o qədər də razı qalmırdılar. Ona görə də Təhsil Nazirliyi "Qaynar xətt" xidmətinin yenidən qurulması, hər bir sorğuya operativ cavab verilməsi üçün baza yaratdı. Həmin bazalar həm xüsusi server əsasında qurulmuş elektron bazaya yüklənir və orada qeydə alınır, həm də "Qaynar xətt" xidmətində əyləşən operatorlar vasitəsilə cavablandırılır. Operativ cavab tələb edən suallar yerindəcə cavablandırılır, araşdırma tələb edən məsələlər isə qeydiyyata alınır və araşdırmaya yönləndirilir. Həmin sualları Təhsil Nazirliyinin müvafiq şöbə və qurumlarına göndərmək lazım gəlir. Bir faktı da qeyd edim ki, əsaslı yenidən qurulmuş "Qaynar xətt" xidməti açılış mərasimindən əvvəl bir ay test rejimində işləyib. Bu müddətdə, yəni yanvar ayında "Qaynar xətt" xidmətinə 2400 müraciət daxil olub. Halbuki, 2013-cü ilin yanvar ayında xidmətə cəmi 700 müraciət daxil olmuşdu. Bu da onu deməyə əsas verir ki, keçən ilin müvafiq dövrünə nisbətən nazirliyin "Qaynar xətt" xidmətinə daxil olan müraciətlərin sayı təxminən 4 dəfə artıb.

-Artıq yeni xidmətlərin fəaliyyətə başlamasından bir neçə gün keçib. Vətəndaşların yeni xidmət formalarına olan münasibəti necədir?
-Vətəndaşların münasibəti çox yaxşıdır. Əvvəllər müəyyən narazılıqlar olurdu. Bəzən vətəndaşlar növbə gözləyərkən onlar arasında müəyyən problem meydana çıxırdı. Yaxud vətəndaş isti və ya soyuqda, küləkli havada çöldə gözləməli olurdu. İndi isə vətəndaş rahat şəkildə otağa daxil olaraq elektron lövhədə onu maraqlandıran sahə üzrə düyməni basır və növbəsini gözləyir. Növbəsi çatanda isə operatorla ünsiyyət quraraq sualına cavab alır. Vətəndaşın inciyə biləcəyi, yaxud saatlarla gözləyəcəyi bir məqam yoxdur.

- Bir müddət əvvəl mətbuatla iş sahəsində yenilik tətbiq edildi. Belə ki, artıq kütləvi informasiya vasitələrinin sualları sorğu əsasında yazılı şəkildə cavablandırılır. Həmin prosedurun aradan qalxması gözlənilirmi?
- Təhsil naziri cənab Mikayıl Cabbarov "Təhsil Nazirliyinin vahid informasiya siyasətinin təmin olunması barədə" 2013-cü il 27 dekabr tarixində əmr imzalayıb. Həmin əmr əsasında müxtəlif informasiya qurumlarından gələn sorğuların cavablandırılması və onlara daha operativ cavab variantının seçilməsi üçün sistem qurulub. Təhsil Nazirliyinin QHT və KİV-lə iş bölməsinə gün ərzində müxtəlif qurumlardan 10-20 sorğu daxil olur. Bura yalnız elektron qaydada daxil olan sorğular aiddir. Təbii ki, bütün bunlara telefon vasitəsilə cavab vermək mümkün deyil. Bəzən isə hətta xüsusi araşdırma tələb edən sorğular da olur. Həmin sorğuları qəbul etdikdən sonra anında onları müvafiq şöbələrə ünvanlayırıq. Şöbələr üçün də müəyyən bir vaxt limiti qoyuruq. Təxminən 48 saatlıq cavablandırma formatı seçilir. Çalışırıq ki, sorğular tez, gün ərzində cavablandırılsın. Əgər rahat şəkildə deyilə biləcək məsələlərdirsə, çox vaxt onları telefon vasitəsilə cavablandırırıq. Bu cür cavablandırma bəzən jurnalistlər arasında müəyyən narahatçılıq yaradır. Bildirilir ki, sorğulara telefon vasitəsilə cavab alınırdı və bu daha rahat idi. Buna cavab olaraq qeyd etmək istəyirəm ki, sorğuların telefon vasitəsilə cavablandırılması bəzən yanlış rəyin formalaşmasına səbəb olurdu. Çünki telefon vasitəsilə respondentlə aparılan müzakirə zamanı sorğuya tam cavab verilə bilməz. Yaxud fikrində tutduğu, xüsusi olaraq nəzərə ala bilmədiyi mövzu ilə bağlı cavab variantını seçə bilir ki, bu zaman cavablandırma dolğun olmur. Doğrudur, bəzən belə bir problem yaranır ki, sualların cavablandırılmasında dolğunluq çatışmır. Bununla bağlı şöbələrlə müzakirələr aparırıq ki, suallar qısa şəkildə cavablandırılmasın, daha dolğun hazırlansın və bizdən cavab gözləyən quruma çatdırılsın. Bu da informasiya mübadiləsinin yaxşılaşdırılmasına səbəb olur. Ancaq əmin edirəm ki, sorğuların cavablandırılması bizim əməkdaşlıq etdiyimiz qurumlarla həm daha rahat şəkildə işin qurulması, həm də sual-cavab versiyalarında dolğun bir mühitin yaranmasına şərait yaradır.

-Ancaq onu da etiraf etmək lazımdır ki, indiki şəraitdə informasiya agentlikləri arasında xəbəri birinci çatdırmaq uğrunda mübarizə gedir. Elə bir hadisə baş verər ki, həmin hadisəni anında cəmiyyətə çatdırmaq lazım gələr. Bu baxımdan sualların sorğu vasitəsilə cavablandırılması bir qədər xəbərin operativliyinin itməsinə gətirib çıxarmırmı?
-Əgər elə bir xəbər olarsa, biz fors-major hallarda həmin xəbəri anındaca cavablandırırıq. Buna bir örnək də göstərmək mümkündür. Belə ki, bir neçə ay əvvəl təhsil qurumları, bəzi universitetlərlə bağlı xəbər gündəmə gələndə bizim sorğuya cavab vermək müddətimiz 30 dəqiqədən də az olub. Bu kimi məsələlərə biz diqqətlə yanaşırıq. Ancaq digər hallarda biz araşdırma apararaq onun nəticələrini göz önünə gətiririk. Burada belə bir sual ortaya çıxa bilər ki, vahid informasiya siyasətinin tətbiq olunması ilə bağlı bizim əsas hədəfimiz nədir? Məlumdur ki, Təhsil Nazirliyinin tabeliyində təhsil qurumları var. Onlardan orta məktəblərin sayı 4515, orta ixtisas məktəbləri isə 50-yə yaxındır. Bundan başqa 110-a yaxın peşə məktəbi və 57 universitet var. Onların həyatında hər hansı bir hadisə baş verə bilər. Biz həmin qurumların şəbəkələşmə mühitini yaratmaq istəyirdik. Bəzən elə olurdu ki, hansısa bir universitetdə baş verən hadisəni xəbər portalı, informasiya saytından öyrənirdik. Belə olanda isə bizim həmin xəbərə reaksiya verməyimiz, onu işləməyimiz çətin olurdu. Çünki artıq dövriyyəyə gəlmiş bir xəbər idi və biz postkripton xəbərdən xəbərdar olmağa başlayırdıq. Hazırda nazirlyin əsas mövqeyi ondan ibarətdir ki, hansısa bir universitet, ümumtəhsil məktəbləri, ümumilikdə bütün təhsil qurumlarının həyatında baş verən hadisələri izləyə bilək və həmin xəbərin ilk mənbəyi biz olaq. Bərabər şəkildə həmin xəbəri işləyərək cəmiyyətə təqdim edə bilək. Vahid informasiya siyasətinin tətbiq olunması ilə bağlı olan əmr də məhz bu məqsədlə verilib.
 

Ardı növbəti sayımızda
Süleyman İsmayılbəyli