Astrofiziklər: 2 milyon il əvvəl Yer kürəsini nəhəng bir bulud uddu- ÖZƏL
Olaylar.az xəbər verir ki, Beynəlxalq astrofiziklər komandası Yer kürəsində kəskin iqlim dəyişikliklərinə səbəb ola biləcək hadisələri simulyasiya edib. Onlar belə nəticəyə gəliblər ki, təxminən iki milyon il əvvəl planetimiz soyuq ulduzlararası buludların güclü təsiri altında olub.
İki milyon il əvvəl Yer indikindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənirdi. O vaxtdan bəri planet bir neçə dəfə buz dövrlərini yaşayıb, bundan sonra növ tərkibində əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verib.
Elm adamları uzun müddətdir ki, buz dövrlərinin planetin əyilmə və fırlanma sürətindəki dəyişikliklər, plitələrin tektonikası, vulkan püskürmələri və atmosferdəki karbon dioksid səviyyələrindəki dalğalanmalar kimi bir sıra səbəblərə görə tsiklik olaraq baş verdiyini nəzəriyyə etdilər.
Ancaq yeni bir araşdırma başqa bir səbəb təklif edir. Boston Universitetinin astronomiya professoru Merav Oferin rəhbərlik etdiyi qrup təxminən iki milyon il əvvəl Günəş sisteminin nəhənglə toqquşmasına dair sübutlar təqdim edib.
Yeni bir araşdırma, təxminən iki milyon il əvvəl Yerin və günəş sistemindəki digər planetlərin qısa müddət ərzində bu mühafizədən kənarda olduğunu iddia edir.
Ofer deyir: "Bizim məqaləmiz kəmiyyətcə Günəşin günəş sistemindən kənar bir şeylə toqquşmasının Yerin iqliminə təsir edə biləcəyini göstərən ilk sənəddir". "Ulduzlar təkcə hərəkət etmir, həm də köklü dəyişikliklər yaşayırlar".
Kompüter modelləri iki milyon il əvvəl Günəşin harada olduğunu, o zaman heliosferin və günəş sisteminin necə olduğunu müəyyən etməyə kömək etdi. Məlum oldu ki, Günəş sisteminin yaxınlığında nəhəng, sıx və çox soyuq buludlar zənciri var.
Simulyasiyalar göstərdi ki, bu buludlardan biri heliosferlə toqquşa bilər. Əgər bu baş verərsə, Yer ulduzlararası mühitə məruz qaldı, burada qaz və toz dəmir və plutonium da daxil olmaqla partlayan ulduzların qalıqları ilə qarışdı.
Bu nəzəriyyə Yerdə, xüsusən də okeanların dibində tapılan dəmir və plutonium izotoplarının mövcudluğu ilə dəstəklənir. Onların yaşları ən böyük soyutma dövrünü göstərən temperatur qeydləri ilə üst-üstə düşür.