İKİ DƏNİZİN SUYU NİYƏ BİR-BİRİNƏ QARIŞMIR?-Özəl

İki dənizi bir-birinə qovuşdurdu. Onların arasında bir maneə vardır, bir-birinə qarışmazlar."
(ər-Rəhman, 19-20)

"Yayın son günləridir. Dəniz kənarında dayanıb uzaqlara baxarkən dənizin yalnız gözəlliyini deyil, onun arxasında dayanan böyük təbiət qanunlarını da düşünmək olur". Olaylar xəbər verir ki, bunu Milli Məclisdən deputatı Ceyhun Məmmədov deyib:

"Dəniz bizə səthdən sakit və vahid görünür. Amma əslində onun daxilində daim hərəkət gedir. Suyun temperaturu, duzluluğu və sıxlığı müxtəlif yerlərdə eyni olmur. Bu fərqlər dəniz suyunun hərəkətinə və müxtəlif su kütlələrinin bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqəsinə təsir edir.

Bəzən sosial şəbəkələrdə iki dənizin və ya iki su kütləsinin bir-birinə qovuşduğu görüntülər paylaşılır və "bu sular heç vaxt qarışmır" deyilir. Əslində məsələ bir qədər fərqlidir. Sular tamamilə bir-birindən ayrılmış vəziyyətdə qalmır. Onlar qarışır, lakin bu proses hər zaman dərhal baş vermir. Temperatur, duzluluq və sıxlıq fərqləri iki su kütləsi arasında müəyyən sərhəd və keçid zonası yarada bilər. Buna görə də bəzi görüntülərdə iki suyun arasında aydın xətt və ya rəng fərqi görmək mümkündür.

Yəni gördüyümüz mənzərəni "iki su heç vaxt qarışmır" kimi sadələşdirmək elmi baxımdan düzgün deyil. Təbiətdə proseslər daha mürəkkəbdir və su kütlələri zamanla bir-biri ilə qarışa bilir.

Lakin bu mənzərə insana başqa bir sərhədi də xatırladır - insanın daxilindəki sərhədi.

İnsan ruhu da bəzən dəniz kimi dərin və mürəkkəbdir. Hər bir insanın daxilində görünməyən bir mübarizə gedir. Xeyirlə şər, doğru ilə yanlış, səbir ilə qəzəb, vicdan ilə nəfs arasında seçimlər edilir.

İnsan hər zaman bu mübarizəni başqalarına göstərmir. Bəzən üzündə sakitlik olur, amma daxilində minlərlə fikir bir-biri ilə mübarizə aparır. Bir tərəfdə yaxşılıq etmək istəyi, digər tərəfdə inciklik; bir tərəfdə bağışlamaq, digər tərəfdə qisas hissi; bir tərəfdə səbir, digər tərəfdə qəzəb...

Bəlkə də insanın ən böyük mübarizəsi başqaları ilə deyil, öz daxilindədir.

Dənizdə su kütlələri arasında fiziki fərqlər olduğu kimi, insanın daxilində də onu doğruya və yanlışa aparan seçimlər arasında mənəvi sərhədlər yaranır. Fərq ondadır ki, dənizdəki fiziki prosesləri elm izah edə bilir, insan ruhundakı mübarizənin isə mənəvi tərəfi var.

Bu mübarizədə dua insan üçün mühüm mənəvi dayaq ola bilər. Dua insana özünü dinləmək, səhvini etiraf etmək, səbirli olmaq və yaxşıya yönəlmək üçün mənəvi güc verir.

Dua yalnız nəyisə istəmək deyil. Dua həm də insanın öz nəfsi ilə mübarizəsində Allaha sığınması, doğru olanı seçmək üçün Ondan yardım diləməsidir.

Bəlkə də dənizin qarşısında dayanmağın ən gözəl tərəfi insanı yalnız uzaqlara deyil, öz daxilinə də baxmağa vadar etməsidir. Təbiətdə heç nə tamamilə hərəkətsiz deyil: sular hərəkət edir, dalğalar dəyişir, fəsillər bir-birini əvəz edir. İnsan həyatı da bundan fərqli deyil. Biz bəzən dəyişikliklərə müqavimət göstərsək də, zaman öz axarı ilə irəliləyir. Əsas məsələ dəyişməyən bir həyat axtarmaq deyil, dəyişən həyatın içində doğru istiqaməti qorumağı bacarmaqdır.

Yayın sonudur. Payızın ilk nəfəsi artıq hiss olunur. Dəniz isə yenə öz ritmi ilə sahilə toxunur. Bir fəslin bitib digərinin başlaması insana həyatın da daim dəyişdiyini xatırladır.

Bəzi günlər geridə qalır, yeni günlər başlayır. Bəzi arzular həyata keçir, bəziləri isə zamana həvalə olunur. İnsan da bütün bu dəyişikliklərin içində hər gün yenidən seçim edir: hansı düşüncəni böyüdəcək, hansı hissə qalib gələcək, hansı yola addımlayacaq?

Bəlkə də dənizin bizə verdiyi ən gözəl dərslərdən biri budur: hər gördüyümüz nəsnənin arxasında görmədiyimiz bir həqiqət ola bilər.

Dənizdə görünməyən cərəyanlar olduğu kimi, insanın daxilində də görünməyən duyğular və düşüncələr var. Onları idarə etmək, xeyiri seçmək və şərdən uzaq durmaq insanın mənəvi məsuliyyətidir.

Ona görə də nə elmi məlumata cahil yanaşmaq, nə də dini ayələri səthi şəkildə təqdim etmək lazımdır. Elm bizə təbiətdə baş verən prosesləri anlamağa, iman isə bu yaradılış üzərində düşünməyə və mənəvi nəticələr çıxarmağa kömək edə bilər.

Dənizin qarşısında dayananda insan həm təbiətin böyüklüyünü, həm də öz ruhunun dərinliyini düşünür.

Və bəlkə də ən gözəl dua budur:

"Allahım, qəlbimizdəki xeyiri gücləndir, bizi şərdən uzaq et. Doğru ilə yanlış arasında seçim etdiyimiz zaman bizə doğru olanı seçməyi nəsib et. Bizə yaratdıqlarını görən göz, onları anlamağa çalışan ağıl və Sənin nemətlərini dərk edən bir qəlb ver.