Uşaqların oğurluq etməsinə necə reaksiya verməliyik?- ÖZƏL
29 Mart 2023 14:26 SosialBəzən valideynlər məktəbəqədər uşağın onların icazəsi olmadan pul götürməsi faktı ilə üzləşirlər. Bu vəziyyətdə tələsik nəticələrə gəlməmək və ilk növbədə vəziyyəti anlamaq vacibdir. Bu barədə psixoloq və tədqiqatçı Yuliya Tokarçuk danışıb. "Məktəbəqədər yaşda uşaqlarda ancaq cəmiyyətdə sosial normalar və davranış qaydaları haqqında təsəvvür formalaşır. Uşaqlar məktəbəqədər yaşın sonuna doğru, yəni altı və ya yeddi yaşa qədər öz davranışlarını onlara uyğun tənzimləməyi və hərəkətləri ilə nəticələri arasında səbəbli əlaqə qurmağı öyrənirlər". Əgər uşaq icazəsiz pul götürübsə, psixoloq əvvəlcə bu hərəkətin səbəblərini öyrənməyi tövsiyə edir. Mütəxəssisin fikrincə, bunun arxasında çox vaxt inciklik ("Atam mənə bu oyuncağı almayıb, mən özüm alacam") və ya impulsiv qərar ("Bu şeyi bəyəndim, mən də istəyirdim") dayanır. Julia Tokarchuk vurğulayır ki, belə bir vəziyyətdə olan valideynin vəzifəsi "oğurladın", "bu oğurluqdur" etiketi qoymaq deyil, uşağa bu cür hərəkətlərin yolverilməzliyini izah etməkdir. "Uşağa sadə və başa düşülən ifadələrlə izah etməyə çalışın. Məsələn, "Sənin məndən icazəsiz pul aldığını öyrənəndə çox üzüldüm. Siz bunu edə bilməzsiniz. Kimsə sizin icazəniz olmadan əşyanızı / oyuncağını götürsəydi, məncə, sizin də xoşunuza gəlməz. Söhbət əsnasında uşağı bir insan kimi qiymətləndirməkdən çəkinin ("Sən pissən, məsuliyyətsizsən, çünki bunu etmisən") və uşağı başqaları ilə müqayisə etməyin ("Və bacın bunu heç vaxt etməzdi"). Yalnız müəyyən bir hərəkəti qiymətləndirə bilərsiniz - "Valideyn icazəsi olmadan pul almaq pisdir".