Naxçıvanın enerji potensialı və yaşıl inkişaf strategiyası- ÖZƏL

"Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri zamanı səsləndirdiyi fikirlər muxtar respublikanın enerji imkanlarının gələcək inkişaf baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını bir daha göstərdi. Naxçıvanın yaşıl enerji zonasına çevrilməsi Azərbaycanın enerji siyasətində yeni istiqamətlərin formalaşmasına şərait yaradır. Bu siyasət ənənəvi enerji mənbələrindən asılılığın azaldılması ilə yanaşı, bərpaolunan resurslardan daha geniş istifadəni nəzərdə tutur. Muxtar respublikanın təbii və coğrafi xüsusiyyətləri Günəş və su enerjisindən istifadə üçün əlverişli imkanlar yaradır. Son illərdə bu potensialın praktik layihələrə çevrilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. İndi əsas məsələ yaradılmış imkanları daha geniş və dayanıqlı enerji sisteminə daxil etməkdir. Bu baxımdan Naxçıvanın enerji gələcəyi Azərbaycanın yaşıl inkişaf siyasətinin mühüm hissəsinə çevrilir".
"Olaylar" xəbər verir ki, bunu YAP Şuşa rayon təşkilatının əməkdaşı Elmir Rzayev deyib: "Naxçıvanda Günəş enerjisindən istifadə imkanları xüsusi diqqət çəkir. Muxtar respublikanın günəşli iqlimi fotovoltaik enerji istehsalının inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Günəş elektrik stansiyalarının fəaliyyəti bu təbii üstünlüyün iqtisadi resursa çevrildiyini göstərir. Su elektrik stansiyaları isə enerji istehsalının digər bərpaolunan istiqamətini formalaşdırır. Müxtəlif enerji mənbələrinin bir sistem daxilində birləşdirilməsi ümumi enerji dayanıqlılığını artırmaq imkanına malikdir. Bununla yanaşı, istehsal olunan enerjinin səmərəli idarə edilməsi üçün müasir texnologiyaların tətbiqi də vacibdir. Belə bir yanaşma Naxçıvanın enerji sektorunda həm məhsuldarlığın, həm də etibarlılığın yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

Bərpaolunan enerjinin üstünlükləri ilə yanaşı, onun özünəməxsus texniki xüsusiyyətləri də nəzərə alınmalıdır. Günəş enerjisinin istehsalı günün vaxtından və hava şəraitindən asılı olduğu üçün enerji axınının sabitliyi müəyyən çətinliklər yarada bilər. Bu səbəbdən enerji saxlanc sistemlərinin yaradılması Naxçıvan üçün strateji məsələlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Səmərəli saxlanc texnologiyaları artıq istehsal olunan enerjinin sonrakı dövrdə istifadəsinə imkan verə bilər. Bu mexanizm istehlakla istehsal arasında tarazlığın qorunmasına kömək edər. Eyni zamanda enerji sisteminin fövqəladə və dəyişkən vəziyyətlərə qarşı dayanıqlılığı yüksələr. Nəticədə yaşıl enerji yalnız istehsal göstəricisi deyil, bütöv enerji təhlükəsizliyinin tərkib hissəsi kimi çıxış edər.

Enerji layihələrinin iqtisadi əhəmiyyəti də olduqca genişdir. Yeni enerji obyektlərinin yaradılması tikinti və xidmət sahələrində əlavə iqtisadi fəallıq formalaşdıra bilər. Enerji təminatının güclənməsi sənaye müəssisələrinin fəaliyyətini genişləndirmək üçün əlverişli zəmin yaradar. Elektrik enerjisinin sabit və dayanıqlı olması yeni istehsal sahələrinin Naxçıvanda yerləşdirilməsinə marağı artıra bilər. Bu isə investisiya imkanlarının genişlənməsi və yeni iş yerlərinin yaranması ilə nəticələnə bilər. Yaşıl enerji texnologiyalarının tətbiqi eyni zamanda müasir ixtisaslara malik kadrların hazırlanmasını tələb edir. Beləliklə, enerji siyasəti iqtisadiyyatın digər sahələrinin inkişafına təsir göstərən çoxşaxəli amilə çevrilir.

Naxçıvanın yaşıl enerji potensialı onun regional əməkdaşlıq imkanlarına da yeni məzmun verə bilər. Enerji istehsalının artması gələcəkdə elektrik enerjisinin daha geniş regional sistemlərə inteqrasiyası üçün əlavə imkanlar yarada bilər. Bunun üçün enerji şəbəkələrinin texniki imkanlarının gücləndirilməsi mühüm şərtlərdən biridir. Müasir ötürücü sistemlər istehsal olunan enerjinin daha səmərəli istiqamətləndirilməsinə imkan verəcək. Eyni zamanda rəqəmsal idarəetmə texnologiyalarının tətbiqi enerji sektorunda çevik qərarların qəbuluna şərait yarada bilər. Bu yanaşma Naxçıvanın enerji sektorunun regional miqyasda daha rəqabətqabiliyyətli olmasına kömək edər. Enerji sahəsində formalaşan yeni imkanlar muxtar respublikanın iqtisadi əlaqələrinin də genişlənməsinə xidmət edə bilər.

Prezident İlham Əliyevin Naxçıvanın sürətli sosial-iqtisadi inkişafının təmin ediləcəyi barədə fikirləri enerji məsələsini də daha geniş çərçivədə nəzərdən keçirməyə imkan verir. Çünki enerji təminatı hər bir ərazinin iqtisadi inkişafının əsas dayaqlarından biridir. Sənaye, kənd təsərrüfatı, xidmət və logistika sahələrinin genişlənməsi daha çox və keyfiyyətli enerji resurslarına tələbat yaradır. Bu tələbatın bərpaolunan mənbələr hesabına qarşılanması uzunmüddətli perspektivdə mühüm üstünlük verə bilər. Naxçıvanda yaşıl enerji layihələrinin artırılması ətraf mühitin qorunmasına da müsbət təsir göstərəcək. Beləliklə, iqtisadi inkişafla ekoloji məsuliyyət arasında daha möhkəm əlaqə yaradılacaq. Bu model gələcək nəsillərin enerji ehtiyaclarının nəzərə alınması baxımından da əhəmiyyətlidir.

Naxçıvanın enerji strategiyasının uğuru yalnız yeni stansiyaların tikilməsi ilə ölçülməməlidir. Əsas məqsəd istehsal, saxlanc, ötürmə və istehlak mərhələlərinin vahid və səmərəli sistemdə birləşdirilməsidir. Bunun üçün texnoloji yeniliklərin tətbiqi, mütəxəssis potensialının gücləndirilməsi və enerji infrastrukturunun yenilənməsi davam etdirilməlidir. Dövlət siyasətinin bu istiqamətdə ardıcıl olması investorlar üçün də etibarlı mühit formalaşdırır. Naxçıvanın yaşıl enerji zonası kimi inkişafı muxtar respublikanın iqtisadi profilinin dəyişməsinə və yeni imkanların yaranmasına səbəb ola bilər. Enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi fəallıq və ekoloji dayanıqlılıq bir-birini tamamlayan istiqamətlər kimi çıxış edəcək. Buna görə də Naxçıvanın enerji gələcəyi onun ümumi inkişaf strategiyasının ən perspektivli sahələrindən biri hesab edilə bilər".