Paşinyanın seçkidə qalib gəlmək ehtimalı artır
Ancaq onun təkbaşına hökumət qurmaq şansı yoxdur
Ermənistanda 7 iyun 2026-cı il tarixinə təyin edilən parlament seçkilərində ən yüksək şans hazırkı Baş nazir Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi "Vətəndaş Müqaviləsi" Partiyasına məxsusdur. Aparılan təhlillər və rəy sorğuları onun siyasi mövqeyinin rəqiblərinə nisbətən daha güclü olduğunu göstərir. Əsas siyasi qüvvələr və onların şansları bu ardıcıllıqla fərqlənir. Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi "Vətəndaş Müqaviləsi" Partiyasının şansı daha çox dəyərləndirilir. Regionda sülh və sabitlik mesajları ilə çıxış edən iqtidar partiyası seçkilərin əsas favoritidir. Seçkiqabağı mühitdə hakimiyyətin mövqeləri stabil qiymətləndirilir. Keçmiş prezidentlər Robert Köçəryan və Serj Sarkisyanın seçilmə ehtimalı nisbətən aşağıdır. Rusiyaya yaxınlığı ilə seçilən müxalif qüvvələrin parlamentə daxil olmaq şansı olsa da, onların hakimiyyətə gəlməsi ehtimalı real hesab edilmir. Digər müxalif və qeyri-müəyyən qüvvələrin əsas bazasını təşkil edən biznesmen Samvel Karapetyanın adı ətrafında müzakirələr və onun dəstəklədiyi qruplar parlamentdə təmsil olunmağa çalışsalar da, Paşinyanın xalq arasındakı etimadını qoruya bildiyi qeyd olunur.
Siyasi ekspertlərin qənaətinə görə, Nikol Paşinyanın 7 iyun 2026-cı il seçkilərində qalib gəlmək şansı olduqca yüksəkdir və o, rəqiblərini böyük fərqlə qabaqlayır. EVN Report və ArmES-in keçirdiyi son sorğuya əsasən, Paşinyanın fəaliyyətinə olan xalq dəstəyi 49%-ə yüksəlib (əvvəlki aylarda bu göstərici 36% və 47,2% idi). Bu isə o deməkdir ki, Paşinyanın rəhbərlik etdiyi "Vətəndaş Müqaviləsi" Partiyası seçki yarışında təkbaşına liderdir. Ən yaxın rəqibi hesab olunan Samvel Karapetyanın "Güclü Ermənistan" Alyansının reytinqi cəmi 9% civarındadır. Robert Köçəryanın bloku isə daha aşağı göstəricilərə malikdir. Beynəlxalq təhlilçilər və sorğular Paşinyanın parlamentdə birinci siyasi qüvvə olacağını dəqiq hesab etsə də, onun təkbaşına hökumət qurmaq və ya konstitusiyanı dəyişmək üçün lazım olan mütləq çoxluğu qazanıb-qazanmayacağı hələlik dəqiq deyil. Nəzərə almaq lazımdır ki, ölkədə hələ də kimə səs verəcəyini dəqiqləşdirməyən təxminən 30-39% arası seçici kütləsi var. Seçkinin yekun faizlərini məhz bu qrupun son qərarı müəyyən edəcək. Paşinyanın mövqelərinin güclənməsinə səbəb ölkədə iqtisadiyyatın və təhlükəsizlik hissinin yaxşılaşması ilə bağlı rəylərin artmasıdır.
Ermənistandakı revanşist qüvvələr və müxalifət koalisiyaları (məsələn, Robert Köçəryanın bloku və Samvel Karapetyanın "Güclü Ermənistan" Alyansı) seçki prosesində Paşinyan hakimiyyətini sarsıtmaq üçün bir neçə əsas istiqamətdə addımlar ata bilər. Məsələn, revanşist qüvvələr müxalifətlə birləşib küçə etirazları və mülki itaətsizlik təşkil edə bilər. Keçmiş prezidentlərin tərəfdarları və kilsə xadimlərinin rəhbərlik etdiyi radikal qruplar delimitasiya prosesinə və kəndlərin Azərbaycana qaytarılmasına qarşı çıxaraq paytaxt İrəvanda kütləvi aksiyalar, yolların qapadılması və dövlət binalarının blokadası kimi addımlara əl ata bilərlər. Milli ritorika və Qarabağ ermənilərinin manipulyasiyası da öz yerində. Xatırladaq ki, revanşistlər köçkün düşmüş Qarabağ ermənilərinin narazılığından istifadə edərək Paşinyanı "milli maraqları satmaqda" ittiham edir və seçki kampaniyasını tamamilə anti-Azərbaycan və anti-Türkiyə tezisləri üzərində qururlar. Müxalifət qüvvələri bəyan edirlər ki, hakimiyyətə gələcəkləri təqdirdə Azərbaycanla əldə olunmuş sərhəd razılaşmalarını və sülh müqaviləsi layihəsini ləğv edəcək və ya yenidən baxacaqlar. Bu arada Rusiya meyilli qüvvələr Moskvadan siyasi və informasiya dəstəyi almağa çalışaraq, ölkədə Paşinyanın Qərbəyönümlü siyasətinin Ermənistanı fəlakətə apardığı barədə hibrid dezinformasiya kampaniyaları təşkil edirlər. Bu baxımdan, seçkilərdə uduzacaqları təqdirdə revanşistlərin səsvermənin nəticələrini qanunsuz elan edərək ölkəni kəskin siyasi böhrana və qarşıdurmaya sürükləmək riski olduqca yüksəkdir.
Parlament seçkilərində xarici amillərin təsiri də uzun illərdir mühüm mövzulardan biridir. Bu təsir əsasən geosiyasi mövqe, təhlükəsizlik asılılıqları, diaspor fəaliyyəti və regional münaqişələrlə bağlıdır. Qeyd edək ki, Rusiya Ermənistanın daim təhlükəsizlik və iqtisadiyyat sahəsində ən böyük tərəfdaşlarından biri olub. Ermənistanın enerji sektoru və qaz təchizatında Rusiyanın böyük payı var. Seçki dövrlərində Rusiyaya yaxın siyasi qüvvələrin media və siyasi dəstək aldığı barədə də məlumatlar kifayət qədərdir. Bununla yanaşı, son illərdə Ermənistan daxilində Avropa yönümlü siyasət güclənib. Demokratik institutlar, seçki müşahidəsi və media azadlığı sahəsində Aİ və ABŞ proqramları aktivdir. Qərbyönlü siyasi qüvvələr korrupsiyaya qarşı mübarizə və hüquq islahatlarını ön plana çıxarırlar. Xüsusilə Nikol Pashinyan hakimiyyəti dövründə balanslı xarici siyasət xətti müzakirə olunur. Həmçinin, diaspor təşkilatları maliyyə, media və lobbiçilik vasitəsilə seçki gündəminə təsir edə bilir. Xaricdə yaşayan ermənilər müəyyən partiyalara siyasi və informasiya dəstəyi göstərirlər. Azərbaycanla münasibətlər və sərhəd təhlükəsizliyi Ermənistan siyasətində əsas seçki mövzularındandır. Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılması məsələsi də daxili siyasi bölünmələr yaradır. Müharibə və sülh danışıqları seçicilərin hökumətə münasibətinə birbaşa təsir göstərir. Odur ki, dezinformasiya, xüsusilə regional münaqişələrlə bağlı xəbərlərdə, tez-tez gündəmə gəlir. Ümumilikdə, Ermənistan seçkilərində xarici təsir birbaşa müdaxilədən çox təhlükəsizlik asılılığına dəlalət edir. Heç şübhəsiz ki, bu faktorlar ölkənin daxili siyasi balansına ciddi təsir edir.
Alim