Azərbaycanın Diplomatik Gücü və Avropa ilə Strateji Körpü: Bakı–Roma Xəttində Yeni Reallıqlar- ÖZƏL

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin mövqeyi təkcə coğrafi yerləşmə və iqtisadi potensialla deyil, həm də formalaşdırdıqları siyasi nüfuz və etibarlı tərəfdaş obrazı ilə ölçülür. Bu mənada Azərbaycan son illərdə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən məqsədyönlü xarici siyasət nəticəsində regional çərçivədən çıxaraq qlobal siyasi və iqtisadi proseslərə təsir edən mühüm aktorlardan birinə çevrilmişdir.
İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloninin Azərbaycana səfəri bu reallığın bariz göstəricisi kimi çıxış edir. Bu səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi bəyanat Azərbaycan-İtaliya münasibətlərinin təkcə ikitərəfli əməkdaşlıq deyil, eyni zamanda Avrasiya məkanında formalaşan yeni geosiyasi düzənin mühüm tərkib hissəsi olduğunu bir daha təsdiqlədi.
Azərbaycan ilə İtaliya arasında münasibətlər uzun illərdir davamlı inkişaf xətti üzrə formalaşır. Lakin son mərhələdə bu münasibətlər sadəcə iqtisadi tərəfdaşlıq çərçivəsindən çıxaraq strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlmişdir. Xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq iki ölkə arasında münasibətlərin əsas dayaqlarından birini təşkil edir. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rol bu əməkdaşlığı daha da aktuallaşdırmışdır.
Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi bu münasibətlərin strateji mahiyyətini nümayiş etdirən ən mühüm layihələrdən biridir. Azərbaycan qazının Avropa bazarına çıxışı təkcə iqtisadi məsələ deyil, həm də Avropanın enerji xəritəsinin yenidən formalaşmasında mühüm rol oynayan geosiyasi faktordur. İtaliyanın bu prosesdə əsas tərəfdaş kimi çıxış etməsi Bakı-Roma əlaqələrinin strateji dərinliyini göstərir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi vurğulanan məqamlardan biri Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş imicinin beynəlxalq səviyyədə təsdiqlənməsi idi. Bu gün Azərbaycan yalnız enerji ixracatçısı deyil, eyni zamanda sabitlik və əməkdaşlıq platforması kimi qəbul olunur. Bu isə ölkənin həyata keçirdiyi müstəqil, balanslaşdırılmış və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasətin nəticəsidir.
Azərbaycanın Avropa ilə münasibətlərində enerji ilə yanaşı nəqliyyat və logistika sahəsi də xüsusi yer tutur. Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində Azərbaycanın tranzit ölkə kimi rolu getdikcə artır. Şərq və Qərb arasında körpü funksiyası daşıyan Azərbaycan bu gün beynəlxalq ticarət və yükdaşımaların əsas keçid nöqtələrindən birinə çevrilmişdir. Müasir infrastruktur layihələri, yeni dəmir yolları, beynəlxalq hava limanları və dəniz limanları ölkənin logistika imkanlarını daha da gücləndirmişdir.
Ciorcia Meloninin səfəri Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz regionuna artan marağının göstəricisi kimi də dəyərləndirilə bilər. Azərbaycanın regionda yaratdığı yeni siyasi reallıqlar, xüsusilə postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi bərpa və quruculuq siyasəti ölkənin beynəlxalq nüfuzunu daha da artırmışdır. Bakı bu gün yalnız regional deyil, həm də beynəlxalq dialoqun mühüm mərkəzlərindən biri kimi çıxış edir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında beynəlxalq hüquqa və dövlətlərin suverenliyinə verilən önəm xüsusi yer tutur. Azərbaycan hər zaman beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiq mövqe nümayiş etdirərək öz xarici siyasət kursunu bu əsas üzərində qurmuşdur. Bu yanaşma ölkənin beynəlxalq arenada etibarlı və prinsipial tərəfdaş kimi qəbul olunmasına şərait yaratmışdır.
Qlobal miqyasda baş verən geosiyasi dəyişikliklər fonunda dövlətlərin çevik və praqmatik siyasət yürütməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Enerji böhranları, iqtisadi qeyri-sabitlik, regional münaqişələr və yeni güc mərkəzlərinin formalaşması beynəlxalq münasibətləri daha mürəkkəb hala gətirmişdir. Azərbaycan isə bu mürəkkəb şəraitdə balanslaşdırılmış siyasət həyata keçirərək həm regional, həm də qlobal səviyyədə öz mövqeyini möhkəmləndirmişdir.
İtaliya ilə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın Avropa siyasətində mühüm istiqamətlərdən biridir. Bu əməkdaşlıq yalnız iqtisadi və enerji sahəsi ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda siyasi dialoq, humanitar əlaqələr və mədəni mübadilələri də əhatə edir. İki ölkə arasında artan qarşılıqlı səfərlər və yüksək səviyyəli görüşlər bu münasibətlərin strateji xarakterini daha da gücləndirir.
Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi düşünülmüş siyasətin nəticəsidir. Dövlətin milli maraqlara əsaslanan xarici siyasəti ölkənin qlobal arenada mövqeyini daha da gücləndirmişdir. Azərbaycan bu gün həm regional sabitliyin təminatçısı, həm də beynəlxalq əməkdaşlığın fəal iştirakçısı kimi çıxış edir.
Ciorcia Meloninin Azərbaycana səfəri və Prezident İlham Əliyevin verdiyi bəyanat bir daha göstərdi ki, Azərbaycan artıq qlobal siyasi sistemdə mühüm söz sahibinə çevrilmişdir. Bu səfər Bakı-Roma münasibətlərinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu və qarşılıqlı strateji maraqların daha da dərinləşdiyini nümayiş etdirdi.
Anar Məmmədov 
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı