İlham Əliyev Ağ Evin diqqətini niyə cəlb edib? – Amerikalı politoloq şifrələri açır
Amerikalı politoloq, Mərkəzi Asiya Məhsuldarlığı Araşdırma Mərkəzi (CAPRC) Müşahidə Şurasının üzvü Piter M. Teysin köşə yazısını təqdim edirik:
"Orta dəhliz ABŞ-ın Avrasiyadakı xarici siyasət strategiyasının əsasını təşkil edir. Bu, Vaşinqtonun geoiqtisadi maraqları üçün çox əhəmiyyətlidir. Prezident Donald Trampın administrasiyası Azərbaycan Respublikası ilə strateji tərəfdaşlığı əsas prioritet hesab edir və Azərbaycan ərazisində logistika layihələrinin və quru nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı sahəsində əməkdaşlıq Cənubi Qafqaz regionu üçün davamlı sülh və iqtisadi rifah baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident İlham Əliyevin qüsursuz idarəçilik bacarığı və Azərbaycan xarici siyasətinin formalaşmasında heyranedici vizyonu, nəhayət, Ağ Evin diqqətini cəlb edib. Vitse-prezident Cey Di Vensin Bakıya rəsmi səfəri Prezident Trampın Azərbaycan hökuməti ilə çoxşaxəli ittifaq qurmaq üçün strateji vizyonunu əks etdirir. Həqiqətən də inkişaf edən güclü ikitərəfli əlaqələr mövcuddur və Azərbaycan xalqı tezliklə Amerika Birləşmiş Ştatları ilə bu uğurlu və çoxvektorlu tərəfdaşlığın bəhrəsini görəcək. ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Bakıya səfər edən ilk ABŞ vitse-prezidentidir və bu tarixi nailiyyət 12 fevral 1992-ci ildə ABŞ dövlət katibi Ceyms A. Beykerin Azərbaycana rəsmi səfərindən daha vacibdir.
Cey Di Vensin İtaliya səmasında müşahidə edilən 14 təyyarədən ibarət donanmasında onun işçi heyəti, nümayəndə heyəti, keçmiş idmançılar və təhlükəsizlik işçiləri var idi. Vitse-prezidentin Hərbi Hava Qüvvələrinin ikinci təyyarəsi olan Boeing C-32A təyyarəsi ilə yanaşı, qeyri-adi sayda yük təyyarəsinin onu müşayiət etməsi normal bir təcrübədir.
Doqquz hərbi nəqliyyat təyyarəsi simvolik olaraq ABŞ Silahlı Qüvvələrinin hərbi qüdrətini təmsil edir ki, bu da dünyada heç bir ordu ilə müqayisə olunmaz dərəcədə inkişaf etmiş və misilsizdir. Bu böyük hərbi yük təyyarələri çevik reaksiya verə bilir və ABŞ Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin əlli üzvünü, radioelektron kəşfiyyatı avadanlıqlarını, zirehli nəqliyyat maşınlarını, hərbçilər üçün yüngül silahları və xaricə uğurlu rəsmi səfər üçün vacib olan bütün qabaqcıl texnologiyaları daşıyırlar. Bu təyyarələr həmçinin ABŞ kəşfiyyat xidmətinin heyəti üçün logistika avadanlıqları daşıyır. Şəhərətrafı nəqliyyat vasitələri zirehlidir və vitse-prezident Avropada və dünyada diplomatik səfərlər edərkən təhlükəsiz yerüstü nəqliyyatı təmin edir.
Azərbaycan ABŞ-ın sadiq müttəfiqidir və vitse-prezidentin səfəri Ağ Evin Azərbaycanla İran arasında diplomatik və ya hərbi qarşıdurma halında Bakını dəstəkləyəcəyinə dair bir sübutdur. ABŞ vitse-prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri Çin hərbi attaşesinin İran Hərbi Hava Qüvvələri komandanına J-20 gizli (radarla müəyyən edilməyən, -red) qırıcı təyyarəsinin modelini təqdim etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Bu jest simvolik olsa da, Pekin ilə Tehran arasında müdafiə əlaqələrinin dərinləşməsini göstərir. J-20 Çinin beşinci nəsil gizli təyyarəsidir. Bu arada, Vaşinqton Bakı ilə müdafiə əlaqələrini dərinləşdirəcək və Azərbaycan xalqı ABŞ-ın Mərkəzi Asiyada və onun hüdudlarından kənarda milli təhlükəsizlik maraqlarının sabit geosiyasi dayaq nöqtəsi kimi ortaya çıxır.
Azərbaycan donanması üçün ABŞ istehsalı olan yeni patrul qayıqlarının gəlməsi Prezident Tramp hökuməti tərəfindən verilən tarixi bir qərardır. Bu, yeni çiçəklənmə dövrünün başlanğıcıdır və ABŞ ilə Azərbaycanın tərəfdaşlığı bölgədə və Atlantik okeanın hüdudlarından kənarda sülhün inkişafı və ticarət səviyyəsinin artmasına gətirib çıxaracaq. Tramp administrasiyası Azərbaycanla iqtisadi müttəfiqliyini genişləndirməyə diqqət yetirir. Ticarət və siyasi əlaqələr, şübhəsiz ki, Azərbaycanın xarici siyasət strategiyasında əsas yer tutan regional sülh səylərini möhkəmləndirəcək. Yaxın gələcəkdə ABŞ Müharibə Nazirliyi ilə Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi arasında hərbi təlim və əməkdaşlığın şahidi olacağıq". Globalinfo.az