Ermənistanda etirazların sonu nə ilə nəticələnə bilər?

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın sülh müqaviləsi imzalamağa meyilli olması bu ölkədə revanşist qüvvələrin fəallaşmasına səbəb olub. Məlum olduğu kimi aprelin 6-da Brüsseldə görüşmüş Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan sülh sazişi üzərində işləməyə razılaşıblar. Bundan sonra Ermənistanın paytaxtı Yerevanda Baş nazir Nikol Paşinyanın istefası tələbi ilə başlanan etiraz aksiyaları davam etməkdədir. Müxalifət Nilol Paşinyanın başçılıq etdiyi hökuməti Qarabağ məsələsində "yolverilməz güzəştlərə getməkdə" ittiham edir, onun "fərsiz siyasəti" sayəsində Ermənistanın yeni təhdidlərə düçar olduğu və hətta dövlətçiliyini itirmək təhlükəsi ilə üzləşdiyini iddia edir. Politoloq, MCP SŞ-nın üzvü Vüqar Dadaşov qeyd edib ki, etirazlara və ümumiyyətlə Ermənistanda baş verən proseslərə düzgün qiymət vermək üçün ilk öncə unutmamalıyıq ki, Azərbaycanın möhtəşəm qələbəsindən sonra faktiki kapitulyasiya aktına imza atmış Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın növbədənkənar keçirilmiş seçkidə qələbəsi faktı özü onu sübut edir ki, erməni cəmiyyəti bütövlükdə Qarabağ  yükündən azad olmaq niyyətindədir. Məhz bu səbəbdən Ermənistan cəmiyyəti Nikol Paşinyana dəstək verib. Miqyasına görə Ermənistanda həmin dövrlərdə keçirilən etiraz aksiyaları nisbət etibarı ilə daha böyük idi. Ancaq bu halda da Paşinyan hakimiyyətini qoruya bildi. Həmin dövrlərdə  etiraz aksiyalarına erməni cəmiyyəti əsasən öz istəyi ilə çıxmışdı: "Ancaq indi vəziyyət daha fərqlidir, etirazlar kənardan daha doğrusu Rusiya tərəfindən idarə olunur. Əvvəla qeyd edim ki, Nikol Paşinyanın Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə son 6 aprel 2022-ci il tarixli Brüssel görüşündən sonra ənənəvi olaraq Rusiyanın proseslərə müdaxiləsi gözlənilən idi. Brüssel görüşündən dərhal sonra Nikol Paşinyan və İlham Əliyev arasında əldə edilmiş razılıq sözsüz ki, Moskvanı narahat etməyə bilməzdi və buna görə də Kreml hakimiyyəti Paşinyanı Moskvaya təcilli çağıraraq tələsik, aprelin 19-da Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan arasında görüş təşkil edildi. Putin əmin olmaq istəyirdi ki, Ermənistan, Azərbaycan, Qarabağla bağlı Rusiyanın istəkləri Paşinyan tərəfindən yerinə yetiriləcəkdir. Paşinyan - Putin görüşü öncəsi Avropa İttifaqı Şurasının  prezidenti Şarl Mişelin Paşinyana telefon zəngi vəziyyətin mürəkkəbliyini əyani göstərir. Sözsüz ki, Şarl Mişel də Nikol Paşinyanla Brüsseldə əldə edilmiş razılaşmanın Putin tərəfindən pozulacağı ehtimalı ilə onunla bir daha danışmaq məcburiyyətində qalıb. Əminliklə demək olar ki, Putin Paşinyandan 19 aprel Moskva görüşündən istədiyini ala bilməyib, yaxud Putin artıq Paşinyanın ona verdiyi vədlərinə əməl etməyəcəyinə əmindir. Məhz bundan sonra Rusiya Paşinyanı devirmək üçün proseslərə əlavə güc qatıb. Moskva görüşündən dərhal sonra Ermənistan sərhədçilərinin Azərbaycana Zəngilan istiqamətində təxribatı  sözsüz ki, Moskvanın sifarişidir, nəzərə alsaq ki, Ermənistanın sərhədlərinin qorunması və nəzarəti Rusiyanın əlində olması təxminimizin əsaslı olduğunu göstərir. Paşinyanın Moskva səfərindən sonra etirazların güclənməsinə səbəb olan Qarabağımızla bağlı açıqlamaları Moskva ilə mühüm razılaşmanın əldə edilməməsini göstərən mənzərədir. Aksioma formasında özünü sübut edən fakt budur ki, Rusiya heç bir halda Azərbaycan- Ermənistan münasibətlərinin normallaşmasında maraqlı ola bilməz. Rusiyanın regionda mövcudluğu yerlərdə konfliktlərin mövcydluğundan keçir. Deməli, Paşinyan hakimiyyəti bu mövcudluğa təhlükə yaradır. Ona görə də, Paşinyanın devrilməsi Rusiyanın maraqlarının təmin edilməsi deməkdir".

Onun sözlərinə görə, hal-hazırda İrəvanda keçirilən etiraz aksiyasının liderləri açıq-aşkar Rusiya yönümlü fiqurlardır: "Köçaryan-Sarkisyan tandemi ümumən oynanılmış kartlardır və ermənilərin bu cütlüyə münasibəti nifrətə bərabər olduğu kimi, imkanları və dəstəkçiləri də yox səviyyəsindədir. Ermənistanın Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin sabiq direktoru Artur Vanetsyan artıq özü etiraf etdiyi kimi siyasətçi deyil və təsirli gücə malik ətrafı yoxdur. Rusiya Ermənistanda sarsılmış dayağının bərpası ümidi ilə hər kəslə razılaşmaq məcburiyyətindədir. Ermənistan Milli Məclisi spikerinin müavini, Daşnaksutyun partiyasından olan üzvü İşxan Saqatelyan nə qədər gizlətsə də Rusiyanın sifarişini həyata keçirir.  İsxan Saqatelyan yeni siyasi fiqur kimi müəyyən tərəfdarlar əldə edə bilib, ancaq etirazların növbəti günlərində səngiməsi ehtimalı da var. Paşinyanın  siyasi iradəsi, dözümü və qətiyyəti olmalıdır ki, bu təzyiqə davam gətirsin. Maraqlı məqamlardan biri də budur ki, Rusiyanın Ukraynada məğlubiyyəti həm də Paşinyan hakimiyyətinin işinə yararlıdır və çox güman ki, Paşinyan da bu amilə diqqət yetirir.  Hər bir halda kimin Ermənistanda hakimiyyətdə olmasından asılı olmayaraq Azərbaycan öz siyasi hədəflərini realaşdıracaq. Ancaq erməni cəmiyyəti də anlamalıdır ki, revanşist ideyaları ilə Azərbaycana meydan oxumaq 44 günlük müharibənin artıq Ermənistan ərazisində  görmək arzusuna bərabərdir. Paşinyan isə bu ssenarini dayandıra biləcək yeganə şəxsdir. Şübhəsiz ki, son anda erməni revanşistlər bunu dərk edəcəklər".

Nurlan