Dünyanın gecə görüntüsündə ŞOK MƏNZƏRƏ
ABŞ Milli Aeronavtika və Kosmos İdarəsi NASA planetimizin gecə görünüşündə son on ildə baş verən diqqətçəkən dəyişiklikləri açıqlayıb.
Musavat.com xəbər verir ki, təxminən 10 illik peyk məlumatlarını analiz edən alimlər qlobal gecə işıqlarının əhəmiyyətli dərəcədə artdığını müəyyən ediblər.
Araşdırmada NASA-nın Yer kürəsini gecə müşahidə edən "Black Marble" layihəsinin məlumatlarından istifadə olunub. 2014-2022-ci illər arasında toplanan peyk məlumatlarının təhlili nəticəsində qlobal gecə parlaqlığının ümumilikdə 34 faiz artdığı məlum olub.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, dəyişiklik bütün dünyada eyni şəkildə baş verməyib. Bəzi ölkələrdə şəhərləşmə və elektrik infrastrukturlarının genişlənməsi səbəbilə gecə işıqları artıb. Digər bölgələrdə isə enerji qənaəti tədbirləri, iqtisadi böhranlar və müharibələr səbəbilə ciddi qaralma müşahidə olunub.
NASA tədqiqatçıları xüsusilə ABŞ-da maraqlı mənzərə qeydə aldıqlarını açıqlayıblar. Ölkənin qərb sahillərində əhali artımı səbəbilə şəhərlər daha parlaq görünməyə başlayarkən, şərq sahillərində enerji effektiv LED sistemlərinə keçid və iqtisadi dəyişikliklər nəticəsində işıq səviyyəsi azalıb.
Peyk xəritələrinə görə Avropanın böyük hissəsində gecə işıqlarında azalma müşahidə olunub. Bunun əsas səbəbi enerji qənaəti siyasətləri, ətraf mühit qanunları və işıq çirkliliyinə qarşı tədbirlər hesab edilir. Xüsusilə France "qaranlıq səma" layihələri ilə diqqət çəkib.
Buna qarşılıq olaraq Turkey araşdırmada əks tendensiya göstərən ölkələrdən biri olub. Məlumata görə, ölkənin demək olar bütün bölgələrində gecə işıqları səviyyəsi yüksəlib.
NASA-nın yayımladığı xəritələrdə müharibə və iqtisadi böhranların təsiri də açıq şəkildə görünür. Ukraine, Yemen, Afghanistan və Venezuela kimi ölkələrdə gecə işıqlarının kəskin şəkildə azaldığı bildirilib. Buna qarşılıq olaraq Saharaaltı Afrika və Cənub-Şərqi Asiyada yeni elektrikləşdirmə layihələri sayəsində əvvəllər qaranlıq olan bölgələrin sürətlə işıqlandığı qeyd olunub.
Alimlər vurğulayırlar ki, peyklərdən əldə olunan gecə işığı məlumatları yalnız estetik görüntü yaratmaq üçün deyil, həm də şəhərləşməni izləmək, təbii fəlakətlərdən sonra bərpa prosesini qiymətləndirmək və böyük elektrik kəsintilərini müəyyən etmək üçün istifadə olunur.