Meymun çiçəyi virusuna yoluxan şəxs: “Ağrıdan gecələr yata bilmirəm”- ÖZƏL
Olaylar.az cnnturk.com-a istinadən xəbər verir ki, dünya meymunçiçəyi virusu səbəbindən narahatlıq içindədir. Koronavirus dövründə olduğu kimi yeni bir karantinin olacağından narahat olanlar meymunçiçəyi virusu ilə bağlı hadisələri yaxından izləyirlər. Xüsusilə Konqo Demokratik Respublikası, Nigeriya, Kamerun, Qabon və Burundi kimi ölkələrdə daha çox rast gəlinən virus, səhiyyə orqanlarında böyük narahatlığa səbəb olub. BMT-nin İctimai Sağlamlıq rəhbəri Allen Maina, Afrikadakı əhali üçün meymunçiçəyi virusunun təsirindən narahat olduqlarını bildirərək, "beynəlxalq həmrəylik" çağırışı etdi. Maina, "Təcili dəstək verilməzsə, qaçqınlar və yerindən edilmiş icmalar üçün dağıdıcı ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirik" dedi. Həmçinin, İspaniya epidemiyaya qarşı mübarizə üçün Afrikaya 500 min doza mpox peyvəndi bağışlayacağını elan edib. Buçumburada yaşayan Egide Irambona isə virusa yoluxanlardan biridir. Üzü, sinəsi və qollarındakı səpkilərlə mübarizə aparan Irambona, yaşadıqlarını paylaşıb.
Dünya Səhiyyə Təşkilatının (WHO) qlobal ictimai sağlamlıq təcili vəziyyəti elan etdiyi M-Çiçəyi virusu (mpox), sürətlə yayılmağa davam edir. İlk dəfə Afrikada aşkar edilən və burada 15-dən çox ölkədə rast gəlinən virus, indi Avropadan sonra Asiyaya da sıçrayıb. Afrikada xəstəlik halları sürətlə artarkən, 13 ölkədə xəstəlik 17 mindən çox insana təsir edib və ölüm halları 500-ü keçib. Virusun Asiyaya yayılması, beynəlxalq sağlamlıq icması tərəfindən narahatlıqla izlənir. Əvvəlki epidemiyalarda göstərilən təcrübələr, bu yeni dalğanın da eyni şəkildə sürətli və təsirli şəkildə nəzarət altına alınması lazım olduğunu göstərir.
Virusun yayılmasını məhdudlaşdırmaq üçün təcili vəziyyət planları tətbiq edilir, səhiyyə yetkililəri həm ictimai sağlamlıq tədbirlərinə, həm də peyvəndləmə strategiyalarına diqqət yetirirlər. WHO prezidenti Tedros Adhanom Ghebreyesus, virusun Afrika və digər bölgələrə yayılma ehtimalının "çox narahat edici" olduğunu qeyd edərək, "Bu epidemiyanı dayandırmaq və həyatları qorumaq üçün beynəlxalq koordinasiya tələb olunur" deyə bildirib. Həmçinin, Ghebreyesus, virusun yeni variantlarının diqqət şəkildə izlənməsinin vacibliyini vurğulayaraq, yeni variantların daha sürətli yayıla biləcəyi və daha yüksək ölüm nisbətləri ilə əlaqələndirilə biləcəyi barədə xəbərdarlıqlar edib.
M-Çiçəyi virusunun iki genetik quruluşu və iki ayrı alt növü mövcuddur. Bunlar Klad 1 və Klad 2 olaraq adlandırılır. Klad 1, adətən virusun daha klassik variantlarını təmsil edir və Afrikadakı əksər hallar bu qrupda yer alır. Klad 2 isə virusun daha yeni və genetik olaraq fərqli variantlarını ehtiva edir. Bu variant daha çox Avropa və Asiya kimi bölgələrdə yayılır. Klad 1, Klad 1a və Klad 1b olaraq iki alt qrupa da ayrılır.
Meymun çiçəyi virusu (M-Çiçəyi) dünyanı narahat etməyə davam edir. Xüsusilə Afrikada, virusa yoluxanların sayısı sürətlə artır və bəzi ölkələr, bu vəziyyətdən ciddi şəkildə təsirlənir. İspaniyanın Afrikaya 500 min doz peyvənd bağışlamaq qərarı, beynəlxalq səviyyədə qarşılıqlı yardımlaşma çağırışlarını artırıb.
Burundidə yaşayan 40 yaşlı Egide Irambona da M-Çiçəyi virusunun Klad 1 alt variantına yoluxanlar arasındadır. O, xəstəliyin fiziki ağrılarının dözülməz olduğunu və gecələri yuxusuz keçirdiyini bildirib. Irambona, xəstəxanada müalicə alarkən səs tonunun günbəgün zəiflədiyini və su içmək istəyinin çoxaldığını qeyd edib.
Burundidə M-Çiçəyi virusu ilə mübarizə aparan səhiyyə işçiləri, artan xəstə sayı səbəbindən çadırlar qurmaq məcburiyyətində qalıb. Şəhərdəki su mənbələrinə məhdud çıxış və insanların gigiyena ilə bağlı çətinlikləri, virusun yayılmasının qarşısını almaq üçün əlavə maneələr yaradır. Bununla yanaşı, yerli əhalinin virusun ciddiyyətini yetərincə dərk etməməsi də narahatlıq doğurur.
Afrikada M-Çiçəyi virusuna qarşı mübarizə aparmaq üçün daha çox peyvənd və tibbi avadanlığa ehtiyac var. Afrika Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzləri, ən azı 10 milyon doza ehtiyac olduğunu bildirir. Xüsusilə 15 yaşdan aşağı uşaqların daha çox təsirləndiyi və ölüm hallarının yüksək olduğu qeyd edilir.