Hamiləlikdə bunları əsla yeməyin- Yoxsa uşağınız...
Təəssüf ki, Azərbaycanda ana olmağa hazırlaşan qadınlar üçün seminarlar, təlimlər çox az sayda keçirilir. Dolayı yolla qadınlar bir çox sualın cavabını hamiləlik boyunca tapa bilmir. Təbii ki, hər qadında problemlər fərqlilik göstərir. Ancaq, qidalanma kimi məsələlər hər kəs üçün eyni dərəcədə vacibdir. Uşağın ana bətnində inkişafı məhz elə buna bağlıdır.
Hamiləlik dövründə qidalanmanın nə qədər vacib olduğunu bilirik, bəs bu dövrdə mümkün qədər qaçınmalı olduğumuz qidalar hansılardır? Mən həqiqətən istədiyimi yeməliyəm? Məcbur olmadıqca hamiləlik dövründə istehlak etməməli olduğumuz qidalar bunlardır:
İşlənmiş ətlər: Sucuk, Salam, Kolbasa İstehsal zamanı həddindən artıq emal edilmiş ət məhsulları çirklənə bilər. Bu, daha çox sucuq, salam və kolbasa kimi delikates məhsulları üçün keçərlidir. Çünki bu qrup ən çox emal olunan ət məhsulları sırasındadır. Bundan əlavə, emal edilmiş ət məhsullarının əksəriyyətində yüksək natrium var, bu da hamiləlik zamanı həddindən artıq şişkinliyə səbəb olur. Hamiləlik dövründə şişkinlik, həzmsizlik və qəbizlik kimi şikayətlər yaşadığınız zaman bu məhsullardan uzaq durmağınız üçün başqa bir səbəb budur. Hamiləlik dövründə mümkün qədər bu cür ləzzətli məhsullardan istifadə etməməyi tövsiyə edirik.
Pasterizə olunmamış süd və pendir
Özünüzü və körpənizi Listeria kimi zərərli bakterial infeksiyalardan qorumaq üçün içdiyiniz bütün südün pasterizə edildiyinə əmin olmalısınız. Pendir və qatıq kimi məhsulların pasterizə edilmiş süddən hazırlandığından da əmin olmalısınız. Unutmayın ki, çiy süddən hazırlanan pendir və qatıqlar pasterizə olunmuş süddən hazırlanmır.
Çiy və ya az bişmiş yumurta
Yumurta ilə bağlı diqqət yetirilməli olan ən vacib şey onların az bişmiş və ya çiy olaraq istehlak edilməməsidir. Yumurtalar az bişmiş və ya çiy halda istehlak edildikdə, yüksək hərarət, ürəkbulanma və qusma kimi əlamətlərlə birlikdə salmonella adlı bakteriyalara yoluxma riski var.
Çiy və ya az bişmiş ət, toyuq və dəniz məhsulları
Hər kəs çiy və ya az bişmiş qida qəbul etdikdə qida zəhərlənməsinə məruz qala bilər. Üstəlik, bu xam məhsullar heyvan mənşəli qidalardırsa, daha böyük risk var. Hamilə qadın olaraq qida zəhərlənmələriniz daha ağır ola bilər. Bu cür riskləri aradan qaldırmaq üçün ət və quş əti məhsullarını yaxşıca bişirdiyinizə əmin olun.
Qazlı içkilər və konservləşdirilmiş meyvə şirələri
Hamiləlik dövründə qazlı, yüksək şəkərli, süni qutulu meyvə şirələri içməməyə diqqət edin. Portağal portağal suyundan daha sağlam və qidalı olsa da, meyvə şirəsi içmək istədiyiniz zaman mütləq təzə sıxılmış, təbii meyvə şirələrini seçin. Qablaşdırılan, qutuya qoyulan və rəflərdə sizi gözləyən hər şeydən ehtiyatlı olmaq daha yaxşıdır.
Tərkibində yüksək şəkər və sadə karbohidratlar olan məhsullar
Tərkibində olan ağ un və şəkər səbəbiylə tortlar, muffinlər, şirniyyatlar, çörəklər və xəmirlər hamiləlik dövründə uzaq durmalı olduğunuz şeylər arasındadır. Unutmayın, keyfiyyətsiz kalori mənbəyi olan şəkər və sadə karbohidratlar sizə və ya körpənizə heç bir fayda vermir.
Həddindən artıq duzlu qidalar
Turşu, çips və soya sousu kimi həddindən artıq miqdarda natrium ehtiva edən qidaların istifadəsi, xüsusən də tez-tez istehlak edildikdə hamilə və ya hamilə olmayan hər kəs üçün zərərlidir. Ancaq yüksək natrium qəbulu ilə hamiləlik və doğuş zamanı fəsadlara səbəb olduğu bilinən yüksək qan təzyiqi arasında sıx əlaqə var. Bir qayda olaraq, bişirərkən çox az duz istifadə edin. Çünki qidalar onsuz da orqanizmimizin duz ehtiyacını ödəyə biləcək qədər natrium ehtiva edir.
Yuyulmamış məhsullar
Ət, toyuq və dəniz məhsullarından fərqli olaraq, çiy tərəvəz və meyvələr yemək çox yaxşıdır. Ancaq onların hərtərəfli yuyulduğuna əmin olduğumuz müddətcə. Xüsusilə üzüm bağlarından, bağlardan, bazarlardan alınanlara diqqət yetirməlisiniz. Çünki bunlar çox vaxt yuyulmamış olur. Yaxşıca yuyulmamış və ya təmiz olduğuna əmin olmadığınız heç bir şey yeməməlisiniz. Çox çirkli tərəvəzləri yumaq üçün alma sirkəsindən istifadə etmək yaxşı olar.
kartof qızartması Tərkibində trans yağları olan bitki yağları tez-tez qızartmaq üçün istifadə olunur. Belə yağlarla hazırlanan qidaların qəbulu da xolesterin səviyyəsinə mənfi təsir göstərir. Bundan əlavə, 2-ci tip şəkərli diabet davamlı olaraq qızardılmış qidalardan istifadə edən insanlarda daha çox rast gəlinir.
Kofein
Hamiləlik dövründə tamamilə tərk etməyi də seçə bilərsiniz, lakin bu bir həqiqətdir ki, bu dövrdə kofein qəbulunu məhdudlaşdırmalısınız. Kofeinin dölün inkişafına mənfi təsir göstərən kimyəvi maddə olduğu düşünülür. Buna görə özünüzə gündə 1 kiçik fincan qəhvə içmək üçün bir kvota təyin etməlisiniz.
Hamiləlik zamanı necə qidalanmaq lazımdır?
Hamiləliyin ilk aylarına gəldikdə, əlavə kalori qəbulu ümumiyyətlə tövsiyə edilmir. Əgər ana artıq müntəzəm yemək yeyirsə, bəzi qidaları siyahısından çıxarmaq şərti ilə gündəlik qidalanma rejiminə davam edə bilər. Hamiləlik dövründə qidalanma körpənin sonrakı həyatı üçün çox vacibdir. Üstəlik, ananın özünü daha sağlam və yaxşı hiss etməsi vacibdir. Hamiləliyin ilk aylarında hamilə şəxs yaxşı bişmiş və təmizlənmiş tərəvəz-meyvə, taxıl və proteinlə zəngin qidalara üstünlük verməlidir. Körpənin inkişafı üçün risk yarada biləcək kofein və tütün məmulatlarından uzaq durmalı, mümkün qədər təbii və sağlam qidalanmalıdır. Hamiləliyin 3 əsas mərhələdən ibarət olduğunu söyləmək olar. Hər 3 aylıq mərhələ trimestr adlanır. Beləliklə, 1-ci, 2-ci və 3-cü trimestr üçün müxtəlif qidalanma üslubları tövsiyə olunur. Bu dövrdə hamilə qadınların qidalanması diqqətlə planlaşdırılmalı və körpənin gələcək həyatına da təsir edəcəyi üçün həkimin tövsiyələrinə ciddi əməl edilməlidir.
Əfsanə Kamal