Şans oyunlarından psixologiyanız asılıdır, özünüz yox!

Qumar, narkotik, şans oyunları dövrün bəlasıdır. Hər dəfə metro çıxışında yeni adla fəaliyyətə başlayan satış məntəqəsi görürük. Qarşısında isə hər zaman növbə olur. Minlərlə insandan bir nəfərin qazanması digərlərində həvəs və özləri də bilmədən alışqanlıq yaradır. Axşam saatlarına qədər fəaliyyət göstərən məntəqələrdən minlərlə manat gəlir əldə edilir. Gec olmasına baxmayaraq, kimlərsə açıq məntəqə axtarır.

Bəs, bütün bunlar sadəcə pul hərisliyindən ola bilərmi?

Xarici mətbuatda aparılan araşdırmalara göz gəzdirək:

Qumar ictimaiyyət üçün açıq olan bir çox sosial və istirahət fəaliyyətlərindən biridir.  

Oyun məntəqələri kənardan şüşəli, maraqlı, rəngli və canlı görünür. Video oyunlara bənzər olaraq, slot maşınları yaradıcı, moda mövzular, parlaq rənglər, yanıb-sönən işıqlar, potensial müştəriləri cəlb etmək üçün hazırlanmış şəkillər və səslərin birləşməsinə malikdir.

Buna görə də, Mike J. Dixon et al. (2019) bir əyləncə forması kimi slot maşınlarının cazibəsinə müraciət edərək qaçış üsulu kimi qumar oyununu öyrənməyə başladılar.

Əksər oyunçuların son dərəcə zövqlü hesab etdiyi bu vəziyyətdə, oyun oyunçuların şüurunda hökmranlıq edir, zamanın onlar fərqinə varmadan keçməsinə səbəb olur. Pozitiv psixologiyada "axın" anlayışı ilə oxşarlığına baxmayaraq, təəssüf ki, bəziləri üçün oyun avtomatının yaratdığı axın çox vaxt vaxtın idarə edilməsi və maliyyə itkisi baxımından mənfi nəticələrə səbəb olur.

Qumar oyunlarının cazibəsi, depressiya və qaranlıq axın bir-biri ilə dostdurlar. Tədqiqatçılar qumara tam qərq olmağı, həyatda hər şeyi unutmağı "qaranlıq axın" kimi tanınan bir vəziyyətlə təsvir edirlər. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, işə tamamilə sadiq olmaq çox vaxt planlaşdırıldığından daha çox pul xərcləmək kimi "qaranlıq" nəticələrə gətirib çıxarır.

129 oyun həvəskarını qiymətləndirən tədqiqatçılar, qumarla əlaqəli olmayan zehinlilik problemlərinin qumar oyunları, depressiya və qumar oynayarkən yaşanan qaranlıq axınla müsbət əlaqəli olduğunu tapdılar. Oyun zamanı qaranlıq axın, xüsusilə gündəlik həyatda əhəmiyyətli depressiya əlamətləri göstərən insanlar üçün müsbət təsirin artmasına səbəb oldu. Bu, qaçış vasitəsi kimi oyun məntəqələrinin cəzbediciliyi ilə izah olunur.

Nəticə olaraq, bəzi insanlar üçün qumar, narkotik, şans oyunları kimi bəlalar pul qazanmaq, aludəçi olmaq yox, qaçış vasitəsi kimi istifadə olunur.  Bu insanlar üçün əsas simptomlarla kömək axtarmaq məqsədəuyğun olardı. Əgər siz və yaxınlarınız depressiyadan əziyyət çəkirsinizsə, əhvalınızı yaxşılaşdırmaq, yaxınlarınızla vaxt keçirmək və pula qənaət etmək üçün müxtəlif alternativ daha sağlam variantları nəzərdən keçirin. Çünki, bu kimi cəmiyyət tərəfindən təcrid edilən "əyləncələrdən" sizin psixologiyanız asılıdır, özünüz yox.

Əfsanə Kamal