Ölkədə ictimai və dövlət maraqları yüksək səviyyədə müdafiə olunur

İstiqamət: İctimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi

"İctimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi" anlayışı geniş məzmun daşıyır və cəmiyyətin, eləcə də dövlətin əsas dəyərlərinin qorunmasına yönəlmiş fəaliyyətləri əhatə edir. Bu, adətən aşağıdakı istiqamətləri özündə birləşdirir: Hüquqi müdafiə və qanunçuluğun təmin edilməsi. Belə halda Qanunların icrası, hüquq pozuntularının qarşısının alınması və vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının qorunması bu sahənin əsasını təşkil edir. İctimai asayiş və təhlükəsizlik istiqamətində cəmiyyətin sabitliyi, insanların təhlükəsizliyi, cinayətkarlıqla mübarizə və fövqəladə halların idarə olunması bu çərçivəyə daxildir. Ölkənin müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün və strateji maraqlarının müdafiəsi əsas istiqamətlərdən biri olaraq dövlət suverenliyinin və milli təhlükəsizliyin qorunmasına hesablanıb. Milli iqtisadiyyatın inkişafı, dövlət əmlakının qorunması, korrupsiya və iqtisadi cinayətlərlə mübarizə bu sahəyə daxildir və iqtisadi maraqların müdafiəsini təmin edir. Bu prosesdə sosial rifah və ictimai maraqların qorunması, əhalinin sosial müdafiəsi, təhsil, səhiyyə və digər ictimai xidmətlərin təmin olunması da mühüm rol oynayır. Ətraf mühitin mühafizəsi, təbii sərvətlərin səmərəli istifadəsi və gələcək nəsillər üçün qorunması da bu anlayışa daxildir. Qısa desək, ictimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi - cəmiyyətin rifahını, dövlətin sabitliyini və təhlükəsizliyini təmin etməyə yönəlmiş kompleks tədbirlər sistemidir.
Elə isə Azərbaycanda ictimai və dövlət maraqların qorunması necə təmin edilir və bu istiqamətdə hansı tədbirlər həyata keçirilir? Əvvala qeyd edək ki, ictimai və dövlət maraqlarını təmin etmək sadəcə şüar yox, sistemli və davamlı fəaliyyət tələb edir. Bu, həm dövlət qurumlarının, həm də vətəndaşların üzərinə düşən birgə məsuliyyətdir. Praktik olaraq bunu belə həyata keçirmək mümkündür: Güclü hüquqi baza və ədalətli tətbiq mühiti yaradılmalıdır ki,  qanunlar aydın, ədalətli və hamıya bərabər tətbiq olunsun. Hüquq-mühafizə və məhkəmə sisteminin müstəqilliyi burada həlledicidir. Dövlət orqanları açıq fəaliyyət göstərməli, qərarlar əsaslandırılmalı və ictimai nəzarətə açıq olmalıdır. Korrupsiyaya qarşı ciddi mexanizmlər vacibdir. İctimai müzakirələr, seçkilər, vətəndaş təşəbbüsləri və QHT-lər vasitəsilə insanların qərarvermədə iştirakı təmin olunmalıdır. Daxili asayişin qorunması, milli təhlükəsizliyin təmin olunması və risklərin qabaqlanması üçün effektiv strukturlar işləməlidir. Təhsil, səhiyyə, məşğulluq və sosial müdafiə sahələrində balanslı siyasət yürüdülməlidir ki, cəmiyyətdə narazılıq və bərabərsizlik azalsın. İnsanlar öz hüquq və vəzifələrini bilməli, qanunlara əməl etməli və ictimai maraqlara hörmətlə yanaşmalıdır. Ümumilikdə ctimai və dövlət maraqları yalnız yuxarıdan idarəetmə ilə deyil, aşağıdan - yəni vətəndaşların aktiv və məsuliyyətli davranışı ilə də təmin olunur. Bu iki istiqamət bir-birini tamamlanaraq sistem effektiv işləyir. Sözün həqiqi mənasında sadalanan amillər Azərbaycanda ən yüksək səviyyədə təmin edilir və dövlət və vətəndaşların maraqlarına uyğun tətbiq edilir. Başqa sözlə, ölkədə ictimai və dövlət maraqlarının təmin olunması məsələsi dövlətin maraqlarına uyğun olduğundan ən yüksək səviyyədə diqqətdə saxlanır. Üstəlik, bu sahədə daimi yeniliklər tətbiq edilir. Məsələn, son illərdə tətbiq edilən rəqəmsal xidmətlər (xüsusən, ASAN xidmət, DOST  modeli) vətəndaş məmnuniyyətini xeyli dərəcədə artırıb.
Lakin etiraf edilməlidir ki, ictimai və dövlət maraqlarının daha effektiv təmin olunması üçün tək bir addım kifayət deyil, burada paralel və sistemli islahatlar aparılmalıdır. Xüsusən, vətəndaşların və vətəndaş cəmiyyətinin rolu artırılmalıdır. Məhz bu amillər nəzərə alınaraq QHT-lərin və medianın fəaliyyəti üçün daha əlverişli mühit yaradılır, ictimai dinləmələr və açıq müzakirələr təşkil olunur. Müsbət nəticə verən elektron xidmətlər daha da genişləndirilir ki, nəticədə xidmətlər daha sürətli və əlçatan olur. Düzdür, qeyri-hökumət təşkilatlarının bu prosesdə rolu əhəmiyyətlidir, amma təkbaşına həlledici deyil. Onlar daha çox "nəzarət, təşviq və körpü" funksiyasını yerinə yetirirlər, yəni dövlətlə cəmiyyət arasında əlaqəni gücləndirirlər. Odur ki, ictimai və dövlət maraqlarının təmin olunması məsələsi yalnız  yalnız yuxarıdan deyil, həm də aşağıdan - cəmiyyətin aktiv iştirakı ilə həyata keçirilməlidir. Bu sahədə maarifləndirmə və hüquqi biliklərin artırılması kimi vəzifələr QHT-lərin üzərinə düşür. Bu baxımdan qətiyyətlə demək olar ki, Azərbaycanda ictimai və dövlət maraqları daha balanslı şəkildə qorunur.
Alim Hüseynli
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə çap edilmişdir.