Bakının da dəvət aldığı “Sülh Şurası” ilə bağlı İLGİNC DETALLAR
Məlum olduğu kimi, 16 yanvar tarixində ABŞ prezidenti Donald Tramp "Sülh Şurası" adlı beynəlxalq təşkilat yaratmaq qərarını elan edərək, Azərbaycan Respublikasını təşkilata təsisçi üzv dövlət olmağa dəvət edib.
Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına əsasən, Azərbaycan Respublikası sözügedən dəvəti qəbul edərək, "Sülh Şurası"na təsisçi üzv dövlət olmaq niyyətini ABŞ tərəfinin diqqətinə çatdırıb.
"Ölkəmizin "Sülh Şurası"na üzvlüyü ilə bağlı rəsmi təsdiq məktubu ABŞ tərəfinə ünvanlanacaq və tələb olunan prosedurlar çərçivəsində müvafiq tədbirlər həyata keçiriləcək. Azərbaycan hər zaman olduğu kimi, beynəlxalq əməkdaşlıq, sülh və sabitliyə fəal töhfə verməyə hazırdır", - deyə XİN-in məlumatında qeyd olunub.
Qeyd edək ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qlobal sülh təşəbbüsü olan "Sülh Şurası"na qoşulmaq və əməkdaşlığı gücləndirmək məqsədilə məktub mübadiləsi ediblər.
Xatırladaq ki, bir neçə gün öncə "Associated Press" ABŞ rəsmisinə istinadən məlumat yaymışdı ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın rəhbərliyi ilə yaradılan və Qəzzada növbəti mərhələləri nəzarətdə saxlamağı hədəfləyən "Sülh Şurası"na daimi üzv olmaq üçün ölkələr 1 milyard dollar verməlidirlər. Məlumata görə, üç il müddətinə üzvlük üçün ödəniş nəzərdə tutulmasa da, bu yolla toplanan vəsaitin Qəzzanın bərpasına yönəldilməsi nəzərdə tutulub.
Musavat.com-un diplomatik mənbələrdən əldə etdiyi məlumata əsasən, təsisçi ölkələr üçün heç bir ödəniş nəzərdə tutulmayıb.
"Sülh Şurası"nın Xartiyasının mətni "The Times of Israel" tərəfindən əldə edilib və təsdiqlənib.
Musavat.com sözügedən yazıya istinadən bildirir ki, Xartiyanın preambula hissəsində qeyd olunub:
- Davamlı sülhün praqmatik mühakimə, sağlam düşüncəli həll yolları və çox vaxt uğursuz olmuş yanaşma və institutlardan uzaqlaşmaq cəsarəti tələb etdiyini bəyan edərək;
- Davamlı sülhün insanların öz gələcəklərinə sahib çıxmaq və məsuliyyət daşımaq imkanına malik olduqları zaman möhkəmləndiyini tanıyaraq;
- Paylaşılan öhdəliklərə və məsuliyyətlərə əsaslanan, nəticəyönlü və davamlı tərəfdaşlığın, uzun müddət əlçatmaz olmuş sülhü təmin edə biləcəyini təsdiqləyərək;
- Sülh quruculuğuna dair bir çox yanaşmanın daimi asılılıq yaratdığını və insanları böhrandan çıxarmaq əvəzinə böhranı institutlaşdırdığını təəssüflə qeyd edərək;
- Daha çevik və effektiv beynəlxalq sülh quruculuğu qurumuna ehtiyac olduğunu vurğulayaraq; və Praktik əməkdaşlıq və effektiv fəaliyyətə sadiq olan könüllü dövlətlər koalisiyasını formalaşdırmaq qərarına gələrək,
- Ədalətə hörmətlə və qanuni mühakimə prinsipləri rəhbər tutulmaqla, Tərəflər "Sülh Şurası"nın Nizamnaməsini qəbul edirlər.
"Sülh Şurası"nın Nizamnaməsinin qısa xülasəsinə nəzər salaq:
"Sülh Şurası" beynəlxalq sabitliyi təşviq etmək, qanuni idarəçiliyi bərpa etmək və davamlı sülhü təmin etmək məqsədilə yaradılıb. Onun fəaliyyətində əsas prinsiplər praktik yanaşma, ağıllı qərarlar və cəsarətli addımlar üzərində qurulub.
Şura hesab edir ki, sülh yalnız insanlar gələcəklərinə sahib çıxanda möhkəmlənir və uzunmüddətli tərəfdaşlıq, ortaq öhdəlik və nəticəyə yönəlmiş əməkdaşlıq vasitəsilə qoruna bilər. Üzvlük yalnız dəvət olunan dövlətlər üçün açıqdır və hər bir üzv dövlət Şurada dövlət başçısı və ya hökumət rəhbəri vasitəsilə təmsil olunur. Üzvlər Şuranın fəaliyyətlərini dəstəkləsələr də, Şuranın torpaqlarında fəaliyyət icrası üzv dövlətin razılığı olmadan mümkün deyil. Üzvlük əsasən 3 illik müddət üçün nəzərdə tutulub, lakin maliyyə baxımından xüsusi töhfələr verən dövlətlər üçün istisnalar var.
Şuranın idarəçiliyi üzv dövlətlərin səsverməsi əsasında qurulub, sədrlik isə əsas qərarverici rolunu oynayır. İlk sədrlik və ABŞ nümayəndəsi Donald Tramp təyin olunub. Sədr alt komitələr yarada, icraedici orqanları təşkil edə və Şuranın missiyasını həyata keçirmək üçün qərarlar qəbul edə bilər. İcraedici Şura qlobal nüfuzlu liderlərdən ibarət olub, Şuranın fəaliyyətini rüblük hesabatlarla izləyir və qərarlar qəbul edir. Maliyyə təminatı əsasən üzv dövlətlərin könüllü töhfələri ilə həyata keçirilir, Şura və alt qurumları beynəlxalq hüquqi şəxsiyyətə malikdir və öz missiyasını yerinə yetirmək üçün lazım olan hüquqi imkanlara malikdir. Daxili mübahisələr sülh yolu ilə həll olunur və sədr son söz sahibidir.
Nizamnamə yalnız sədrin və üzv dövlətlərin razılığı ilə dəyişdirilə bilər, heç bir istisna əlavə edilə bilməz və rəsmi dili ingilis dilidir. Şura və onun alt qurumları üçün qərargah və sahə ofisləri qurula bilər, rəsmi möhür sədr tərəfindən təsdiqlənir. "Sülh Şurası" dünyada davamlı sülhün təmin olunması və beynəlxalq əməkdaşlığın təşkili üçün elit və çevik bir beynəlxalq orqandır.
Qeyd edək ki, Qəzza sektoru üzrə "Sülh Şurası"nın nizamnaməsinin imzalanma mərasimi yanvarın 22-də Davosda keçiriləcək Ümumdünya İqtisadi Forumu çərçivəsində baş tutacaq.