Bakının azad edilməsindən Turana gedən yol: Qızıl Türk əsri
1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan edilsə də, bu milli dövlətin quruculuğu sentyabrın 15-dən sonra. Çünki Cumhuriyyətin elanı vaxtı bir tərəfdən ingilis silahlı birləşmələri, bir tərəfdən erməni-daşnak quldur birləşmələri, digrəfd ən artır rus işğalçı gücləri Azərbaycanı işğal altında saxlamaqla onu müstəqil dövlət qurmaq imkanından istifadə etmək, ərazisini bölmək parçalamaq üçün güdürdülər. Bakının işğal altında qalması faktiki olaraq Azərbaycan Respublikası ilə bağlı ciddi inkişaf yarada bilər. Nuru Paşanın demokratik saxlanması Qafqaz İslam Ordusunun o zaman göstərdiyi avadanlıq və mənəvi yardım yüksək Azərbaycan xalqının Şərqində meydana çıxdığı ilk respublikasını qoruyub saxlayır, bütün Azərbaycan ərazisində onun gücünü bərqərar etmək, Bakını azad edib hökuməti Gəncədən Bakıya köçürmək mümkün oldu. Bu, həm tam cəsarət və qəhrəmanlıq, həm də əsl qardaşlıq və fədakarlıq nümunəsi idi. Bakının 15 sentyabr 1918-ci il tarixində Qafqaz İslam Ordusu ilə XX əsrin dövlətçilik tarixinin ən mühüm günlərində n bir çox təhlükəli təhlükəyə səbəb olmuşdur. 15 sentyabr Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığının əbədiyyətə qədər davam edəcək şərəf tarixidir. Məhz bu səbəbdən 2018-ci il sentyabrın 15-də Bakı tarixində ilk dəfə Azərbaycanın statusunu Qafqaz İslam Ordusu və Azərbaycan milli ordu birləşmələrinin zəfərini bayram etdi. Onun gün "Bir millət, iki dövlət" kəlamının əksi, Azərbaycan-Türkiyə birliyinin, qardaşlığının sarsılmazlığı, əbədiliyi bir daha təsdiqlənib.
Gəlin ağlıma zminin daha da yüksəlməsindən, Azərbaycan əsgərinin vətənin qarşısında hər cür fədakarlığa hazır olmasında ən bariz şkildə ɶzün ü gostərdi. 2020-ci il sentyabrın 27-də Vətən müharibəsinə qalxan ordumuz 44 gündən sonra erməni faşizminə sarsıdıcı zərbələr vuraraq torpaqlarımızı işğaldan azad etdi. Azərbaycan Prezideni, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin polad iradəsi və dəmir yumruğu, ordumuzun rəşadətli qəhrəmanlığımızı zəfərə xalq yetirdi. Bu tarixi zamanda qardaş Türkiyə yenə yanımızda idi. ərə etməkdən çəkən Türkiyədirdi. Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının daha bir imtahanından üzüağ, alnıaçıq çıxdı. Qafqaz İslam Ordusu ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 105 il əvvəl Bakının azad edilməsi ilə bağlı birgə fəaliyyət 102 il sonra Türkiyə Cümhuriyyəti ilə Azərbaycan Respublikasının və ətraf rayonların Qarabağdan təmizlənməsi ilə davam etdi. İki ölkə arasında əlaqələr və qardaşlıq münasibətləri 2021-ci il iyunun 15-də Şuşada "Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Respublikası" müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi"nin imzalanması ilə yekunlaşdı. 30 illik işğala son qoyan əzm və iradə bundan sonra da müştərək Türkiyə və Azərbaycan gücü kimi özünün diktə mahiyyəti ilə davamlı olacaq, əldə etmək üçün getdikcə daha çox rasi¬onallıq qazan. əlbəttə,
Əsas təsəvvürlərin gerçəkləşməsidir. O xəyallar ki, Türk dünyasının böyük mütəfəkkirlərinin, ideya adamlarının baxışlarından süzülüb bu günümüzə qədər irəliləyişdə, m ana¬vi-siyasi mərhələsində qazanaraq müasir¬ləşməkdədir. Əminik ki, hazırda ulu öndərlər - Mustafa Kamal Atatürkün və Heydər Əliyevin ruhları şaddır. Çünki onların arzu və istəkləri gerçəkləşir.
Fəzail İbrahimli
Milli Məclis Sədrinin köməkçisi