Azərbaycanın hərbi-siyasi uğurunun davamı - Praqa görüşü
Azərbaycan Qarabağ məsələsində bütün parametrlər üzrə, siyasi, iqtisadi, hərbi sahədə üstünlük qazanır. 44 günlük Vətən müharibəsi ilə əsası qoyulan bu zəfərə Moskva, Brüsssel, nəhayət Praqa uguru da əlavə edildi. Baxmayaraq ki, Praqa görüşünün üçtərəfli formatda, Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişel, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Ermənustanın baş naziri Nikol Paşinyanın iştirakı ilə keçiriləcəyi nəzərdə tutulurdu, lakin son anda Fransa prezidentinin də təkid və israrla görüşə qoşulması və formata qatılması əslində Makronun Paşinyanın, daha dəqiq desək Ermənistanın mövqeyindən çıxış edəcəyinə heç bir şübhə yaratmırdı. Lakin Fransa liderinn qətiyyəti, israrı Azərbaycan dövlət başçısının dəmir iradəsi qarşısında o qədər də güclü görünmədi və Makronun Ermənistanı müdafiə taktikası alınmadı. Görüşün başlanğıcında Paşinyan Fransanın da iştirak etdiyi görüşdə özünü qətiyyətli hiss edir, Fransa tərəfi də Ermənistanı dəstəklədiyini açıq gizlətmirdi. Hətta Ermənistan və Fransanın sərhəddə baş vermiş insidentlərə görə Azərbaycana təzyiq göstərəcəkləri də ehtimal edilirdi. Amma Prezident Əliyevin qətiyyəti və prinsipiallığı buna imkan vermədi - 5 saatdan artıq çəkən və 2 hissədən ibarət olan görüşdə Azərbaycana qarşı hər hansı bir formada təzyiq cəhdinin qarşısı alındı.
Praqa görüşünün Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən məqamı ondan ibarət oldu ki, görüşün yekununda qəbul edilmiş bəyanatda Azərbaycan və Ermənistan bir birilərinin ərazi bütövlüyü və suverenliyini tanıdılar və bu xüsusda BMT nizamnaməsi əsas sənəd kimi götürüldü. Faktiki olaraq bu o deməkdir ki, Qarabağın Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olduğu bir daha təsdiq edildi. Suverenliyi tanımaqla Ermənistan Qarabağ üzərində Azərbaycanın hakimiyyətini tanıyır.
Praqa görüşünə diqqət çəkən Milli Məclisin depitatı Azər Badamovun sözlərinə görə, prezident İlham Əliyev dəfələrlə bəyan etmişdi ki, biz qələbəni hərbi-siyasi yollarla təmin edirik: "6 oktyabrda Praqada keçirilən Avropa Siyasi Birliyinin Sammiti çərçivəsində ölkə başçımızın iştirakı ilə keçirilmiş görüşlər və bu görüşlərin yekun nəticəsi siyasi-diplomatik yolla imza atdığımız növbəti qələbəmizdir. Bu görüşlər bundan əvvəlki görüşlərdən forma və məzmunca fərqlənirdi. Çünki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Praqa görüşünə əvvəlcədən hazırlaşmışdı və Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla Azərbaycana qəbul etdirmək üçün xüsusi planla gəlmişdi. Amma dövlət başçımızın siyasi proseslərə beynəlxalq hüquq müstəvisində yanaşması və xalqımızın milli maraqlarını hər şeydən üstün tutaraq müzakirələr qoşulması son nəticədə sülh müqaviləsinin imzalanmasına yeni bir impuls verməsinə yol açdı. Təbii ki, danışıqlar 5 saatdan çox çəkmiş və geniş fikir mübadiləsi ilə davam etmişdir. Onu da qeyd etmək istəyirəm ki, Praqada keçirilən qeyri-rəsmi və rəsmi görüşlərdən çəkilmiş şəkillər də çox mənaları özündə əks etdirirdi. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyıb Ərdoğanın yanımızda olması və Prezident İlham Əliyevin qətiyyəti sayəsində görüşlər müsbət nəticələndirildi".
Deputat diqqətə çatdırıb ki, açıqlanan yekun bəyannamədə Ermənistan və Azərbaycan BMT Nizamnaməsinə və 1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsinə sadiq olduqlarını bir daha təsdiq etdilər, bu bəyannamə vasitəsilə hər iki tərəf bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tanınması elan olundu və bu da əlbətdə ki, Qarabağın Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanınması deməkdir: "Digər bir nəticə Avropa İttifaqı Ermənistana öz mülkü missiyasını göndərəcək və orda 2 ay fəaliyyət göstərəcəkdir. Fransa çalışırdı ki, bu misiyanı öz iştirakı ilə həyata keçirsin və birtərəfli qaydada ölkəmizə qarşı mənfi rəy hazırlansın. Prezident İlham Əliiyevin qətiyyəti sayəsində bunun qarşısı alındı və Ermənistana göndəriləcək Ai-nın mülkü misiyası sərhəd monitorinqi aparacaq və lazım gələrsə Azərbaycan da bu komisiyaya öz dəstəyini göstərəcəkdir. Görüşün müsbət nəticələrindən biri də sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası komisiyasının və sülh müaviləsinin hazırlanması üçün işçi qrupların fəaliyyət göstərilməsi vaxtlarının və müddətlərinin müəyyən olunmasıdır. Hətta qərara alındı ki, sülh müqaviləsi üzərində işləyəcək işçi qruplar bir gün ərzində görüş keçirməklə kfayətlənməməli, həm də bir neçə gündə bir yerdə işləyərək məsələləri uyğunlaşdırmalı və konkret nəticəni ortaya qoymalıdırlar. Belə olarsa ilin sonuna qədər sülh müqaviləsinin imzalanması reallaşa bilər və Cənubi Qafqaza, regiona uzun müddətli sülh gələ bilər. Amma proseslərin necə davam edəcəyi isə Ermənistanın özünü necə aparmasından asıllı olacaqdır. Onlar yaddan çıxarmamalıdırlar ki, Dəmir Yumruq yerindədir".
Süleyman