Gözün aydın, AY ANA!-Kamal Bayram
"Arzuya bax, sevgilim,
Tellərindən incəmi?
Söylə, ürəyincəmi?" - deyirdi Müşfiq. Müşfiq deyəndə həsrət yada düşür. Bizim də bəxtimizə bir həsrət düşüb, Müşfiqin arzuları tellərimizdən incə, həm də ürəyimizcə olub həmişə: Qarabağa qovuşmaq. Yenə o bağ olaydı: Qarabağ! O bağa toplaşaydıq biz...
İndi hər dəfə Qarabağa gedəndə qəlbimdən bir nida yüksəlir: " Gözün aydın, ay ana!"
"Arzuya bax, ay ana.
Otuz ildir qəlbimdə
yaşadıb böyütdüyüm
gözü yaşlı arzuma...
Gözün aydın, ay ana." - deyir Kamal. Kamal uzaq Berlində Qubadlı torpağına yaxınlığını ürəyində bax beləcə saxlayıb və onu bu gözəl şeirində ifadə edib: "Yenə o kənd olaydı".. "Otuz ildir qəlbimdə yaşadıb böyütdüyüm gözü yaşlı arzuma..." Bu misraları başının dərisi uyuşmadan, tüklərin ürpərmədən oxuya bilmirsən. Bu misralar həmişə - elə bundan sonra da eyni sızıltıyla oxunacaq, söylənəcək: Gözün aydın, ay ana!" Çünki biz bu arzunu gözü yaşlı böyüdüb, gözü yaşlı çin etdik. Bu günü tarixin zülmət gecələrindən dərib bizə bəxş edən şəhidlərimizin ruhu şad olsun: "Bu yaz bir başqa yazdır. Bu yaz daha da xoşdur".
Bu misraların arxasında elə dərin hisslər var ki, hamısını ifadə etmək olmur. Bir onu deyə bilərəm ki, sevimli dostumuz Kamalın anası - Tamara anaya Allah rəhmət etsin. Qubadlı yolundan keçəndə Kamala zəng etdim. Elə bilirdim, Almaniyadadır və istədim, onu uzaqdan da olsa, Qubadlı yollarından "keçirim". Dedi: "Bakıdayam, hüzürdəyəm. Anam vəfat edib." ...
Tamara ananın da ruhu şaddır, çünki Kamal anasının sağlığında ona bu sözləri söyləyə bildi:
"Gözün aydın, ay ana.
Arzum gerçək olubdur."
Uca Yaradana şükür olsun ki: "Könüllər qıovuşdu o qayğısız günlərə"...
Könül Aydın Nəhmətova
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru
xxx
Kamalın bütün şeirləri hamı üçündür. Amma birbaşa M.Müşfiqə həsr etdiyi "Yenə o kənd olaydı..." adlı əsəri kənddə böyüyüb şəhərə düşmək məcburiyyətində qalan qərib kəndlilər üçündür. Mən cəmi 3-4 səhifəlik bu əsəri poema adlandırırardım. Çünki bu əsərdə kəndindən uzaq düşüb kənd həsrətilə yaşayan insanların hər birinin qəlbində dərin izlər buraxmış min bir detal xatırlanır. Şəxsən bu poema sanki mənim üçün yazılıb və bu əsərin hər sətrində unuda bilmədiyim kənd xatirələrim yer alıb.
Professor Cahangir Məmmədli
Kamal Bayram
YENƏ O KƏND OLAYDI
(M.Müşfiqə nəzirə)
Yenə o kənd olaydı,
yenə o tozlu yollar,
o tikanlı çəpərlər.
Bizə qonaq gələnlər,
bizdən küsüb gedənlər.
Bəzən isti yay günü
arandan köç edənlər.
Bəzən də son payızda
dağdan elə dönənlər.
Keçəydi qoyun, quzu,
öndə də çoban qızı.
Sanki bir dan ulduzu.
Bir köhlənin belində,
dağ çiçəyi telində
hörülmüş incə-incə.
Bizim kənd uşaqları
o köhləni görüncə,
qaçaydılar durmadan
tikanlı yollar ilə
görmək üçün o qızı.
Hərənin ürəyində
o qız boyda bir arzu:
"Kaş ki, bu çoban qızı
mənim sevgim olaydı."
Arzular çin olaydı.
Yollar tozla dolaydı.
Yenə o kənd olaydı,
yenə ilk bahar çağı.
Oturaydıq eyvanda,
seyr edəydik çaylağı.
Pürrəngi çay içəydik,
danışaydıq, güləydik.
Axşam alatoranda,
hava sərin olanda.
Dinləyəydik hərdən də
cırcırama səsini,
yazın ilk nəfəsini...
Yenə o kənd olaydı,
Yenə qayğılı günlər.
Bizim yaşlı kəndlilər
əllərində kərkilər,
dəmiryaba, orağı,
bollayaydılar arxı.
Hərə bir iş görəydi,
bolluca su gələydi.
Ağaclar diriləydi,
arx boyinca düzülən
gilənar ağacları.
O kövrək budaqları
açdıqca ləçək-ləçək,
ətri bizi vuraydı.
Bacım erkən duraydı.
Sulayaydı həyəti.
Qəlbində xoş niyəti.
Oyadaydı günəşi
şirin zümzüməsiylə.
Günəş yorğun olaydı.
Boylanıb üfüqlərdən
yuxulu gözləriylə
qəlbimizə dolaydı.
Ətrafa nur saçaydı,
qızıl güllər açaydı...
Yenə o kənd olaydı,
yenə də bizim eyvan.
Yataydım səhər axşam,
qayğısız gəncliyimin
isti yay günlərində.
Eşidəydim anamım
yenə həzin səsini:
"Oyansana, ay oğul,
gün-günorta olubdur.
Tay-tuşların durubdur."
Mən də şirin yuxudan
başımı qaldıraraq:
"Ay ana, qurban olum,
burax bir az da yataq", -
deyərək tənbəl-tənbəl
yastığa baş ataydım.
Bax beləcə durmadan
bütün yayı yataydım.
Çıxaraydım canımdan
İllərin yorğunluğun...
Yenə o kənd olaydı.
Yenə Məmər bağları,
Bərgüşad sularında
çimən kənd uşaqları.
Biri ot biçməlidir,
biri su gətirməli,
hərənin ürəyində
öz qayğısı, öz dərdi.
Kaş intizar bitəydi.
Dönəydik evimizə,
həyat güləydi bizə.
Yenə o kənd olaydı,
yenə sərin bulaqlar.
Yığışaydı uşaqlar
o bulağın başına.
Mən də öz sevgilimin
adını həkk edəydim
bir ağ bulaq daşına.
Yenə o Şirin bulaq,
qartallar qıy vuraraq
süzəydi göy üzündə.
Kəkliklər pırıltıyla
uçaydı yuvalardan
Gendərənin düzündə.
Hərə bir daş ataydı,
alma, armud cəvizə.
Kaş bu axşam qonşu qız
qonaq gələydi bizə.
Oturaydıq diz-dizə,
baxaydıq sakitcə lal
günəşin batmağına.
Dərin fikrə dalaydıq,
həyatdan zövq alaydıq...
Arzuya bax, ay ana.
Otuz ildir qəlbimdə
yaşadıb böyütdüyüm
gözü yaşlı arzuma...
Gözün aydın, ay ana.
Arzum gerçək olubdur.
Könüllər qovuşubdur
o qayğısız günlərə.
Ver əlini, ay ana.
Ver tutum əllərindən,
dönək bizim ellərə.
19.10.2021 Berlin