Gürcüstanın sabiq prezidenti Mixail Saakaşvili bu ölkədə yaşayan etnik azərbaycanlılarla bağlı xəbərdarlıq edib. O, Azərbaycan əsilli vətəndaşlar arasında İranın təsirinin gücləndiyini bildirib.

Saakaşvili Marneuli şəhərində yerləşən İmam Əli məscidində toplaşmış bir qrup azərbaycanlının fotosunu paylaşıb. Fotoda onların əllərində İranın sabiq ali lideri Ayətullah Seyid Əli Xameneinin fotosu görünür. Saakaşvili bunu Gürcüstan üçün ekzistensial məsələ adlandırıb.

Sabiq lider Gürcüstanda İran kəşfiyyatının gücünün artdığını bildirib və son dövrlərdə Kvemo-Kartli bölgəsindən bir neçə nəfər Avropa ölkələrində İranın xeyrinə casusluq ittihamı ilə saxlandığını vurğulayıb.

Globalinfo.az-a danışan gürcüstanlı politoloq Vasili Papava deyib ki, Mixail Saakaşvilinin siyasi ritorikası Kvemo-Kartli bölgəsində baş verən son hadisələr fonunda dramatizasiyaya meylli sabit üslubunu bir daha təsdiqləyir:

"Keçmiş prezident ənənəvi olaraq öz bəyanatlarını ekzistensial böhran narrativi üzərində qurur və Gürcüstanın Qərb kursunun yeganə təminatçısı kimi çıxış etməyə çalışır. O, Marneuli şəhərində Ayətullah Əli Xameneinin xatirəsinə həsr olunan aksiyalar kimi lokal hadisələrdən istifadə edərək onları genişmiqyaslı fəlakət mənzərəsi kimi təqdim edir. Radikal terminologiyanın işlədilməsi elektoratı səfərbər etmək və mövcud hakimiyyətin guya acizliyi barədə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb etmək məqsədi daşıyır.

Lakin Gürcüstandakı təxminən 300 min nəfərlik Azərbaycan icmasının real vəziyyəti xeyli daha sabit görünür. İcma üzvlərinin böyük əksəriyyəti ya dünyəvi həyat tərzini qoruyur, ya da ideoloji baxımdan Tehran modelindən xeyli uzaq olan Bakı və Ankara dini mühitinə istiqamətlənir. İranın uzun illər ərzində mədəniyyət mərkəzləri və məscidlərin maliyyələşdirilməsi vasitəsilə "yumşaq güc" infrastrukturu qurmaq cəhdlərinə baxmayaraq, bu təsir dominant xarakter almayıb. ABŞ-ın İrana endirdiyi zərbələrdən sonra bəzi qrupların fəallığının artması isə daha çox lokal dini həmrəylik reaksiyası kimi qiymətləndirilə bilər, bu, icmanın xarici təsir alətinə çevrildiyini göstərmir".

Vasili Papava

Politoloq deyib ki, "beşinci kolon"un formalaşdırılması və ya sistemli şəkildə insan resurslarının cəlb olunması məsələsi də emosiyalardan uzaq, balanslı qiymətləndirilməlidir:

"Ekspert müzakirələrində Avropada bəzi etnik azərbaycanlıların İran xeyrinə casusluq şübhəsi ilə saxlanılması halları qeyd edilsə də, belə tək epizodların Marneuli və ya Qardabani bölgələrindəki bütün diasporaya şamil edilməsi ciddi şişirtmə olardı. Hazırda regionda anti-dövlət strukturlarının sistemli şəkildə formalaşdırıldığına dair təsdiqlənmiş faktlar mövcud deyil. Saakaşvili isə real təhlükəsizlik risklərini "Gürcü Arzusu" hökumətinə qarşı siyasi ittihamlarla qarışdıraraq hakimiyyətin milli maraqları qorumaqda zəif olduğunu göstərməyə çalışır.

Eyni zamanda, regionun inteqrasiyasında əldə olunmuş tarixi irəliləyişi də nəzərə almaq vacibdir. Bu prosesin başlanğıcı 2004-cü ildən sonra həyata keçirilən islahatlarla qoyulub. Vətəndaş inteqrasiyası proqramları, xüsusilə "1+4" təhsil modeli, əhəmiyyətli nəticələr verib: bu gün Kvemo-Kartlidə gənc nəsil əvvəlki nəsillərlə müqayisədə dövlət dilini daha yaxşı bilir və ölkənin ictimai-siyasi həyatında daha fəal iştirak edir. Məhz bu inteqrasiya uğuru istər siyasi manipulyasiya, istərsə də dini radikalizm kimi mümkün destruktiv xarici təsirlərə qarşı əsas sədd rolunu oynayır.

Mövcud vəziyyət ümumi regional gərginlik fonunda peşəkar diqqət və ayıqlıq tələb edir. Məscidlərdə Xameneinin portretlərinin peyda olması hüquq-mühafizə orqanlarının diqqət yetirməli olduğu konkret epizod kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin bu, dövlət təhlükəsizlik sistemi üçün strateji təhlükə səviyyəsində deyil. Kvemo-Kartlidə baş verən hadisələr siyasi məqsədlərlə panika yaratmaq üçün deyil, vətəndaş bağlarının möhkəmləndirilməsi və planlı operativ işin aparılması üçün əsas kimi qiymətləndirilməlidir".

Turan Rzayev
Globalinfo.az