Moskva Bakı ilə enerji tərəfdaşlığını genişləndirmək istəyir-Səbəb-ÖZƏL
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Azərbaycanı ölkəsi üçün sabit və yaxşı tərəfdaş adlandırıb. O bildirib ki, Moskva və Bakı energetika, xüsusilə də qaz sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanlarını müzakirə edir. Putin qeyd edib ki, Rusiya Türkiyənin qaz bazarında Azərbaycanı rəqib hesab etmir və iki ölkə arasında əməkdaşlıq üçün perspektivlər görür. O, Rusiyanın Türkiyəyə Azərbaycandan daha çox qaz ixrac etdiyini də vurğulayıb.
Putinin Azərbaycanı Rusiya üçün sabit tərəfdaş adlandırması və energetika sahəsində əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətini açıqlaması Moskvanın Bakı ilə münasibətlərində hansı iqtisadi maraqlardan xəbər verir?
Rusiya və Azərbaycanın Türkiyənin qaz bazarında rəqabət deyil, əməkdaşlıq imkanlarını nəzərdən keçirməsi regionun enerji geosiyasətinə və Azərbaycanın tranzit ölkə kimi mövqeyinə necə təsir göstərə bilər?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri, iqtisadçı Akif Nəsirli Olaylar.az-a açıqlama verib:
" Putinin Azərbaycanı Rusiya üçün sabit və etibarlı tərəfdaş adlandırması Moskvanın Bakı ilə iqtisadi əlaqələri qorumaqda və xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlığı genişləndirməkdə maraqlı olduğunu göstərir. Burada əsas məsələ Rusiyanın dəyişən geosiyasi və iqtisadi şəraitdə enerji ixracı üçün alternativ imkanlar axtarmasıdır. Avropa bazarında Rusiya qazının mövqeyinin zəifləməsi Moskvanı Türkiyə və digər regional bazarların əhəmiyyətini artırmağa vadar edir.
Azərbaycan isə həm qaz istehsalçısı, həm də beynəlxalq enerji dəhlizlərinin iştirakçısı kimi Rusiya üçün maraqlı tərəfdaşdır. Moskva Bakı ilə əməkdaşlıq etməklə Türkiyə bazarına çıxış imkanlarını genişləndirmək, enerji infrastrukturundan daha səmərəli istifadə etmək və regional enerji layihələrində iştirakını qorumaq istəyir.
Türkiyənin qaz bazarında əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi Azərbaycanın tranzit və enerji mərkəzi kimi mövqeyinə də təsir edə bilər. Əgər Rusiya qazının Azərbaycan ərazisindən və ya mövcud infrastrukturdan istifadə etməklə nəqli istiqamətində konkret razılaşmalar əldə olunarsa, bu, ölkəmiz üçün əlavə tranzit gəlirləri yarada bilər. Eyni zamanda, Azərbaycan qazının Türkiyə üzərindən Avropa bazarlarına çatdırılması imkanlarının genişləndirilməsi də gündəmdə qala bilər.
Ancaq burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, Rusiya ilə əməkdaşlıq Azərbaycanın öz qaz ixracı strategiyasına və Avropa ilə enerji tərəfdaşlığına mənfi təsir göstərməməlidir. Çünki Azərbaycanın əsas üstünlüyü müxtəlif bazarlara müstəqil çıxış imkanına malik olmasıdır. Türkiyə üçün də bir neçə təchizatçının mövcudluğu enerji təhlükəsizliyi baxımından əhəmiyyətlidir.
Hələlik Putin konkret yeni layihə və ya razılaşma açıqlamayıb. Buna görə də onun bəyanatını başa çatmış əməkdaşlıq deyil, gələcək iqtisadi və enerji danışıqlarına siyasi mesaj kimi qiymətləndirmək daha doğrudur".
Zeynəb Mustafazadə