Bu kəşf Yerin ekologiyası haqqında anlayışımızı dəyişir- ÖZƏL

Elm: Yerin torpağında 2,3 trilyon ton "hesab olunmamış" karbon tapılıb

Olaylar.az xəbər verir ki, beynəlxalq ekspertlər qrupunun apardığı yeni araşdırma elm adamlarının Yerin qlobal karbon ehtiyatını əhəmiyyətli dərəcədə aşağı qiymətləndirmələrinə işıq salır.

Tədqiqat zamanı alimlər planetin müxtəlif bölgələrini əhatə edən 200 mindən çox torpaq ölçmə məlumatlarını qiymətləndiriblər. Nəticələr təəccüblü idi: torpağın üst iki metrində təxminən 2,3 trilyon ton qeyri-üzvi karbon tapıldı. Bu, əvvəllər təxmin ediləndən təqribən beş dəfə və yerüstü bitki örtüyündə yığılan karbonun miqdarından bir neçə dəfə çoxdur.

Torpaqdakı qeyri-üzvi karbon müxtəlif formalarda olur, o cümlədən suda həll olunan karbon qazı və bərk karbonatlı minerallar. Elm xəbər verir ki, karbonatlar torpaqda süxurların aşınması və ya torpaq minerallarının atmosfer karbon qazı ilə reaksiyası kimi müxtəlif proseslərlə əmələ gəlir.

Maraqlıdır ki, daha çox miqdarda qeyri-üzvi karbon Avstraliya kimi quraq və ya yarı quraq bölgələrdə cəmləşmişdir. Bu şəraitdə torpaqda karbon yığılır, çünki rütubət suyun karbonatları yuması üçün kifayət qədər yüksək deyil.

Bu kəşflər Yerin karbon dövranı və onun iqlim və ekosistemlərə təsirini anlamaq üçün mühüm təsirlərə malikdir. Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, yaxın 30 ildə torpaq karbonunun 1%-ə qədəri (təxminən 23 milyard tona bərabərdir) ətraf mühitə buraxıla bilər.