Dünya istiləşdikcə ağacların nəfəs alması çətinləşir!
8 Mart 2024 12:10 DünyaAğaclar bir çox cəhətdən bizim üçün əvəzolunmazdır. Fotosintez zamanı böyümək üçün atmosferdən karbon qazı alırlar . Bu, son dərəcə adi bir təbiət hadisəsi kimi görünsə də, istixana effektinə səbəb olan karbon dioksidi tutduqları üçün istehsal etdiyimiz karbon izi ilə mübarizədə bizə çox kömək edir . Ancaq yeni bir araşdırma, ağacların iqlim böhranı səbəbindən isti, quru iqlimlərdə karbon qazını saxlamaq üçün mübarizə apardığını aşkar etdi.
Stressli şəraitdə ağaclar fotonəfəs adlanan proses vasitəsilə atmosferə karbon qazı buraxır. Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, isti və suyun həddindən artıq məhdud olduğu iqlimlərdə fotonəfəs alma sürəti iki dəfəyə qədər yüksəkdir. Tədqiqatlar göstərir ki, bu reaksiya subtropik iqlimlərdə gündüz temperaturu 20 °C-ə çatdıqda görünməyə başlayır və temperatur artdıqca vəziyyət daha da pisləşir.
Tədqiqatçılar müxtəlif şəraitlərdə təxminən otuz ağacdan götürülmüş ağac nümunələrində metoksil izotop səviyyələrini araşdırdılar. Tədqiqat göstərir ki, ağaclardan götürülmüş nümunələrdə izotopların dəyişməsi ağaclarda fototənəffüs prosesinin göstəricisi ola bilər.
ABŞ Enerji Departamenti bildirir ki, bitkilər hər il insanlar tərəfindən buraxılan karbon qazının təxminən 25%-ni udur.
Fotonəfəs sürətinin əvvəlki tədqiqatları ümumiyyətlə canlı bitkilərdən istifadə etməklə ölçülə bilərdi. Tədqiqatçılar iddia edirlər ki, istifadə etdikləri üsul ağacların keçmiş iqlimlərdə nə qədər yaxşı nəfəs aldığını və gələcək iqlimlərdə nə qədər yaxşı nəfəs ala biləcəklərini daha yaxşı ölçə biləcək. Tədqiqat qrupu indi günümüzü başa düşmək üçün on milyonlarla il əvvələ gedən fototənəffüs dərəcələrini aşkar etməyə çalışacaq.