ABD, İran petrolüne savaş açıyor

Washington yönetimi, müttefiklerinin İran'dan petrol ithalatını Kasım ayına kadar durdurmasını talep etmeye hazırlanıyor. ABD'nin bu adımı petrol ihtiyacının yarısını İran'dan karşılayan Türkiye'yi de etkileyecek. Amerika Birleşik Devletleri, İran'dan petrol ithalatı yapan devletlerin Kasım ayından itibaren Tahran'dan alımları kesmesi için girişimde bulunmaya hazırlanıyor.

Washington yönetimi, müttefiklerinin İrandan petrol ithalatını Kasım ayına kadar durdurmasını talep etmeye hazırlanıyor. ABDnin bu adımı petrol ihtiyacının yarısını İrandan karşılayan Türkiyeyi de etkileyecek.

Amerika Birleşik Devletleri, İrandan petrol ithalatı yapan devletlerin Kasım ayından itibaren Tahrandan alımları kesmesi için girişimde bulunmaya hazırlanıyor.

ABD Dışişleri Bakanlığından isminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir yetkili, müttefiklerinin İrandan yaptıkları petrol ithalatını o zamana kadar sıfırlamalarını hedeflediklerini söyledi.

Tahran yönetiminin uluslararası piyasalara petrol satışının kesilmesiyle birlikte azalacak olan küresel arzı karşılamak için ABDli bir heyetin Ortadoğudaki diğer üreticilerle görüşmek üzere gelecek hafta Körfez ülkelerini ziyaret edeceğini belirten yetkili, "İrana akan fonları izole etmeyi ve İranın bölgedeki zararlı davranışlarının tümüne dikkat çekmeyi hedefliyoruz" ifadesini kullandı.

Türkiye de etkilenecek

Türkiye, Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore ile birlikte İrandan petrol ithalatı yapan başlıca devletler arasında yer alıyor. EnerjiPiyasası Düzenleme Kurumunun 2017 verilerine göre Türkiye yıllık ham petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 50sini İrandan yaptığı ithalat ile karşılıyor.

Buna göre 2017 yılında Türkiyenin yurtdışından ithal ettiği 25,7 milyon tonluk ham petrolün 11,4 milyon tonu İrandan satın alındı.

ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Türkiyenin de aralarında bulunduğu ithalatçıların İrana uygulanacak yeni yaptırımlardan etkilenmemesi için gerekli önlemleri alacaklarını kaydetti.

Yetkili ayrıca konuyla ilgili olarak Türkiyenin de aralarında bulunduğu ve İrandan petrol ithal eden devletlerin yetkilileri ile henüz görüşmediklerini ancak görüşeceklerini belirtti.

Reuters haber ajansına konuşan petrol endüstrisi analistleri ise İranın petrol piyasasından soyutlanması sonrasında OPEC üreticilerinin bu açığı kapatacak üretim kapasitelerinin olmadığını kaydetti.

Nükleer anlaşmadan sonraki 180 gün

ABD Başkanı Donald Trumpın, İran ile yapılan nükleer anlaşmadan 8 Mayıs itibarıyla çekildiklerini açıklaması sonrası anlaşma hükümlerinin iptalinin yürürlüğe girmesi için gereken 180 günlük süre 4 Kasımda doluyor.

Washington yönetimi, 4 Kasım itibarıyla İrana yeni yaptırımlar getirmeye hazırlanırken, Tahranın tüm dış ticaret kaynaklarını kesmeyi hedefliyor.

Trumpın, tarafları arasında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyeleri İngiltere, Rusya, Fransa ve Çine ek olarak Almanya ve blok olarak Avrupa Birliğinin bulunduğu anlaşmadan çekilmesi sonrası diğer imzacılar Tahran ile 2015 yılında ulaşılan mutabakata bağlı kalacaklarını açıklamıştı.

Washington yönetimi, anlaşmadan çekilmesinin hemen ardından Dışişleri ve Hazine bakanlıkları aracılığıyla İranla ticaret yapan devletlerin ticaret hacimlerinde "ciddi azaltma" yapabilmeleri için bir takım kılavuzlar hazırlamıştı.

ABD aynı zamanda 4 Kasım sonrası İranla ticaret yapmaya devam eden devletlere ABD Merkez Bankası aracılığıyla yaptırımlar getirebileceği yönünde işaretler verirken, bu tip yaptırımları özellikle nükleer anlaşmanın tarafları arasındaki devletlere nasıl uygulayacağı henüz bilinmiyor.

İranda ekonomik sıkıntılar

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ülkesinin karşı karşıya olduğu ekonomik darboğazla ilgili olarak tüm İranlılara umutlarını ve hükümete karşı güvenlerini sürdürme çağrısında bulundu.

İran riyalinin hızla değer kaybetmesi nedeniyle Tahrandaki Kapalıçarşıda hafta başından beri devam eden kepenk kapatma eylemi üzerine televizyondan bir açıklama yapan Ruhani ülkedeki herkesin "el ele vermesini" istedi.

İran Cumhurbaşkanı mevcut sorunlardan dolayı da "düşmanların basın kuruluşlarını" suçladı, ancak bu kuruluşların isimlerini telaffuz etmedi.

Kaynak: Deutsche Welle Türkçe