Azərbaycan diplomatiyasının Brüssel uğuru - ANALİTİK
Və ya Azərbaycanın xarici siyasət maraqları baxımından əlamətdar tarixi gün
Cənubi Qafqazın siyasi "yol xəritəsi" köklü dəyişikliyə məruz qala bilər
Azərbaycan bütün istiqamətlərdə uğurlu addımlar ataraq regionun aparıcı dövləti olduğunu təsdiqləməklə yanaşı, beynəlxalq səviyyədə ciddi bir ölkə kimi tanınan, onunla əməkdaşlığa, strateji tərəfdaşlığa maraqlı olan tərəf kimi qəbul edilir, etimad göstərilir. Müntəzəm olaraq xarici ölkə və hökumət rəhbərlərinin ölkəmizə baş tutan səfərləri, eləcə də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin ayrı-ayrı ölkələrə rəsmi səfərlərə dəvət edilməsi, beynəlxalq tədbirlərdə iştirak zamanı keçirilən ikitərəfli səmərəli görüşlər bu əlaqələri, əməkdaşlığı daha da genişləndirir, yeni-yeni perspektivlər, imkanlar açır. Bu günlərdə ölkəmiz xarici siyasət sahəsində daha bir uğurlu addım ataraq beynəlxalq aləmin ayrılmaz bir üzvü olduğunu desək yanılmarıq. Həm də rəsmi Bakı bu addımı ilə özünün bir nömrəli problemi sayılan Dağlıq Qarabağ probleminə bir daha dünya birliyinin, beynəlxalq aləmin, Avropanın əsas təsissatlarının diqqətini çəkmiş oldu. Söhbət Azərbaycan Prezidentinin Belçikaya səfəri və səfər zamanı Brüsseldə həm Avropa İttifaqı, həm də NATO çərçivəsində keçirilən görüşlərdə iştirakından gedir. Birməmanalı olaraq qeyd edə bilərik ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi Brüsselə səfəri, keçirdiyi görüşlər, imzalanmış sənədlər Azərbaycanla Avropa İttifaqı və Qətrb arasında münasibətlərin, siyasi, iqtisadi, energetika, nəqliyyat və digər sahələrdə uğurlu əməkdaşlığ əlaqələrinin daha da dərinləşməsinə xidmət edir.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycanın Avropa ilə əlaqələrinin dərinləşməsi, bu əlaqələrin bir qədər də inkişaf etdirilməsi rəsmi Bakı ilə yanaşı Avropanın özü üçün də faydalıdır və qoca qitə indi əvvəlkindən daha çox maraqlıdır ki, Azərbaycanla əlaqələri inkişaf etdirsin. Çünki hər ötən il Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində rolu artır. İndi bütün Avropaya gün kimi aydındır ki, Azərbaycanın liderliyi ilə həyata keçirilən transmilli enerji layihələri Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfədir.
Digər mühüm məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan Prezidentinin Brüsselə səfəri çərçivəsində Dağlıq Qarabağ problemi ilə bağlı da mühüm müzakirələr keçirildi və demək olar ki, baş tutan hər bir görüşdə, müzakirədə Azərbaycanın problemin həllində nümayiş etdirduiyi mövqe, onun haqq və hüquqları təqdir edildi, dəstək qazandı. Bütün bunları nəzərə alaraq birmənalı şəkildə bildirmək olar ki, Azərbaycan dövlət başçısının Belçikaya sədəri bütün parametrləri üzrə müsbət sonluqla yadda qaldı. Elə əksəriyyət ekspertlər də bu qənaətdədirlər. Millət vəkili Zahid Oruc da deyir ki, 11 iyul tarixi Azərbaycanın xarici siyasət maraqları baxımından əlamətdar tarixi gün sayıla bilər. Onun sözlərinə görə, nəhayət, regional risqlərin xofu və Ermənistanı Rusiyadan qoparmaq planlarına aludə olan avroçinovniklər postsovet məkanına vahid standartla yanaşmaya dair razılaşmaya gəldilər: "Prezident İlham Əliyevin İttifaq Şurasının rəhbəri Donalda Tuskla çiyin-çiyinə dayanaraq, razılıq hissiylə müşaiyət etdikləri "Əməkdaşlıq prioritetləri" sənədində Qarabağla bağlı bundan sonra heç bir hüquqi spekulyasiyalara yer qoymayan müddəalar öz əksini tapdı. Halbuki cəmi 5 il qabaq Moldova və Gürcüstana açıq dəstəyin, Ukraynanın bütövlüyü uğrunda az qala silahlı mübarizənin səngərində keşik çəkən Qoca qitənin strateqləri Cənubi Qafqazdakı daşların yerini düzgün müəyyənləşdirmədən qonşuluq siyasətinin bəhrə verməyəcəyinə əmin oldular. Ermənistanın xarici işlər naziri inqilabdan sonra yeni ampluada qəbul olunan Paşinyan hökumətinə NATO və İttifaq salonlarında əlahiddə bir simpatiyanın olduğunu zənn edib, son deklarasiyalarda kəskin formulələrin olmağacağını düşünürdü. Hətta açıq təhdid diliylə danışaraq, onların maraqlarını tanımayacaqları təqdirdə zirvə görüşünə getməyəcəklərini bəyan etmişdilər. Lakin olmadı.Necə deyərlər, məxməri dəyişikliyə görə arzulanan mükafatı Qarabağdan çıxarmaq ideyası iflasa uğradı. Yəqin ki, Mnatsakanyanın İrəvanda verəcəyi şərhlər Sarkisyan rejiminin təmsilçilərindən elə də fərqlənməyəcək. Yəni, "Qərb Azərbaycanın nəhəng enerji ehtiyatlarından vaz keçməmək üçün Bakının torpaq bütünlüyü ilə bağlı tələblərinə boyun əyir". Halbuki belə iddiaların əsassız olduğu Nalbandyanın sələfinə də yaxşı bəllidir. Belə ki, Avropada və Atlantik dünyasında siyasi, hərbi elitaya karbohidrogen ehtiyaları ilə təsir göstərmək mümkün olsaydı, Rusiya və İrandan güclüsünü tapmaq çətin olardı. Gördüyünüz kimi, hər iki regional derjava son illər məhz təbii sərvətlərinin əli ilə vurulur".
Millət vəkili deyib ki, NATO və Avropa Birliyinin Qarabağı mübahisəli ərazilər kimi tanıması, tərəddüdlü mövqe sərgiləməsi Ermənistanın azğınlığını daha da artırırdı: "Səhv etmirəmsə, Bolqarıstanın prezidenti son sammitdə demişdi ki, Amerika liderinin hərbi xərcləri artırması tələbi başadüşüləndir, lakin təhlükəsizliyi satın almaq mümkün deyil. Doğru fikir deyil. Bizim regionda uzun on illər ərzində Ermənistan müstəqilliyi itirməsi bahasına məhz özünə hərbi müdafiə istehkamı düzəldib, sərhədlərinin qorunmasını rus ordularına tapşırıb və 2-ci dövlət qurmaq planını da məhz suverenlikdən imtina hesabına əldə edib. İndi NATO da yaxşı yer qazanamq istəyən Paşinyan dərk etmir ki, Brüsseldə ona təqdim olunan çələngin qarşılığı Kreml tərəfindən mütləq veriləcəkdir. Doğrudur, Gürcüstanı hələ öz çətiri altına almağa nail olmayan bir hərbi-siyasi təşkilat Qarabağa qoşunlarını yeridəsi deyil. Lakin Azərbaycanı gah Moskva ilə münasibətlərinə, gah da Tehranla əlaqələrini pisləşdirmədiyinə görə cəzalandırmaq siyasətindən imtina edilməsi aksiomaya çevrilib. Cənubi Qafqazın geopolitikası Brüsssel tərəfindən təktərəfli qaydada dəyişdilər bilməsə də son hadisələr sübut edir ki, strateji planda bir intensivləşmə və hərəkətlənmə var. Obamanın gəlişi ilə Birləşmiş Ştatların bölgədə aktivliyi ən aşağı həddə düşmüşdü. İndi yenidən Vaşinqton və Brüsselin emissarları məxfi qovluqları dövriyyəyə qayatararaq, Bakıya yola düşməyə hazırlaşırlar". Millət vəkilinin sözlərinə görə, 4 günlük aprel döyüşlərindən sonra beynəlxalq məkanda qazanılan ən böyük diplomatik uğur NATO və Avropa İttifaqından gəldi: "İndi Tramp və Putin arasında keçirilən tarixi görüşün nəticələrindən asılı olaraq, Cəbuni Qafqazın siyasi "yol xəritəsi" köklü dəyişikliyə məruz qala bilər. Gəncədəki ayaq səsləri də böyük oyunların tərkib hissədir.Səhnə hələ tam açılmayıb. Növbəti qısaqapanmadan sonra gerçək oyunçuların sifəti daha aydın görünəcək.Ona görə də bir günlük qaranlıqlar təhlükəli deyil, əsas beyinlərdəki və zəkalardakı işığı hər zaman qoruyub saxlamaq gərəkdir".
Füzuli