Niyə məhz Azərbaycan?-Özəl

"Hicab qadağası" və "İsrailə neft" iddiaları eyni mərkəzdən idarə olunur

"Son dövrlərdə regional geosiyasi proseslərin gərginləşməsi fonunda Azərbaycan Respublikası həm daxili qərarları, həm də müstəqil xarici siyasət kursu səbəbindən sistemli hibrid informasiya hücumlarının hədəfinə çevrilmişdir. Din amilini bir təzyiq və "hibrid silah" kimi istifadə edən regional aktorlar daxili cəmiyyəti qütbləşdirmək və dövlətin xarici siyasət qərarlarına təsir göstərmək üçün koordinasiyalı media kampaniyaları aparırlar". Bunu "Olaylar"a Vəkil-hüquqşünas Rövşən Qasımov deyib: "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 21 sentyabr 2026-cı il tarixli 309 nömrəli rəsmi qərarı ilə dövlət orta məktəblərində vahid geyim forması qaydalarına edilən əlavələr şagirdlərin vahid standartlara uyğun geyinməsini tələb edir. Bu qaydalar heç bir dini inanca qarşı xüsusi qadağa ehtiva etmir, sadəcə təhsil ocaqlarında bərabərliyi və dünyəviliyi təmin etmək məqsədi daşıyır.
Daxili və xarici radikal qruplar bu hüquqi tənzimləməni kontekstdən çıxararaq sosial şəbəkələrdə (TikTok, Instagram, Telegram) "Azərbaycanda hicab qadağası" və "dini azadlıqların boğulması" adı altında təqdim etməyə başlamışlar. Süni şəkildə yaradılan gərginlik videoları və emosional çarxlar vasitəsilə cəmiyyətdə dövlət qurumlarına (xüsusilə Elm və Təhsil Nazirliyinə) qarşı narazılıq formalaşdırılmasına cəhd göstərilir.
İranın rəsmi və yarı-rəsmi dövlət media orqanları Azərbaycandakı məktəbli forması qaydalarını sistemli şəkildə şişirdərək, bunu genişmiqyaslı antitəbliğat kampaniyasına çeviriblər məqsəd Azərbaycandakı dindar təbəqəni dövlətə qarşı qaldırmaq və ölkədə daxili sabitliyi pozmaqdır.
Xüsusilə Türkiyə və digər müsəlman ölkələrindəki mühafizəkar auditoriyanın emosiyalarına təsir etmək üçün bu hadisələr sosial şəbəkələrdə "Azərbaycanın 28 Fevralı yaşanır" başlığı altında yayılır. Türkiyədəki bəzi radikal-mühafizəkar platformalar və media orqanları (məsələn, Əl-Cəzirə reportajları və bəzi yerli etiraz qrupları) rəsmi Bakını hədəf alaraq, Azərbaycanın İstanbul və digər şəhərlərdəki konsulluqları qarşısında kiçikmiqyaslı etiraz aksiyaları təşkil etməyə çalışıblar.
Azərbaycan-İsrail münasibətləri uzun illərdir ki, təhlükəsizlik, hərbi-texniki sahə və kəşfiyyat əməkdaşlığı müstəvisində yüksək səviyyədədir. Bu tərəfdaşlıq regionda mövqelərini gücləndirmək istəyən İranı və onun proksi şəbəkələrini ciddi şəkildə narahat edir.
Yaxın Şərqdə (Qəzza, Livan və İran-İsrail qarşıdurması) gərginliyin pik həddə çatdığı cari dövrdə, müsəlman ölkələrindən İsrailə qarşı tam iqtisadi və enerji embarqosu qoyulması tələb edilir. Azərbaycanın Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) boru kəməri vasitəsilə İsrailin xam neft ehtiyacının əhəmiyyətli hissəsini təmin etməyə davam etməsi regional güclərin Bakıya qarşı təzyiqlərini artırmasına səbəb olub.
Azərbaycan dövlətinə birbaşa iqtisadi və ya hərbi təzyiq göstərə bilməyən aktorlar, İsrail ilə əməkdaşlığa görə rəsmi Bakını daxildə zəiflətmək qərarına gəliblər. Bunun üçün ən həssas nöqtə olan din və hicab mövzusu süni şəkildə alovlandırılaraq, Azərbaycan rəhbərliyi "islamofob" və "sionist tərəfdaşı" kimi qələmə verilməyə çalışılır. Azərbaycanın regional siyasətdə və daxili qərarlarda atdığı addımlar müəyyən xarici qüvvələrin və regional aktorların maraqları ilə toqquşduğu üçün ölkə tez-tez media və siyasi manipulyasiyaların hədəfinə çevrilir. 
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin ümumtəhsil məktəblərində dünyəvilik prinsipinə əsaslanan vahid məktəbli forması qaydalarını tətbiq etməsi, bəzi daxili və xarici qruplar tərəfindən bilərəkdən "Azərbaycanda hicab qadağası" kimi təqdim olunur. Elm və Təhsil Nazirliyi və müvafiq dövlət qurumları vahid məktəbli forması qərarlarının hüquqi və dünyəvi mahiyyətini cəmiyyətə daha aydın, preventiv şəkildə izah etməli, xarici medianın mövzunu qabaqlamasına icazə verməməlidir.
Sosial şəbəkələrdə daxili sabitliyi pozmağa yönəlmiş koordinasiyalı bot şəbəkələrinin və xaricdən idarə olunan səhifələrin təxribat xarakterli fəaliyyətləri vaxtında aşkarlanmalı və bloklanmalıdır.
Azərbaycanın özünəməxsus tolerantlıq və dünyəvilik modeli beynəlxalq mediada daha aktiv işıqlandırılmalı, xarici qüvvələrin din amilini siyasi alətə çevirmək cəhdləri rəsmi din xadimləri və ilahiyyatçılar tərəfindən kütləvi mediada ifşa olunmalıdır.
İranın dövlət mediası səviyyəsində bu mövzu ciddi şəkildə manipulyasiya edilir. Ölkədəki vahid geyim qaydaları şişirdilərək dini azadlıqların məhdudlaşdırılması kimi qələmə verilir və sosial şəbəkələrdə süni gərginlik yaradılmağa çalışılır. Dövlət orta məktəblərində tətbiq edilən dünyəvi vahid məktəbli forması qaydalarının daxili və xarici radikal qruplar tərəfindən kontekstdən çıxarılaraq süni şəkildə "hicab qadağası" kimi təqdim olunur.Mövzu ətrafında Əl-Cəzirə kimi beynəlxalq kanallarda reportajların yayımlanması və Türkiyədəki bəzi mühafizəkar dairələrin (məsələn, Azərbaycan konsulluğu qarşısında etiraz edənlər) ölkəni hədəf alması daxili sabitliyimizi pozmaq məqsədi daşıyır. Burada məqsəd din amilindən "silah" kimi istifadə edərək cəmiyyəti qütbləşdirməkdir. 
  İranın dövlət yayım qurumuna bağlı media resursları (xüsusilə "Sahar Azəri" kanalı) günlərdir Azərbaycanda guya total hicab qadağasının tətbiq edildiyi barədə yalan xəbərlər tirajlayır. Keçmiş dövlət rəsmilərinin və analitiklərin də qeyd etdiyi kimi, İran öz daxilində məcburi hicab qaydalarına qarşı yaranan ictimai gərginlikləri ört-basdır etmək və diqqəti yayındırmaq üçün bu mövzudan Azərbaycana qarşı bir "dini kart" və təzyiq mexanizmi kimi istifadə edir.
Yaxın Şərqdəki böhranlar fonunda Azərbaycanın İsrail ilə apardığı strateji hərbi-enerji tərəfdaşlığının və müstəqil xarici siyasətinin regional gücləri narahat etməsi və din amilinin ölkəyə qarşı təzyiq aləti kimi istifadə edilir. Azərbaycanın müstəqil xarici siyasəti, İsrail ilə apardığı hərbi-texniki əməkdaşlıq və regional kəskin böhranlar fonunda davam edən enerji (neft) tədarükünün regional aktorları narahat edir.. Birbaşa təzyiq göstərə bilməyən qüvvələrin dini simvollar vasitəsilə cəmiyyəti daxildən qütbləşdirmək strategiyası seçmişlər. 
Bu manipulyasiyalar sadəcə media ilə məhdudlaşmır. İsrailə neft satılması barədə saxta ittihamlar irəli sürən təxribatçı qruplar tərəfindən Azərbaycanın dövlət neft şirkəti olan SOCAR-ın Türkiyədəki Baş ofisinə və qrup binalarına qarşı fiziki hücumlar və basqınlar təşkil edilmişdir. Şirkət rəsmi bəyanat yayaraq bu ittihamların tamamilə əsassız olduğunu və tərəfdaşlıq müqavilələrinin manipulyasiya edildiyini bildirib. Direct hərbi-siyasi təzyiq imkanları məhdud olan xarici qüvvələr, din və neft mövzularını birləşdirərək Azərbaycana qarşı ikişaxəli zərbə vurmağa çalışırlar.
Azərbaycan Respublikasının Media İnkişafı Agentliyi və Mətbuat Şurası rəsmi bəyanatlar yayaraq bəzi xarici media orqanlarının (o cümlədən beynəlxalq agentliklərin) heç bir rəsmi mənbəyə əsaslanmadan ölkə əleyhinə dezinformasiya yaydığını kəskin şəkildə pisləyib. Dövlət qurumları bu cür manipulyasiyaların Azərbaycanın suverenliyinə, daxili və xarici siyasətinə kölgə salmaq məqsədi daşıyan koordinasiyalı kampaniyanın tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıblar.
Belə ki , "hicab qadağası" və "İsrailə neft" iddiaları eyni mərkəzdən idarə olunan hibrid müharibənin komponentləridir. Ölkənin informasiya təhlükəsizliyini təmin etmək üçün:
Dövlət orqanları və media qurumları preventiv strateji kommunikasiya aparmalı, yalan iddiaları faktlarla qabaqlamalıdır.
Sosial şəbəkələrdə daxili sabitliyi pozmağa hesablanmış saxta profil və bot şəbəkələrinin fəaliyyəti nəzarətə götürülməlidir.
Xarici təxribatçı qrupların ölkə daxilində və xaricdəki dövlət rəmzlərinə, strateji şirkət binalarına qarşı törətdiyi qanunsuzluqlara qarşı hüquqi müstəvidə ən sərt tədbirlər davam etdirilməlidir.
 Hibrid müharibədə qələbə yalnız müdafiə olunmaqla qazanılmır. Azərbaycan dövləti xaricdən yönələn hər bir qərəzli media dalğasına qarşı hüquqi və şəffaf informasiya hücumu ilə cavab vermək potensialındadır. Bu risklərin idarə edilməsi planının sistemli tətbiqi, ölkə daxilində sabitliyin sarsılmazlığını qoruyacaq və xarici qüvvələrin din amilindən siyasi təzyiq vasitəsilə silah kimi istifadə etmək cəhdlərini tamamilə iflasa uğradacaqdır".

Onun bildirdiyinə görə, dünyada əhalisinin əksəriyyəti müsəlman olan (İslam ölkələri) və ya tarixi-mədəni baxımdan İslam dünyasına aid edilən bəzi dövlətlərdə hicab və digər dini geyimlərə qarşı tam və ya qismən (məktəblərdə, dövlət müəssisələrində) qanuni qadağalar tətbiq edilib: "Hicab, niqab və ya burkanı qismən/tam qadağan edən əsas müsəlman ölkələri bunlardır:
Tacikistan
Tacikistan hicabı ölkə daxilində tamamilə qadağan edən ən sərt müsəlman ölkəsidir. 
Qadağanın forması: Tacikistan parlamenti rəsmi olaraq "milli mədəniyyətə yad olan geyimlərin", o cümlədən hicabın idxalını, satışını, təbliğini və ictimai yerlərdə geyilməsini qanunla qadağan edib. Qanunu pozan vətəndaşları və din xadimlərini böyük məbləğdə cərimələr gözləyir.
 Özbəkistan
Qadağanın forması: Özbəkistan qanunvericiliyinə əsasən, dini geyimlərin (xüsusilə üzü tamamilə örtən niqab və burkanın) ictimai yerlərdə geyilməsi qadağandır. Ölkədə dünyəvilik prinsiplərini qorumaq məqsədilə təhsil müəssisələrində hicaba qarşı ciddi məhdudiyyətlər tətbiq olunur. 
 Qazaxıstan
Qadağanın forması: Qazaxıstan Təhsil Nazirliyinin qaydalarına əsasən, dövlət məktəblərində və universitetlərdə hicab geyinmək qadağandır. Şagirdlərin vahid dünyəvi məktəb forması geyinməsi tələb olunur. 
 Qırğızıstan
Qadağanın forması: Digər Mərkəzi Asiya ölkələri kimi, Qırğızıstanda da dövlət məktəblərində dünyəvi təhsil prinsiplərinə görə şagirdlərin hicab geyinməsinə rəsmi icazə verilmir.
 Tunis
Qadağanın forması: Şimali Afrikanın bu müsəlman ölkəsində 1981-ci ildə qəbul edilmiş "Fərman 108" ilə dövlət müəssisələrində, məktəb və universitetlərdə hicab geyinmək qadağan edilmişdi. Son illərdə bu qaydalar yumşaldılsa da, təhlükəsizlik səbəbindən dövlət binalarında və ictimai yerlərdə üzü tamamilə örtən niqab və burkanın geyilməsi hələ də qadağandır. 
 Kosovo
Qadağanın forması: Əhalisinin böyük hissəsi müsəlman olan bu Avropa ölkəsində 2009-cu ildən bəri dövlət məktəblərində, universitetlərdə və hökumət binalarında hicab geyinmək rəsmi olaraq qadağan edilib. 
 Mərakeş
Qadağanın forması: Mərakeşdə hicab sərbəst olsa da, hökumət təhlükəsizlik səbəblərindən üzü tamamilə örtən burkanın (əfqan üslublu çarşabın) istehsalını, idxalını və satışını tamamilə qadağan edib".