Tramp Trumen Doktrinasını bitirə bilər – ÖZƏL
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ukrayna münaqişəsinin həlli istiqamətində qərarları 33-cü prezident Harri Trumen tərəfindən əsası qoyulmuş və onilliklər boyu Rusiya qarşısında sanksiya və müdafiə siyasətini müəyyən edən Trumen Doktrinasının sonunu gətirə bilər. Olaylar.az xəbər verir ki, bu barədə Kanadanın The Globe and Mail qəzeti yazıb. Qəzetin məlumatına görə, ABŞ-nin Ağ Evində keçirilən saatlarla davam edən danışıqlar - Avropa liderləri və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə Tramp arasında - Ukrayna müharibəsinə son qoymaq məqsədi daşısa da, Trumen Doktrinasının "final akkord"u ola bilər. Qəzet qeyd edir ki, bu doktrina İkinci Dünya Müharibəsinin sonundan başlayaraq Sovet İttifaqının dağılmasına qədər ABŞ-nin diplomatiya və hərbi strategiyasının əsasını təşkil edib.
Qəzetin fikrincə, Avropa siyasətçiləri ABŞ-nin onilliklərlə təmin etdiyi kontinental təhlükəsizlik inamının zəifləməsini hiss edir. Ukraynaya ABŞ tərəfindən göstərilən dəstək Trümen Doktrinasının prinsiplərinə uyğun olsa da, Trampın hakimiyyətə gəlməsi ilə vəziyyət dəyişib. Tarixi kontekstdə, 1947-ci ilin martında Harri Trumen Sovet İttifaqına qarşı "sanksiya doktrinasını" elan etmişdi. 1948-ci ilin martında isə Belçika, Böyük Britaniya, Niderland və Fransa xarici işlər nazirləri kollektiv müdafiəni nəzərdə tutan Brüssel Müqaviləsini imzalamış, 1952-ci ildə isə NATO daimi təşkilat kimi fəaliyyətə başlamışdı. 18 avqust 2025-ci il tarixində Tramp Zelenski, Finlandiya və Fransa prezidentləri Aleksander Stubb və Emmanuel Makron, Böyük Britaniya Baş Naziri Kir Starmer, Almaniya Kansleri Fridrix Merz, İtaliya Baş Naziri Corcya Meloni, həmçinin Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen və NATO baş katibi Mark Rutte ilə Ağ Evdə görüş keçirib. Bu, bir gündə belə çox sayda yüksək səviyyəli liderin Ağ Evdə iştirakı baxımından ilk hadisədir. Görüş zamanı Tramp Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə də telefon əlaqəsi saxlayıb, həmçinin Putinin Zelenski ilə və mümkün üçtərəfli danışıqlar perspektivlərini müzakirə edib. Rusiya Prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakovun məlumatına görə, hər iki lider Moskva və Kiyev arasında birbaşa məsləhətləşmələrin davam etdirilməsini dəstəkləyib və bu danışıqların səviyyəsinin yüksəldilməsi ideyasını nəzərdən keçiriblər.