Katolik kilsəsi qalmaqalları: 2023-cü ilin birinci yarısından qan donduran hesabatlar
Son günlər Katolik kilsəsi ilə bağlı xəbərlər dünyanı sarsıtmaqda davam edir. Son hesabatlar göstərir ki, kilsəyə bağlı ruhanilər məlum olduğundan daha çox uşaqları zorlayır və onların həyatını məhv edir.
Katolik Kilsəsində uşaqların cinsi istismarı hallarını ortaya qoyan hesabatlara hər gün yeni hesabat əlavə edilir.
Son hesabat ABŞ-dan gəlib
ABŞ-ın İllinoys əyalətində fəaliyyət göstərən Roma Katolik Baş Yeparxiyasının kilsələrinin cinsi təcavüz hesabatı üçün 5 il ərzində araşdırma aparılıb və 100 mindən çox sənəd araşdırılıb. Nəticələr üzə çıxarıb ki, uşaqlara cinsi zorakılıq edən din xadimlərinin sayı məlum olduğundan qat-qat çoxdur.
Sui-istifadə etdiyi sübuta yetirilən keşişlərin sayı 451-ə yüksəlib. İstintaqdan əvvəl sui-istifadə etdiyi sübuta yetirilən 103 keşiş var idi və yeni hesabatda bu rəqəmin 451-ə yüksəldiyi bildirilir. Dövlət Baş Prokurorluğu bəyan edib ki, kilsənin idarə etdiyi müəssisələrdə 2000 uşaq cinsi istismara məruz qalıb. Təxminən 700 səhifəlik hesabatda kilsə rəhbərliyinin hadisələri ört-basdır etməyə çalışdığı vurğulanıb. Hesabatda o da bildirilib ki, keşişlər xüsusilə 1980-90-cı illərdə işdən çıxarılmaq əvəzinə başqa bölgələrə təyin edilib.
Almaniyada 250-dən çox keşiş ehtimal edilən cinayətkarlar arasındadır
Almaniyanın Frayburq Baş yeparxiyası kilsələrdə cinsi zorakılıqlarla bağlı hesabatda 250-dən çox keşişin ehtimal edilən günahkarlar arasında olduğunu bildirdi. İstintaq Komissiyasının prezidenti Maqnus Strietin açıqladığı hesabata görə, 250-dən çox keşiş, eləcə də keçmiş arxiyepiskop Robert Zolliç 540-dan çox insanın cinsi zorakılıqla bağlı insidentlərində günahlandırılır. Hesabatda hadisənin qaranlıq hissəsində sözügedən rəqəmlərin daha da yüksək ola biləcəyinə də diqqət çəkilib.
600 səhifəlik hesabat 20-dən çox işi araşdırır, kilsə rəhbərlərinin qurbanlara və onların ailələrinə nə qədər qayğı göstərdiyinə baxır və hansı strukturların sui-istifadəni təşviq etdiyini təhlil edir. Hesabatda mərhum arxiyepiskop Oskar Saier və hələ də sağ olan və eyni zamanda 2008-2014-cü illərdə Almaniya Yepiskoplar Konfransının prezidenti olan təqaüdçü arxiyepiskop Zolliçin cinsi istismarı ört-basdır etmələri ilə bağlı ciddi ittihamlar yer alır.
1945-ci ildən bəri İspaniyada 706 cinsi istismar halı qeydə alınıb
İspaniya Yepiskopları Konfransı (CEE) 1945-ci ildən bəri Katolik kilsəsi daxilindəki müəssisələrdə uşaq cinsi istismarı ilə bağlı 706 ittiham barədə məlumatı olduğunu açıqladı.Qeyd olunub ki, 2000 səhifəlik hesabatda 706 hadisədən 186-sı yeni, 16-sı isə 2022-ci ildə baş verib. 186 yeni hadisənin 74-nün keşiş, 36-nın yepiskop, 49-nun din xadimi, 27-nin isə fərdi sahibkar olduğunu bildirən Maqan, bunlardan 90-nın öldüyünü, 69-nun sağ olduğunu, 27-nin isə frilanser olduğunu bildirib. Maqan bildirib ki, İspaniyada cinsi istismar iddialarını ört-basdır etməkdə günahlandırılan kilsə daxilində heç bir din xadimi yoxdur.
İspaniyada El Pais qəzeti, Katolik kilsəsi daxilində təxminən 3,5 il davam edən cinsi istismar ittihamları ilə bağlı araşdırmasını və 251-i yeni olmaqla 1237 qurban haqqında hazırladığı hesabatı dekabr ayında Vatikana və İspaniya Yepiskoplar Konfransına göndərdi.
Cinsi zorakılıq iddialarına səssiz qalmaqda və arxivlərini açmamaqda günahlandırılan İspan Katolik Kilsəsi də ötən ildən bəzi təşəbbüslərə başlayıb.
Portuqaliyada 4815 uşaq zorakılığa məruz qalıb
Portuqaliyada fevral ayında dərc edilən hesabatda Katolik kilsəsində ən azı 4815 uşağın cinsi istismara məruz qaldığı bildirilir. Pedro Strext tərəfindən koordinasiya edilən Müstəqil Komissiya 1950-ci ildən bəri Portuqaliya Katolik Kilsəsində 17 yaşından kiçik uşaqlara qarşı cinsi istismar iddiaları ilə bağlı hesabatını tamamlayıb və ictimaiyyətlə paylaşıb. Komissiya öz işi çərçivəsində 512 şahidin ifadəsini aldığını və ən azı 4815 uşağın Katolik Kilsəsi daxilindəki müəssisələrdə çalışan dini məmurlar tərəfindən cinsi zorakılığa məruz qaldığını bildirdi.
Avstraliyada 4444 uşaq zorakılığın qurbanı olub
Avstraliyada katolik keşişlərin 7 faizi uşaqlara qarşı zorakılıqda ittiham olunur. Uşaqların Cinsi Zorakılığına Qarşı Kral Komissiyasının açıqladığı məlumatlara görə, 1950-ci ildən bəri 4444 uşaq cinsi istismar və zorakılığın qurbanı olub. Komissiyanın yaydığı məlumata görə, 1980-2015-ci illər arasında 93 kilsə idarəçisinin 4444 uşağı cinsi istismara məruz qoyması ilə bağlı iddialar var. Bu hadisələrlə məşğul olan min qurumun olduğu deyilir.
Zorakılığa məruz qalan qızların orta yaşının 10, oğlanların isə 11 olduğu bildirilir. Hadisələrdə iştirak edən 1900 cinayətkar müəyyən edilsə də, digər 500 cinayətkarın kimliyini açıqlamaq mümkün olmayıb. Sui-istifadə hallarının səbəbkarlarının 22 faizi Xristian Qardaşlara, 20 faizi isə Marist Qardaşlarına aiddir. Bu yığıncaqların ən əsas xüsusiyyəti həm də məktəbləri idarə etmələridir.
Avropada sui-istifadə hesabat dalğası Fransa ilə başladı
Katolik kilsəsində cinsi təcavüz iddiaları son illərdə bir çox ölkədə gündəmə gətirilərkən, Fransada Müstəqil Komissiya son 70 ildə kilsələrdə 330 min uşağın cinsi istismara məruz qaldığını açıqlayıb. Kilsədəki cinsi istismar hadisələrini araşdırmaq üçün yaradılan komissiya həkim, psixoloq, tarixçi, sosioloq və hüquqşünasların da olduğu 22 mütəxəssisdən ibarət olub. Komissiya illərlə gərgin iş zamanı "şahidləri ifadə vermək üçün əl uzatmağa" çağırıb. Bu şahidlik prosesi 17 ay açıq qaldı. Bu müddət ərzində komissiyaya 6 min 500 adam ifadə verib.
Dünyada yalnız ABŞ, İrlandiya, Almaniya, Avstraliya və Hollandiya kimi 5 ölkədəki katolik kilsələri bu tip sorğu keçirib. Bu mövzuda araşdırma aparan altıncı ölkə olan Fransada bu hesabatın nəşri bu böhranı həll etmək üçün ilk dəfə olaraq həm kilsə, həm ailə, həm də cəmiyyətdə cinsi istismar problemini geniş miqyasda həll etməkdir. Katolik kilsəsini onilliklər boyu narahat edən və hələ də "tabu" olan bu, "tarixi an" hesab olunurdu.
ABŞ-da minlərlə uşaq zorakılığa məruz qalıb
ABŞ-ın "Boston Globe" qəzetinin xəbərlərində cinsi zorakılıq və pedofil ruhanilərin mühakimə olunmaq əvəzinə kilsə rəhbərləri tərəfindən dəyişdirilməsi halları aşkarlanıb. Hesabat dünyada pedofil qurbanlarını öz hekayələrini danışmağa təşviq etdi. ABŞ Katolik Arxiyepiskopları Konfransı tərəfindən maliyyələşdirilən Con Cey Kollecinin 2004-cü il hesabatında bildirilir ki, son 50 ildə 4000-dən çox ABŞ katolik ruhanisi 10.000-dən çox uşaq, əksəriyyəti oğlanlar cinsi istismara məruz qalıb. ABŞ Katolik kilsəsinin keçmiş kardinalı Teodor Makkarrik 1974-cü ildə Nyu-Yorkda 16 yaşlı bir oğlanı cinsi istismara məruz qoyması iddialarından sonra 16 fevral 2019-cu ildə Vatikan tərəfindən impiçment elan edilib. ABŞ-da cinsi qısnama iddiaları ilə üzləşən ən yüksək səviyyəli katolik ruhanisi Makkarrik keçən ay məhkəmədə bütün ittihamları rədd edərək, təcavüz hadisəsini xatırlamadığını deyib.
Avstraliyada 5 il davam edən və 2017-ci ildə nəşr olunan araşdırmada kilsə, məktəb və idman klubları da daxil olmaqla bir çox qurumda on minlərlə uşağın cinsi istismara məruz qaldığı ortaya çıxıb.
Şotlandiyadakı Katolik kilsəsi din xadimlərinə qarşı təzyiqlərlə bağlı şikayətləri araşdırmaq üçün müstəqil komissiya yaratdığını elan edib.
Əfsanə Səlimi