Dünya güclərinin əzələ nümayişi
Bu günlərdə Rusiyanın gündəmini məşğul olan əsas məsələlərdən biri də Moskvadan Suriyaya uçan təyyarənin hansı səbəblərdən qəzaya uğramasıdır. Hələlik qəzanın tam təfərrüatı dəqiq bilinməsə də, lakin müxtəlif versiyalar da səslənməkdədir. Versiyalar içərisində ən ağlabatanı onun terror aktı nəticəsində partladılması və ya vurulmasıdır ki, hələlik bu versiya tam təsdiqini tapmayıb.
27 Dekabr 2016 14:05 DünyaRusiya səfirinin öldürülməsi və təyyarə qəzası bunun göstəricisidir
Bu günlərdə Rusiyanın gündəmini məşğul olan əsas məsələlərdən biri də Moskvadan Suriyaya uçan təyyarənin hansı səbəblərdən qəzaya uğramasıdır. Hələlik qəzanın tam təfərrüatı dəqiq bilinməsə də, lakin müxtəlif versiyalar da səslənməkdədir. Versiyalar içərisində ən ağlabatanı onun terror aktı nəticəsində partladılması və ya vurulmasıdır ki, hələlik bu versiya tam təsdiqini tapmayıb. Eyni zamanda təyyarənin 1983-cü il istehsalı olması onun texniki səbəblərdən qəzaya uğraması ehtimalını yaradıb. Ümumiyyətlə, son iki ilə nəzərə salsaq, Rusiyaya məxsus bir neçə təyyarənin bu və ya dugər səbəblərdən qəzaya uğradığının şahidi olarıq. Dubaydan Rostova, Şarm-Əl-Şeyxdən Sankt Peterburqa, Moskvadan (Çkalovsk) Suriyaya uçan təyyarələrin taleyi bənzərdir. Sadəcə "Boeing", "Airbus", "Tu-154" fərqi ilə.
Millət vəkili Elşən Musayev deyir ki, təyyarələrdən heç biri partlamayıb. Partladılıb. İstintaq isə hər üç qəzadan sonra ilkin versiyasını bu formada irəli sürüb: "Təyyarədə texniki nasazlıq və ya pilotun idarəetməni itirmə səbəbindən". Rusiyanın Cənub İstintaq İdarəsinin rəisi Oksana Kovrijnaya Dubay-Rostov qəzasının düz 3 aylıq tamamında heyrətamiz açıqlama ilə gündəmi silkələmişdi: "Təyyarəyə son anda minən şəxsin qeydiyyatını dəqiqləşdirə bilmirik. O, salona əlində torba keçir. Monitorun yaddaşında qalan sadəcə budur. Sərnişin sayı isə məhz bu adamın gəlişindən sonra biletlərin satışına uyğun 54 deyil, 55 olub". Şarm-Əl-Şeyxdən Peterburqa yön alan uçağın partlamasından sonra da eyni adlı şablon versiya qabardılırdı. İŞİD terroru boynuna götürənə qədər. Nəhayət, Qara Dəniz səmasında son avio-qəza. Yenə eyni ssenari, yenə eyni məzmun. Hərçənd Rusiyanın siyasi hakimiyyəti ictimai rəydə və ümumən ölkədə etimadsızlıq mühiti yaranmasın deyə yenə trafaret üslubu işə salıb. Cidd cəhdlə, israrla terror versiyasını inkar edir. Amma faydası yoxdur. Kim bilməsə də, peşəkar istintaqçılar, siyasi elita və Putin gözəl bilir ki, söhbət nədir". Millət vəkili bildirib ki,ilk versiya idarəetmənin itməsi ilə bağlıdır ki, sosial şəbəkələrə 2 siravi vətəndaş tərəfindən ötürülən video-çəkiliş anındaca bu versiyanı alt-üst edib: Təyyarə - partlayan ana qədər düz xətt üzərindən hərəkət edir. Amma idarəetmə pozulardısa üfüqi xətt cızmalı idi. Düzdür, 20 dəqiqə sonra radardan itir. Daha doğrusu itirilir. Amma Andrey Kolosovski kimi peşəkar pilotun ekipajda olduğunu da kimsə unutmasın. Təyyarənin "manual" idarə edilməsi, üstəgəl endirilməsi isə Sovet pilot məktəbinin yetirmələri üçün su içmək qədər asan məsələdir. İkinci versiya isə mühərrikə yad cismin düşməsi ilə əlaqədardır. Lakin maraqlıdır ki, hər iki mühərrikə eyni andamı yad cisim düşüb? Təbii, mühərriklərin ikisinin də "imtina" təcrübəsi tarixdə yetərincədir. Amma yalnız okean üstü, üstəgəl minimum 7-10 saatlıq uçuşlarda. Quruda belə bir halın analogiyası yoxdur. Ayrıca, havaya qalxandan az müddət sonra mühərrik və ya sistemin digər detallarında nasazlıq yaranardısa, bu fakt dərhal pilot heyəti tərəfindən texniki bortun imkanları vasitəsilə müəyyən olunar, hələ uçuş trayektoriyası cızılmadan eniş üçün tədbir alınardı. Amma ilkin versiyada haqqında danışılan videodan da görünür ki, təyyarə yüksəliş xətti götürür və hərəkətində panika sezilmir. Üçüncü versiya keyfiyyətsiz yanacaqla bağlıdır. Təyyarəyə son yanacaq Soçidə vurulur. Həm də məcburən Beləki, Moskva ətrafı Çkalovsk hərbi aerodromundan səmaya qalxan təyyarə yanacaq ehtiyatını Mozdokda yeniləməli imiş. Hava şəraitinin kəskin dəyişməsi xəbəri isə təyyarənin Soçidə enişini şərtləndirir və növbəti dəfə havaya qalxandan 20 dəqiqə sonra qəzaya uğrayır. "Qara qutu"nun ilkin səs eskizlərində hava durumu haqda məlumatın verilməsi zamanı sistem qarışıqlığı sezilir və bu məlumat niyəsə xüsusi rabitə vasitəsilə verilir. Qəzadan sonra isə məlum olur ki, pilot ekipajına verilən həmin məlumat kökündən yalnış olub. Bundan gözəl iz? Bundan gözəl maddi sübut?". Elşən Musayevin sözlərinə görə, digər versiya ondan ibarətdir ki,"Tu-154" təyyarəsi istismar müddəti bitən təyyarələr kateqoriyasına aiddir. Millət vəkili deyir ki, bu tamamilə fikir yayındırıcı verisyadır və tam olaraq haradan qaynaqlandığı dəqiq deyil: "Amma, bütün hallarda tədarük xarakterlidir. Ya Rusiyanın özünə sərf edir, mövzu bu minalla itib batsın. Ya da terrorun təşviqedicilərinin marağındadır ki, hadisə daha əvvəl baş verən 36 "Tu-154" qəzasının fonunda malalansın. Fəqət, bir daha xatırlatmaq yerinə düşər: Daha əvvəlki 36 qəza hava şəraitinin uyğunsuzluğundan baş verib. Bu dəfə isə tam əksidir. Beşinci versiya ondan ibarətdir ki, rus təyyarəsi NATO raketlərinin qəzəbinə tuş gəlsin. Əsaslandırma da budur ki, Qara Dəniz Rusiya ilə Şərqi Avropa arasında sərhəd bölgəsidir. Və son zamanlar NATO-nun genişlənməsi çərçivəsində dəniz ətafı dövlətlər böyük "Alyans"a qoşulublar.Həmçinin bölgədə ciddi rəqabət var. Məsələn, Bolqarıstan öz hava sərhədləri daxilindən rus təyyarələrinin uçuşuna izn vermir. Bu səbəbdən rus təyyarələri dəfələrlə uçuş rotasını dəyişib. Mümkündür ki, Suriyaya uçan rus təyyarəsi də bənzər Şərqi Avropa ölkəsinin hava hücumuna məruz qalsın və s. Yenə də kökündən yalnış təqdimatdır. Bu versiyanı irəli sürənlər zəhmət çəkib internetdən - təyyarənin mənsub olduğu avioşirkətin saytından uçuş dislokasiyasını izləsinlər. Baxsınlar, trayektoriya hardan hara davam edib, hansı zaman kəsiyində reallaşıb və qəza hansı ölkənin hava səmasında baş verib". Millət vəkili bildirib ki, bu birmənalı şəkildə Rusiyaya qarşı terror aktıdır: "Səfirin ardınca Suriyaya uçan hərbiçilərin öldürülməsi Putinə yönəlik növbəti gözdağıdır və yalnız sadəlöhv adamda "təsadüf" təəsüratı yarada bilər. Hadisə isə belə vaqe olub: Təyyarə öncədən nəzarətə götürülüb. İlk əvvəl "missionerlər" texniki heyətə sızdırılıb, onların vasitəsilə təyyarə bortunun idarəetmə funksiyaları zəiflədilib. Bəzi hallarda ümumən sıradan çıxarılıb. Çox güman, təyyarənin uçuşuna son icazəni verən və bu uçuşu rəsmi imzası ilə təsdiqləyən şəxs artıq şübhəli qismdə dindirməyə cəlb olunub . Onun birbaşa icraçı olması şübhəli görünsə də, bütün ipuclarını verəcək yeganə şahid olması dəqiqdir. Proses mərhələ etibarilə 3 mühüm "icra"nı özündə ehtiva edib. Birincisi, radar sistemi casus haker vasitəsilə sıradan çıxarılıb, ikincisi, hava şəraiti haqqında yalnış məlumat təyyarənin plansız şəkildə Soçiyə enməsinə səbəb olub. Bomba da çənə məhz həmin vaxt yerləşdirilib. Üçüncüsü, təyyarənin şassisi yanacaq doldurulan məkanda boşaldılıb. Qeyd edim ki, şassi göyə qalxana qədər və yerə enəndən sonra zərbə gücünü azaldan qurğudur. Məlum qəzanın baş verdiyi "Tu-154" təyyarəsinin şassisinin Qara Dəniz sahilinin 1.5 km yaxınlığında dənizin 70 metrliyində tapılması da bu şübhələr üçün yetərli əsasdır. Video-fakt sübut edir ki, şassı hətta dənizə qəzadan daha öncə düşüb. Göründüyü kimi dünya gücləri bir-birinə əzələ nümayiş etdirir".
Füzuli