Milyonlarla ağac əkdilər, amma... - Fəlakətə səbəb oldular

İtaliyanın şimalında 1930-cu illərdə təbiəti canlandırmaq məqsədilə dağ otlaqlarına əkilən Norveç küknarlarından ibarət meşələr illər sonra gözlənilməz ekoloji nəticə yaradıb. Araşdırmaya görə, bu ərazilərdə bitki müxtəlifliyi yaxınlıqdakı təbii otlaqlarla müqayisədə 74,5 faiz azalıb.

Olaylar.az xəbər verir ki, Milano Universiteti və Lozanna Universitetinin alimlərinin Como gölü yaxınlığındakı Monte Bisbino və Alpe del Vicere ərazilərində apardığı araşdırmada 25 müxtəlif sahə araşdırılıb.

Nəticələrə görə, ağacların altındakı bitki növlərinin median sayı belə olub:

Norveç küknarı əkilən sahələrdə: 7 növ
Yerli yarpağını tökən meşələrdə: 18,5 növ
Təbii otlaqlarda: 37 növ

Beləliklə, süni şəkildə salınmış küknar meşələrində bitki müxtəlifliyi yerli meşələrlə müqayisədə 50,3 faiz, təbii otlaqlarla müqayisədə isə 74,5 faiz daha aşağı olub.

Alimlərin fikrincə, problemin əsas səbəblərindən biri Norveç küknarlarının sıx örtük yaratmasıdır. İynəyarpaqlı ağaclar ilboyu yarpaqlarını saxladığından onların altında torpağa daha az günəş işığı çatır.

Bu isə xüsusilə yazın əvvəlində inkişaf edən bitkilərin böyüməsini çətinləşdirir. Eyni zamanda gənc yerli ağacların inkişafı da məhdudlaşır.

Küknarların tökdüyü iynəyarpaqların torpaqda yavaş parçalanması da ekosistemə təsir göstərib. Araşdırmada bu sahələrdə torpağın daha turş olduğu və qida maddələrinin dövranının yavaşladığı müəyyən edilib.

Maraqlı nəticələrdən biri də küknar meşələrinin üst torpaq qatında üzvi karbon miqdarının 25 faiz daha yüksək olmasıdır.

Lakin tədqiqatçılar bunun mütləq ekoloji üstünlük anlamına gəlmədiyini bildirirlər. Karbon artımının əsas səbəblərindən biri çətin parçalanan iynəyarpaqların torpaqda yığılmasıdır. Bu proses torpağın turşulaşmasına və qida dövranının zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Araşdırmanın əsas nəticəsi ondan ibarətdir ki, meşə salınarkən sadəcə çoxlu sayda ağac əkmək kifayət deyil. Ağacın hansı növ olması, həmin ərazinin təbii ekosistemi və yerli bitki örtüyü də nəzərə alınmalıdır.

Tədqiqatçılar xüsusilə vurğulayırlar ki, əvvəllər təbii otlaq olan ərazilərin vahid ağac növü ilə geniş şəkildə meşələndirilməsi gözlənilmədən biomüxtəlifliyin azalmasına gətirib çıxara bilər.

Yəni problem ağacların əkilməsində deyil, təbiətin özünəməxsus quruluşuna uyğun olmayan, eyni növdən ibarət meşələrin yaradılmasındadır.