Vahid məktəbli forması bərabərlik, təhsil mədəniyyəti və ümumi qaydalar deməkdir- Kamaləddin Qafarov
"Hüquqi və demokratik cəmiyyətdə fərdi azadlıqlara hörmətlə yanaşmaqla yanaşı, ümumi qaydalara əməl olunması da mühüm əhəmiyyət daşıyır." "Olaylar" xəbər verir ki, bu sözləri mətbuata açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Kamaləddin Qafarov deyib.
O, vurğulayıb ki, azadlıq hər kəsin şəxsi seçimini istənilən şəraitdə, heç bir ümumi tələbə əməl etmədən həyata keçirməsi demək deyil. "Əsas məsələ müəyyənləşdirilən qaydaların qanuni, aydın və qarşıya qoyulan məqsədə uyğun olması, eyni zamanda insanların hüquq və azadlıqlarını əsassız şəkildə məhdudlaşdırmamasıdır."
Millət vəkili bildirib ki, məktəb bu baxımdan xüsusi sosial mühitdir. "Onun vəzifəsi yalnız şagirdlərə bilik verməklə məhdudlaşmır. Məktəb həm də uşaqların şəxsiyyət kimi formalaşdığı, bərabər münasibət, intizam, məsuliyyət və qarşılıqlı hörmət mədəniyyəti qazandığı bir məkandır. Buna görə də təhsil müəssisələrində müəyyən edilmiş ümumi qaydaların olması təbii və zəruridir. Vahid məktəbli formasının tətbiqi də ilk növbədə bu məqsədlərə xidmət edir. Eyni geyim qaydası şagirdlərin xarici görünüşündəki fərqlərin, ailələrin maddi imkanlarının və dəb seçimlərinin məktəb mühitində ön plana çıxmasının qarşısını ala bilər. Bu, bütün sosial fərqləri aradan qaldırmasa da, uşaqlar arasında geyim üzərindən müqayisə və rəqabətin azalmasına, diqqətin daha çox təhsilə yönəlməsinə şərait yaradır. Burada əsas məsələ kiminsə geyimini mənəvi baxımdan üstün və ya aşağı qiymətləndirmək deyil. Söhbət eyni təhsil mühitində hamıya tətbiq edilən ümumi qaydadan gedir. Vahid forma heç bir şagirdin mənəvi keyfiyyətini müəyyənləşdirmir, onun şəxsiyyətini və dəyərini ölçmür. Məktəbin tərbiyəvi missiyası da məhz uşaqlara insanı geyiminə görə deyil, biliyinə, davranışına və şəxsi keyfiyyətlərinə görə qiymətləndirməyi öyrətməkdir.
Mövzunun dünyəvilik aspekti də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Dünyəvi təhsil sistemi bütün şagirdlərə dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bərabər yanaşmanı və tədrisin ümumi təhsil məqsədlərinə uyğun təşkilini nəzərdə tutur. Bununla belə, vahid geyim qaydalarının tətbiqi zamanı qanunvericiliyin tələbləri və vətəndaşların konstitusion hüquqları nəzərə alınmalı, hər hansı məhdudiyyətin hüquqi əsasları aydın olmalıdır. Uşaqların geyimi ilə bağlı müzakirələri qadınların mənəvi dəyəri, əxlaqı və insan ləyaqəti haqqında mübahisələrə çevirmək isə məsələnin mahiyyətini kölgədə qoya bilər. Bu mövzuda həm qaydaların tərəfdarları, həm də fərqli düşünənlər təhqirdən, əsassız ittihamlardan və qarşılıqlı hörmətsizlikdən çəkinməlidirlər. Valideynlərin narahatlıqları dinlənilməli, qərarların məqsədi və tətbiq mexanizmi cəmiyyətə aydın şəkildə izah olunmalıdır.
Nəticə etibarilə, vahid məktəbli forması məsələsi təhsil mühitinin təşkili, uşaqlar arasında bərabər imkanların qorunması və ümumi davranış mədəniyyətinin formalaşdırılması baxımından qiymətləndirilməlidir. Qaydaların məqsədi və tətbiqi hüquqi çərçivədə aydın olduqda, onların ətrafında yaranan fikir ayrılıqlarını da sağlam müzakirə yolu ilə həll etmək mümkündür. Əsas məqsədimiz uşaqların keyfiyyətli təhsil aldığı, hüquqlarına hörmət göstərildiyi, özlərini bərabər və təhlükəsiz hiss etdikləri bir məktəb mühitinin yaradılması olmalıdır."