Professor Kərim Həsənov və professor Firudin Hüseynov: ömrün sonunadək davam edən dostluq- ÖZƏL

Azərbaycan elm tarixində elə dostluqlar var ki, onlar təkcə iki insanın şəxsi münasibəti deyil, bütöv bir dövrün mənəvi simasını əks etdirir. Professor Kərim Həsənov və professor Firudin Hüseynov arasında yarım əsrdən artıq davam edən dostluq da məhz belə münasibətlərdən idi. Bu dostluq vəzifələrdən, elmi titullardan və gündəlik iş münasibətlərindən daha uca idi. Onun təməlində qarşılıqlı etimad, qardaşlıq, mənəvi yaxınlıq və sarsılmaz sədaqət dayanırdı.

Professor Kərim Həsənov öz xatirələrində həyat yoluna nəzər salarkən ona dəstək olmuş insanların adlarını dərin minnətdarlıq hissi ilə xatırlayır. Professor Kərim Həsənov yazır ki, elmi və pedaqoji fəaliyyətində öz məsləhətlərini, köməyini heç vaxt əsirgəməyən mərhum professor Firudin Hüseynovun, eləcə də digər dəyərli ziyalı dostlarının cismani yoxluğu onun qəlbini həmişə ağrıdır.
Lakin bu xatirələr arasında ən təsirlisi professor Firudin Hüseynov haqqında yazdığı sətirlərdir. Professor Kərim Həsənov yazır:
"Mənim yaxından bağlandığım şəxslərdən biri də mərhum professor Firudin Hüseynov idi. 1956-cı ildən ömrünün son gününədək dostluğumuz, qardaşlığımız davam edib. Biz onunla həm də yaxın qonşu idik. Qohumluğumuz da çatırdı. Firudin müəllim dünyasını çox erkən dəyişdi... Mən Firudin müəllimdən sonra, demək olar ki, tənha qalmışam. O mənada tənha ki, onunla söhbətimiz çox tutardı. Gah ciddi söhbətlər edər, gah zarafatlaşar, gah da bir-birimizə incə yumorla sataşardıq... Heyf... Çox heyf ondan..." ("Ömrün zirvə çağı" kitabı)

Bu sətirlər sadəcə bir dostun digər dost haqqında yazdığı xatirələr deyil. Bunlar yarım əsrdən artıq davam edən mənəvi bağlılığın, səmimi qardaşlığın və böyük insan sevgisinin etirafıdır. Professor Kərim Həsənovun "tənha qalmışam" ifadəsi onların münasibətlərinin nə qədər dərin və sarsılmaz olduğunu bütün aydınlığı ilə göstərir.

Arxiv fotoları da bu dostluğun canlı şahididir. Müxtəlif illərdə çəkilmiş şəkillərdə professor Kərim Həsənov və professor Firudin Hüseynovu yanaşı görürük. Elmi tədbirlərdə, universitet həyatında, dost məclislərində eyni səmimiyyət, eyni təbəssüm, eyni doğmalıq hiss olunur. Bu dostluğun ən diqqətçəkən cəhətlərindən biri onun zamanın bütün sınaqlarından keçməsidir. 

Professor Firudin Hüseynov professor Kərim Həsənov üçün yalnız həmkar deyildi. O, sirdaş, məsləhətçi, qonşu, qohum və ən əsası, həyatın sevincli və çətin günlərini birlikdə bölüşdüyü ən yaxın dost idi. Birlikdə aparılan söhbətlər, elmi müzakirələr, zarafatlar və incə yumor onların münasibətlərini daha da zənginləşdirirdi. Belə dostluqlar təsadüfən yaranmır; onlar uzun illər ərzində formalaşan qarşılıqlı hörmətin və mənəvi yaxınlığın nəticəsi olur.

Professor Kərim Həsənovun xatirələrində Firudin Hüseynovun vəfatından sonra hiss etdiyi boşluq xüsusi kədər hissi ilə ifadə olunur. Bu, yalnız bir insanın itkisi deyil, həm də yarım əsrlik dostluğun, hər gün bölüşülən söhbətlərin, xatirələrin və həyat yoldaşlığının itkisidir. Onun "Heyf... Çox heyf ondan..." sözləri həmin ağrının illər keçsə də azalmadığını göstərir.

Bu gün professor Kərim Həsənovun zəngin arxivində qorunan şəkillər, sənədlər və xatirələr həmin dostluğun mənəvi irsini yaşadır. Onlar bizə xatırladır ki, elm yalnız kitablar və auditoriyalar deyil, həm də insan münasibətləri, qarşılıqlı etimad və mənəvi bağlılıq üzərində inkişaf edir. Böyük alimləri birləşdirən ən mühüm dəyərlərdən biri də məhz sadiq dostluqdur. Professor Kərim Həsənov və professor Firudin Hüseynovun dostluğu Azərbaycan ziyalı mühitinin ən gözəl örnəklərindən biri kimi yadda qalır.

Kərəm Həsənov adına Elm, Kitabxana və Nəşriyyat Fondu