“Kontakt Home” müştərilərə kompensasiya ödəyəcək?
2026-cı il mayın 12-də səhər saatlarında Bakının Qaradağ rayonunun Lökbatan qəsəbəsində yerləşən "Kontakt Home" (İdealton MMC) şirkətinə məxsus anbar kompleksində güclü yanğın baş verdi. Məlumata görə, ümumi sahəsi 46 000 kvadratmetr olan anbarın 21 000 kvadratmetr sahəsi yanıb. "Kontakt Home" şirkəti bəzi sifarişlərin çatdırılmasında qısamüddətli gecikmələr ola biləcəyini, lakin vəziyyətin nəzarət altında olduğunu bildirib.
"Olaylar"ın məlumatına görə, iri miqyasda anbar yanğınlarında sığorta məsələlərinin həlli Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə, sığorta müqavilələrinə və aparılacaq rəsmi araşdırmalara əsasən aşağıdakı mərhələlərlə həll olunur. Bu zaman sığorta ödənişinin verilməsi üçün Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) və hüquq-mühafizə orqanlarının yanğının dəqiq səbəbi barədə rəsmi rəyi mütləqdir. Qanunvericiliyə görə, Azərbaycanda kommersiya təyinatlı daşınmaz əmlakların (anbarların) sığortalanması icbaridir. Anbarın binasına dəymiş ziyan icbari sığorta, daxilindəki elektronika və məişət texnikası kimi mallara dəymiş ziyan isə böyük ehtimalla şirkətin bağladığı könüllü korporativ müqaviləsi əsasında qarşılanacaq.
Ziyanın qiymətləndirilməsi isə müstəqil ekspertlər tərəfindən aparılır. Sığorta tənzimləyiciləri hadisə yerində yanmış və yararlı qalmış malların inventarizasiyasını apararaq dəqiq maddi ziyanın məbləğını müəyyən edirlər. "Kontakt Home" anbarında yanmış və artıq ödənişi edilmiş müştəri sifarişləri varsa, bu ziyan birbaşa şirkət tərəfindən (müştəriyə yeni məhsul verilməsi və ya pulun qaytarılması ilə) dərhal həll olunur. Şirkət isə bu itkiləri sonradan öz sığorta şirkətindən subroqasiya və ya birbaşa iddia qaydasında geri alır.
Əgər yanğının qəsdən törədildiyi və ya anbarda yanğın təhlükəsizliyi qaydalarının şirkət tərəfindən kobud şəkildə pozulduğu sübut olunarsa, sığorta şirkəti ödənişdən imtina edə bilər. Bu halda məsələ məhkəmə müstəvisinə keçir.
Məlumata görə, "Kontakt Home" şirkətinə məxsus bu anbar kompleksinin sığortası var. "İcbari sığortalar haqqında" Qanun əsasən, ölkədə fəaliyyət göstərən bütün kommersiya təyinatlı daşınmaz əmlakların, o cümlədən anbar binalarının yanğın və digər risklərdən icbari sığortalanması qanunla məcburidir. Buna görə də anbar binasının özü sığortalıdır. Nəzərə alaq ki, "Kontakt Home" kimi irimiqyaslı və milyardlıq dövriyyəsi olan pərakəndə satış şəbəkələri anbarda saxlanılan milyonlarla manat dəyərindəki malları (paltaryuyan, soyuducu, telefonlar və s.) mütləq şəkildə könüllü korporativ əmlak sığortası ilə sığortalayırlar.
Bu miqyasda olan böyük şirkətlər yanğın zamanı ticarətin dayanmasından yaranan zərərləri qarşılamaq üçün "Biznesin dayandırılması sığortası" (Business Interruption) paketlərinə də sahib olurlar. Hazırda müvafiq sığorta şirkətinin ekspertləri tərəfindən yanğın sahəsində ziyanın qiymətləndirilməsi aparılır. Sığorta ödənişi FHN-in yanğınla bağlı rəsmi rəyindən sonra reallaşacaq.
Alim