“Milliyət” qəzetində Xocalı həqiqətləri -Konsul Məsim Hacıyevin təqdimatında

Ermeni kuvvetleri 25 Şubat’ı 26 Şubat'a bağlayan gecede Hocalı kasabasında, 83 çocuk, 106 kadın ve 70'den fazla yaşlı dahil olmak üzere toplam 613 kişiyi katletti. Yaşanan sadece insanların katledilmesi değildi. Cesetler üzerinde yapılan incelemelerde bir çoğunun yakılmış olduğu, gözlerinin oyulduğu tespit edildi. Hamile kadınlar ve çocukların da bu vahşete maruz kaldığı belirlendi.

Azərbaycanın İstanbuldakı Baş Konsulu Məsim Hacıyev "Milliyət" qəzetinə Xocalı qətliamı haqqında reportaj verib.

Reportajın türkcə variantını təqdim edirirk.

Hocalı katliamı nasıl gerçekleşti?

Ermeni kuvvetleri 25 Şubat'ı 26 Şubatchr("39")a bağlayan gecede Hocalı
kasabasında, 83 çocuk, 106 kadın ve 70chr("39")den fazla yaşlı dahil olmak
üzere toplam 613 kişiyi katletti. Yaşanan sadece insanların
katledilmesi değildi. Cesetler üzerinde yapılan incelemelerde bir
çoğunun yakılmış olduğu, gözlerinin oyulduğu tespit edildi. Hamile
kadınlar ve çocukların da bu vahşete maruz kaldığı belirlendi.

CROPY

0Sitene Ekle

Ömer Aymalı / Tarih Dosyası

Bundan 25 yıl önce Azerbaycan'nın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı
kasabasında Ermeni kuvvetleri yüzlerce Türkü katletti. 336.Sovyet
Mekanize Alayının da desteği ile Hocalı kasabasına giren Ermeniler
kadın çocuk erkek ayrımı yapmadan işkenceye varan yöntemlerle eşine az
rastlanır bir katliam gerçekleştirdiler. 1980'li yılların ikinci
yarısından itibaren SSCB'nin dağılma sürecine girmesi Azerbaycan ile
Ermenistan arasında gerilimli bir süreci başlattı. Ermenistan
Sosyalist Cumhuriyeti Azerbaycan'a ait olan Karabağ bölgesinin dağlık
kısmında Ermeni nüfusunun fazla olduğunu belirterek bölgenin kendisine
ait olması gerektiğini iddia edecekti. 1989 yılında yapılan nüfus
sayımına göre Dağlık Karabağ bölgesinin nüfusunun %75'i Ermenilerden,
%25'i Azerilerden oluşmaktaydı. Ancak bölgede Ermeni nüfusunun fazla
olmasının sebebi Sovyetler Birliğinin yıllar süren politikalarıydı.
Bölge uluslar arası örgütlerin de kabul ettiği gibi tarihi ve hukuki
olarak Azerbaycan'a ait topraklardı.

Bölgedeki gerilim 1988 yılında Dağlık Karabağ bölgesindeki Ermenilerin
Azerbaycan'dan ayrılarak Ermenistan'a katılmak istemeleri ile arttı.
Dağlık Karabağ Meclisi karar alarak Ermenistan'a bağlandığını ilan
etti. Bu gelişme üzerine Azerbaycan, Dağlık Karabağ bölgesinin özerk
statüsünü kaldırdığını ve kendine bağladığı yönünde bir karar aldı.
Karabağ özerk yönetiminin buna cevabı ise bağımsızlık referandumu
oldu. Bölgede yaşayan Azerilerin katılmadığı referandumdan çıkan
bağımsızlık kararının ardından 6 Ocak 1992'de Dağlık Karabağ
Cumhuriyeti resmen ilan edildi.

Dağlık Karabağ bölgesinde yaşanan bu gelişmeler Ermenistan ile
Azerbaycan arasındaki savaşı başlatan sebep oldu. 1991 yılının
sonlarında başlayan savaş Ermenilerin lehine gelişti. Rus desteğini
alan Ermeniler Dağlık Karabağ bölgesine girerek bölgeyi işgale
ettiler. Hocalı kasabasında yaşananlarsa bu savaşın henüz başlarında
yaşanan bir katliamdı.
Dağlık Karabağ'ın en önemli tepelerinden ve dolayısıyla hakim konumu
itibariyle önemli bir mevki olan Hocalı kasabası Ermeni kuvvetleri
için önemli bir askeri hedefti. Kasaba aylarca top ateşine tutuldu ve
Ermeni kuvvetlerince abluka altına alındı. Etrafıyla bağlantısı
kesildi. Katliamın gerçekleştiği tarihlerde 10 bin nüfuslu Hocalı'da 3
bin civarı Azeri bulunmaktaydı. Ermeni kuvvetleri 25 Şubat'ı 26
Şubatchr("39")a bağlayan gecede bölgedeki Sovyetlerin 366. Mekanize Alayının
da desteği ile Hocalı kasabasında, 83 çocuk, 106 kadın ve 70chr("39")den fazla
yaşlı dahil olmak üzere toplam 613 kişiyi katletti. Yaşanan sadece
insanların katledilmesi değildi. Cesetler üzerinde yapılan
incelemelerde bir çoğunun yakılmış olduğu, gözlerinin oyulduğu tespit
edildi. Hamile kadınlar ve çocukların da bu vahşete maruz kaldığı
belirlendi.

Hocalıchr("39")ya yakın bölgede Ermeni askeri birliklerine komutanlık yapmış
olan Monte Melkonyan katliamdan bir gün sonra Hocalı çevresinde
gördüklerini günlüğünde şöyle tasvir etmiş:



Bir gece önce akşam 11 civarında, 2.000 Ermeni savaşçısı, Hocalıchr("39")nın
üç tarafındaki yüksekliklerden ilerleyerek, kasaba sakinlerini
doğudaki açılışa doğru sıkıştırmışlar. 26 Şubat sabahına kadar
mülteciler Dağlık Karabağın doğu yüksekliklerine ulaşmış ve aşağıdaki
Azeri kenti olan Ağdamchr("39")a doğru inmeye başlamışlar. Burdaki
tepeciklerde yerleşen sivilleri güvenli arazide takip eden Dağlık
Karabağ askerleri onlara ulaşmışlar. Mülteci kadın Reise Aslanova
İnsan Hakları İzleme Örgütüne verdiği açıklamada "Onlar sürekli ateş
ediyorlardı" diye konuşmuştu. Arabochr("39")nun savaşçıları daha sonra uzun
zaman kalçalarında taşıdıkları bıçakları kınlarından çıkararak
bıçaklamaya başlamışlar.

Şu anda yalnız kuru çimenden esen rüzgarın sesi ıslık çalıyordu, ve
ceset kokusunu uçurması için bu rüzgar henüz erkendi.Monte üzerinde
kadınların ve çocukların kırılmış kuklalar gibi saçıldığı çimene
eğilerek "Disiplin yok" diye fısıldadı. O bu günün önemini anlıyordu:
bu gün Sumgayıt Pogromunun dördüncü yıldönümüne yaklaşıyordu. Hocalı
stratejik bir amaç olmasından başka aynı zamanda bir öç alma
eylemiydi.

Hocalı'da yaşanan bu katliama Birleşmiş Milletler ve Batılı devletler
ciddi bir tepki göstermediler. Batılı ülkelerin bu tutumu ve Rus
desteğiyle Ermeni kuvvetleri kısa bir süre içerisinde Dağlık Karabağ
bölgesini ve bir kısım Azerbaycan topraklarını işgal etti. Ermenistan
ile Azerbaycan arasındaki bu savaş 1994 yılına kadar devam etti. 1994
yılında iki taraf arasında ateşkes sağlandı. Ancak ateşkesin ardından
başlayan barış görüşmelerinde herhangi bir sonuca ulaşılamadı.


HOCALI FACİAMIZIN 25.YILINDA GERİYE VE İLERİYE BAKARKEN

Azerbaycan Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu Masim Hacıyev katliamın
yıldönümü yaklaşırken yazılı bir açıklama yaptı. Masim Hacıyev
yazısında "Çeyrek asır önce ermeni ayrılıkçı-teröristlerin
Azerbaycanchr("39")ın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasında
yaptıkları soykırımda hayatını kaybeden aziz şehitlerimize Allah'tan
rahmet diliyor,göstermiş olduğu kardeş ilgi ve alakasından dolayı
Türkiye Cumhuriyeti'ne şükranlarımı sunuyorum" dedi.

 İşte Masim Hacıyev "Hocalı Katliamı" hakkında kaleme aldığı o yazı:

Her şey kameralara sabit şekilde kayıtlıdır: 26 Şubat 1992"de
Ermenistan askeri birliklerinin dış güçlerin açık desteğiyle
Azerbaycan"ın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasına son model
ağır silahlarla saldırması- savunmasız durumdakı Azerbaycan Türklerini
maksatlı biçimde imha etme amacını taşımaktaydı.Birleşmiş Milletlerin
en son soykırım tanımlamasında Ermenistan askeri birliklerinin
Hocalı"daki savunmasız insanlarımıza imha amaçlı saldırısı Soğuk
savaştan sonraki ilk soykırımdı. Kasaba kıyısındaki nehri can havliyle
geçerek ormanlık alandan Akdam bölgemize ulaşmak isteyen eliyalın ve
savunmasız vatandaşlarımızı Ermenistan askeri birlikleri ormanlık
alanda kurdukları pusuya düşürerek makineli silahlarla taramışlardı.
İçinde önemli sayıda çocuk, kadın ve yaşlıların bulunduğu 613
vatandaşımız saldırıların yapıldığı alanda hayatını kaybetti (56 kişi
işkenceyle öldürüldü), 155 vatandaşımızdan çeyrek asırdan beri haber
alamıyoruz, 1275 vatandaşımız rehin alınmış, 487 vatandaşımız ise
soykırım sonucu özürlü durumuna düşürülmüştür. 1980"lerin sonlarından
itibaren Kafkasya"yı yakından izleyen ve Hocalı faciası sırasında
bölgede bulunan ABD"li gazeteci-yazar Thomas Goltz, olayın "Bölgede
yaşayan Azerbaycan Türklerine karşı toptan imha amacı taşıdığını, o
nedenle apaçık soykırım olduğunu" ilk günden yazmıştı.Goltz"u,
Fransa"nın,Hollanda"nın, Türkiye"nin bölgeden sıcak haber yazan
muhabirleri de aynı gerekçeyle doğrulamışlardı.

Fakat her şeyin bu kadar açık olmasına rağmen uluslararası kuruluşlar
Hocalı soykırımını olduğu gibi değerlendirerek soykırımı yapanların
ivedilikle cezalandırılması için hiçbir gereken adımı atmadılar.Oysa
başta BM Güvenlik Konseyi olmakla uluslararası kurumlar Hocalı
faciamızla ilgili bağımsız komisyon oluşturarak olayın soykırım
olduğunu kararlaştırsalardı,Temmuz 1995"de Sırp milliyetçilerin yedi
bin Boşnağı kurşuna dizerek soykırım yapmaları imkansız olurdu. Şu
örneğe dikkatinizi çekmek istiyorum: 1983 yılında Türkiye"nin Belgrad
Büyükelçisi Galip Balkar"ı görevi başında katleden ermeni ASALA terör
örgütünün tetikçisi idam cezasına çarptırılmaması bir yana dursun,
2002 yılında Ermenistan"a verildi,uzun süre devlet protokolünde yer
alarak çocuklara ve gençlere ermeni terörizminin hedeflerini anlattı.
Terör ideolojisinden ve pratiğinden beslenen Sırp milliyetçiler de bu
bağlamda Hocalı soykırımını yapan ermeni teröristleri kendilerine
örnek alarak Boşnak soykırımına imza attılar. Bu durumu BM onaylamış,
Sırbistan yönetimi Boşnaklardan özür dilemiştir. Aradaki fark Boşnak
soykırımına ilham veren o dönemki Sırp yöneticilerin ve teröristlerin
uluslararası ceza mahkemesince en ağır cezalara çarptırılması,uzun
süre saklanmayı başaran Radovan Karadziç"in sonuçta yakalanarak
mahkeme önünü çıkarılması, Hocalı soykırımına ise uluslararası
kuruluşların bugüne kadar kayıtsız kalması ve o nedenle günahsız 613
vatandaşımıza karşı soykırım yapmış Ermenistan askeri birliklerinin
hala basit soruşturmalara bile tabi tutulmamalarıdır.

Fakat bu durumun ilelebet devam etmeyeceğine herkes emin olmalı.Ulu
önderimiz Haydar Aliyev"in talimatıyla oluşturulmuş komisyon 2002
yılında raporunu açıklayarak Hocalı faciamızı soykırım ilan etmiştir.
Cumhurbaşkanımız Sayın İlham Aliyev"in doğrudan temasları sonucu ABD
nin 21 eyaleti ve dünyanın yaklaşık on ülkesi ve parlamentosu Hocalı
faciamızı soykırım olarak tanımış ve o yönde kararlar almışlar. Bu
bağlamda en büyük desteği, elbette ki, kardeş Türkiye Cumhuriyeti"nden
gördük ve görmekteyiz.Hocalı soykırımının yapıldığı günden bu yana
Türkiye en büyük destekçimiz ve manevi teselli yerimiz oldu.Her sene
Hocalı haftasında Türkiye Büyük Millet Meclisinde iktidar ve muhalefet
temsilcilerinin Gündem dışı konuşmalar yaparak soykırımı Türk
toplumuna bir daha hatırlatmalarının bizim için büyük manevi değeri
vardır. Başta Ankara olmakla, Türkiye"nin çeşitli kentlerinde yapılmış
Hocalı soykırımı anıtları, parkları, basılan kitaplar, düzenlenen anma
toplantıları soykırımcıların yaşam alanını gün geçtikçe daha fazla
daraltan etkinliklerdir.

Biz Hocalı soykırımının faillerinin cezalandırılması olgusuyla
topraklarımızın ermeni işgalinden koşulsuz kurtarılmasınının birini
ötekinden ayrı tutmuyoruz. Zira Hocalı soykırımını yapan caniler bizim
topraklarımızı işgal etmiş canilerin ta kendileri, kardeşleri,
kuzenleridir.O nedenle biz bir yandan topraklarımızın ermeni
işgalinden kurtarılması için barış yoluyla(şimdilik) mücadelemizi
sürdürürken o mücadelemizin paralelinde Hocalı katillerinin
uluslararası ceza mahkemesinin önüne çıkmaları için tüm hukuki yollara
başvuruyoruz. Bu bakımdan "Haydar Aliyev Vakfı"nın Başkan Yardımcısı
Sayın Leyla Aliyeva'nın kurduğu, uluslararası düzeyde etkinlikler
düzenleyen ve her sene Türkiye'de de bir dizi etkinliğe imza atan
"Hocalı'ya Adalet Platformu"nun çalışmaları takdire şayan olup gerek
Hocalı soykırımı faillerinin cezalandırılmasına ilişkin objektif
sonuçlar elde edilmesi ve gerekse bundan sonra yapılabilecek
soykırımların önlenmesi açısından büyük önem arzetmektedir.

Çeyrek asır önce Ermenistan askeri birliklerinin Azerbaycan"ın Dağlık
Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasında yaptıkları soykırımın
yıldönümünde aziz şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyor, göstermiş
olduğu kardeş ilgi ve alakasından dolayı Türkiye Cumhuriyeti'ne
şükranlarımı sunuyorum.

Masim HACIYEV,
Azerbaycan Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu, Elçi