Psixoloqa nə üçün müraciət etməliyik?

Günümüzdə insanları əhatə edən vasitə və fərdləq çoxaldıqca, onların problemləri də artır. Bu problemlərin artması da öz növbəsində təcili həllər tələb edir. Maddi problemləmlərlə yanaşı insanı yoran digər bir məsələ psixoloji gərginlikdir. Buna əsas səbəb kimi informasiya yüklənməsi, maddi və mənəvi tələbatların ödənilməməsi, damğalama, əhatəsində olan insanlarla qarşılıqlı anlaşılmazlıq və sair göstərə bilərik. Gənc Psixoloqlar İctimai Birliyinin koordinatoru Murad Akifsoy deyir ki, bu məslədən isə birbaşa psixoloqlar sorumlu tutulur.

Psixoloqa müraciət zamanı diqqətli olmaq lazımdır

Günümüzdə insanları əhatə edən vasitə və fərdləq çoxaldıqca, onların problemləri də artır. Bu problemlərin artması da öz növbəsində təcili həllər tələb edir. Maddi problemləmlərlə yanaşı insanı yoran digər bir məsələ psixoloji gərginlikdir. Buna əsas səbəb kimi informasiya yüklənməsi, maddi və mənəvi tələbatların ödənilməməsi, damğalama, əhatəsində olan insanlarla qarşılıqlı anlaşılmazlıq və sair göstərə bilərik. Gənc Psixoloqlar İctimai Birliyinin koordinatoru Murad Akifsoy deyir ki, bu məslədən isə birbaşa psixoloqlar sorumlu tutulur. Onun sözlərinə görə, inkişaf etmiş cəmiyyətlərdə bu məsələlər daha tez və rahat həllini tapır. Çünki problemi olan insan kimə və necə müraciət edəcəyini bilir, buna görə heç kim onu qınamır: "Hazırki dövrdə isə bizdə bu balans ciddi şəkildə pozulmaqdadır. İlk növbədə insanların psixoloqun fəaliyyəti haqqında məlumatının az olması işi çətinləşdirir. Belə ki psixoloqa "Dəli Həkimi" damğası vurulur və onun haqqında bütün bilgilər bloklanmış olur. Nəzərinizə çatdıraq ki psixologiyada dəli adlı bir anlayış yoxdur. Dəli sözü insanların məlumatsız vaxtlarda müəyyən psixoloji problemləri olan insanlara qoyduğu ümumi adddır. Psixoloq heç həkim də deyil. Psixoloqu sadə anlaşıqlı şəkildə ifadə etsək, bütün insanların: şəxs, ailə, qrup. toplum və cəmiyyətlərin psixoloji problemlərinin aradan qaldırılmasına, psixoloji sağlamlıq və rifahını təmin etməyə yardım edən mütəxəssisdir". Murad Akifsoy bildirib ki, cəmiyyətimizdə psixoloqlara bir mənalı baxış olmadığı üçün insanlar ya heç kimə danışır, ya da hamıyla paylaşır: "Bunun nəticəsidir ki, insanlar təklikdən, ətrafındakıların onları başa düşmədiklərini, insanlarla ünsiyyətə girməkdə problemlər yaşadıqlarını bildirirlər. İnsanların sosial mediaya yönəlməsinin səbəblərindən biri kimi ətrafındakıların onlara münasbəti də təsir edir. Problemlərini hamıyla danışan insanlarda məsələlərin tam həll edə bilmirlər. Belə ki onların problemlərini dinləyən şəxslər bir məsləhət vermək məcburiyyətində qaldıqlarını hiss edirlər və hərəkətə keçirlər. Daha sonra bu məsləhət verən insanlar özlərində hamıya məsləhət vermək məcburiyyəti hiss edirlər, insanlara lazım oldu-olmadı, yeri gəldi gəlmədi məsləhət verirlər. Bunun ən acı nəticələrindən biri də bəzi şəxslərin özlərini psixoloq hesab etməsi, psixoloqun təhsillə deyil, bacarıq olduğunu əsas gətirərək müəyyən kurslar keçib psixoloqluq fəaliyyətinə başlayırlar. Ölkədə bunu əngəlləmək üçün hər hansı qanun olmadığı üçün bu "Qondarma Psixoloqlar" öz fəaliyyətinə davam edirlər. Nəticədə isə itirən onlara güvənib müraciət edən insanlar zərər çəkir. Problemləri həll olunmadan qalır, onlardan xidmət üçün alınan vəsaitlər də boşuna xərclənmiş olur. Psixoloqlara inamsızlıq artır". Psixoloq bildirir ki, həmin problemin psixoloqlardan asılı tərəfi də yox deyil: "Bu problemləri aradan qaldırmaq üçün maarifləndirmə şərtdir. Gündəlik həyatda psixoloqlar da damğalanmaya məruz qalır. Bunun üçün insanlara psixologiya elmi haqqında onlarda fikir yaradacaq bilikləri çatdırmaq məqsədəuyğundur. İnsanları daha düzgün mütəxəssisə müraciət etmələri üçün bu sahədə fəaliyyət göstərən mütəxəssislər haqqında məlumat vermək yerinə düşər. Əsas müzakirəyə səbəb olan məsələlərdən biri də Psixiatr və

Psixoloqun fərqidir". Bəs,Psixiatriya və Psixologiya arasındakı fərq nədir? Murad Akifsoy qeyd edir ki, psixiatr, tibb fakültəsini tamamlayaraq, ya da doktor dərəcəsini alır: "Tibb təhsili əsnasında psixiatriya sahəsində ixtisas təhsilini bitirmişdir. psixiatrlar tibb həkimləri olduqları üçün, möhkəm və sıx bir tibbi təhsildən keçməkdə və əhatəli bir müalicə təmin etmək üçün professional təhsilin tibbi ənənələrinə və məsuliyyətinə görə hərəkət edirlər. Psixoloq, bakalavr və ya magistr dərəcəsini tamamladıqdan sonra bu sahədə sübat yetirilmiş müəyyən təcrübəsi olandan sonra bu sahədə çalışa bilər. Psixoloqlar təhsilini klinik psixologiya proqramı sahəsində tamamladıqlarında "Klinik Psixoloq" ünvanını ala bilərlər. Klinik psixoloqlar, psixoloji test və qiymətləndirmədə professional deyillər. Psixoloqlar, ruhi və romantik pozuqluqları psixoterapiya ilə müalicə edirlər. Psixoloq nə psixiatr,nədə parapsixoloq deyil. Psixoloq - sağlam insanlarla işləyən, onlara düşdükləri çətin situasiya və qarşılaşdıqları, gözdə problem kimi görünən hadisələrdə özlərini necə aparacaqlarına dair məsləhət verən bir mütəxəssisdir. İlk növbədə psixloqlar olaraq maarifləndirmə işinə daha diqqətli yanaşacağına, daha sonra yuxarıda qeyd etdiyim problemlərin hüquqi həll tapmasını ümid edirəm"

Məhəmməd