GFTN Özbəkistanın fintex strategiyasını transsərhəd inteqrasiyanın əsası kimi qiymətləndirir
Açıq bankçılığın, ödəniş infrastrukturunun və tənzimləyici "sandbox"ların inkişafı Özbəkistanın maliyyə sistemlərinin beynəlxalq bazarlarla daha sıx qarşılıqlı fəaliyyətinin əsasını yarada bilər.
Trend-in Daşkənddən olan xüsusi müxbirinin məlumatına görə, bunu "Global Finance & Technology Network"-un (GFTN) həmtəsisçisi və baş icraçı direktoru Sopnendu Mohanti Silk Road Finance & Technology Forum çərçivəsində media nümayəndələri üçün keçirilən brifinqdə deyib.
Mohantinin sözlərinə görə, maliyyə texnologiyalarının inkişafının əsas elementlərindən biri müxtəlif ölkələrin sistemlərinin bir-biri ilə qarşılıqlı fəaliyyət göstərməsinə imkan verən infrastrukturun interoperabelliyi olmalıdır.
"Bu müzakirənin əsasını qarşılıqlı fəaliyyət göstərməli olan infrastruktur təşkil edir - istər Özbəkistan, istər Yaxın Şərq, istərsə də Sinqapur olsun", - deyə o bildirib.
Mohanti həmçinin mərkəzi bankların vəsaitləri, bank depozitləri, tokenləşdirilmiş depozitlər və stabilkoinlər də daxil olmaqla, müxtəlif pul formalarının inkişafı məsələsinə toxunub.
Onun sözlərinə görə, qlobal müzakirələrdə hesablaşmalar üçün infrastruktur kimi topdansatış rəqəmsal mərkəzi bank valyutalarına (CBDC) getdikcə daha çox diqqət yetirilir. Pərakəndə CBDC-lərə ehtiyac isə mövcud ödəniş sistemlərinin səmərəliliyi nəzərə alınmaqla müzakirə mövzusu olaraq qalır.
Bununla yanaşı, o, tokenləşdirilmiş aktivlərlə əməliyyatlar üçün tokenləşdirilmiş bank depozitlərinin potensialını qeyd edib.
"Əgər aktivin özünün tokenləşdirilmiş formada təqdim olunduğu şəbəkədə aktiv almaq istəyirsinizsə, sizə pul lazımdır. Bu, topdansatış pulu və ya tokenləşdirilmiş depozit ola bilər", - deyə Mohanti bildirib.
O, həmçinin stabilkoinlərin artan rolunu və onların tənzimlənməsini qeyd edib. Mohantinin sözlərinə görə, stabilkoinlər transsərhəd ödənişlərin xərclərinin azaldılmasına kömək edə bilər.
"Stabilkoinlərlə bağlı arqumentim həmişə bu olub ki, bu, pulun özü deyil, infrastrukturdur və stabilkoinlər transsərhəd ödənişlər məsələsini həll edə və onları daha ucuz edə bilər", - deyə o vurğulayıb.
Bununla yanaşı, Mohanti hesablaşmalar üçün alət seçiminin konkret ölkənin prioritetlərinə və onun tənzimləyici yanaşmasına uyğun olmalı olduğunu vurğulayıb.
Özbəkistanın maliyyə sektorunun inkişafından danışan ekspert açıq bankçılığı və ödəniş sistemlərinin interoperabelliyini rəqəmsal və ənənəvi banklar arasında qarşılıqlı fəaliyyəti təmin edə biləcək iki mühüm istiqamət kimi qeyd edib.
"Açıq bankçılıq həm ənənəvi banklara, həm də yeni rəqəmsal banklara API vasitəsilə bir-biri ilə qarşılıqlı fəaliyyət göstərməyə imkan verir", - deyə Mohanti bildirib.
Onun sözlərinə görə, ikinci mühüm element ödəniş sistemlərinin interoperabelliyidir ki, bu da bazarlar arasında pul vəsaitlərinin daha səmərəli hərəkətinə imkan verir.
"Ödəniş sistemi və açıq bankçılıq birlikdə gənc bankların və ya ənənəvi bankların bazardakı innovasiyalarla birlikdə işləməyə çalışdığı zaman hansı qabaqcıl təcrübələrin tətbiq edilməli olduğu sualına cavab verir", - deyə o qeyd edib.
Mohanti Özbəkistanın fintex ekosisteminin inkişafında beynəlxalq əməkdaşlığın əhəmiyyətini də vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, GFTN-nin vəzifəsi Mərkəzi Bankın yerli şəraitinə və tənzimləyici sisteminə uyğunlaşdırmaqla yanaşı, ən yaxşı qlobal təcrübələri, texnologiyaları və fintex sahəsində ekspertizanı Özbəkistana gətirməkdir.
"Ölkənin uğur qazanmasının yeganə yolu əməkdaşlıqdır. Hər şeyi xaricdən idxal etmək və burada tətbiq etmək həmişə zəruri deyil. Həllər yerli kontekstdə və mərkəzi bank tərəfindən müəyyən edilmiş çərçivə daxilində işləməlidir", - deyə Mohanti bildirib.
O qeyd edib ki, tənzimləyici "sandbox"lar beynəlxalq texnologiyaların və biznes modellərinin bazarda daha geniş tətbiq edilməsindən əvvəl sınaqdan keçirilməsinə imkan verir.
"Heç bir texnologiya şirkəti bütün bu məsələləri həll edə bilməz. Buna görə də əməkdaşlıq zəruridir", - deyə Mohanti Sinqapuru iştirakçılar arasında qarşılıqlı fəaliyyətin fintex ekosisteminin inkişafında mühüm rol oynadığı bazara nümunə göstərərək fikrini yekunlaşdırıb.