Neft-qaz layihələri və iqtisadi inkişaf: BP nümunəsi- ÖZƏL 

BP Azərbaycanda fəaliyyət göstərdiyi müddətdə neft-qaz layihələrinə ümumilikdə təxminən 87 milyard dollar sərmayə yatırıb. Şirkətin regional qazma üzrə vitse-prezidenti Rassel Morris bildirib ki, yataqlar yetkinləşdikcə daha mürəkkəb və müasir istehsal texnologiyalarına ehtiyac yaranır. Xüsusilə Azəri-Çıraq-Günəşli yatağında indiyədək 4,5 milyard barel neft hasil olunub. 
BP-nin Azərbaycana yatırdığı 87 milyard dollarlıq sərmayə uzunmüddətli perspektivdə ölkə iqtisadiyyatına hansı real dividendləri gətirib və bu vəsaitin təsiri hansı sahələrdə daha çox hiss olunur?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri, iqtisadçı Akif Nəsirli Olaylar.az-a açıqlama verib: 
"BP-nin Azərbaycana yatırdığı təxminən 87 milyard dollarlıq sərmayə uzun müddət ərzində ölkə iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından birinə çevrilib. Bu vəsait ilk növbədə dövlət büdcəsinə və Dövlət Neft Fonduna böyük valyuta axını yaradıb, makroiqtisadi sabitliyi gücləndirib və ölkənin strateji valyuta ehtiyatlarını formalaşdırıb. Neft-qaz sektoru ətrafında geniş infrastruktur qurulub, yerli podratçı şirkətlər və xidmət sahələri inkişaf edib, minlərlə yüksək və orta ixtisaslı iş yeri yaranıb. Texnologiya və idarəetmə təcrübəsinin ötürülməsi yerli kadrların peşəkarlığını artırıb, nəqliyyat, tikinti, logistika və maliyyə sektorlarında da dolayı təsirlər hiss olunub. Bununla yanaşı, bu sərmayələr Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarındakı mövqeyini gücləndirib və ölkəni etibarlı tərəfdaş kimi tanıdıb.
Yataqlar yetkinləşdikcə hasilatın davam etdirilməsi üçün xərclərin artması gələcək neft gəlirlərinin sabitliyinə müəyyən risklər yarada bilər. Daha dərin quyular, mürəkkəb texnologiyalar və artan əməliyyat xərcləri bir barel neftin maya dəyərini yüksəldir və qiymətlər bazarda aşağı düşərsə gəlirləri daha həssas edir. Bu vəziyyət neftdən əldə olunan gəlirlərin tədricən azalması ehtimalını artırır və büdcə planlamasında daha ehtiyatlı yanaşmanı zəruri edir. Uzunmüddətli baxışda bu, Azərbaycanın iqtisadiyyatını neftdənkənar sahələr hesabına şaxələndirməsini, qaz layihələrinə və bərpa olunan enerjiyə daha çox diqqət yetirməsini vacib edir ki, gəlirlər yalnız neft hasilatının səviyyəsindən asılı qalmasın". 

Zeynəb Mustafazadə