Yaponiya ABŞ ilə yüksək səviyyəli görüşü ləğv etdi – Müdafiə xərcləri ilə bağlı gərginlik- ÖZƏL
Yaponiya, əsas müttəfiqi olan ABŞ ilə müntəzəm yüksək səviyyəli görüşü müdafiə xərclərinə dair Vaşinqtonun təzyiqləri səbəbilə ləğv edib. Olaylar.az xəbər verir ki, bu barədə "Financial Times" qəzeti cümə günü məlumat yayıb.
İyulun 1-də Vaşinqtonda keçirilməsi planlaşdırılan illik 2+2 təhlükəsizlik danışıqlarında ABŞ dövlət katibi Marko Rubio və müdafiə naziri Pit Hegseth ilə Yaponiyanın xarici işlər naziri Takaşi İvaya və müdafiə naziri Gen Nakatani iştirak etməli idi.
Lakin qəzetin adlarını açıqlamadığı mənbələrə istinadən yazdığına görə, ABŞ Yaponiyadan müdafiə xərclərini ümumi daxili məhsulun (ÜDM) 3,5 faizinə çatdırmağı tələb etdikdən sonra Tokio bu görüşü ləğv edib. Bu, əvvəlki 3 faizlik tələbdən də yüksəkdir.
Yaponiyanın "Nikkei" qəzeti isə şənbə günü xəbər verib ki, Tramp administrasiyası Asiyadakı müttəfiqlərindən, o cümlədən Yaponiyadan, müdafiəyə ÜDM-in 5 faizini ayırmağı tələb edir.
ABŞ hökumətindən adının açıqlanmasını istəməyən bir rəsmi "Reuters" agentliyinə bildirib ki, Yaponiya bu görüşü bir neçə həftə öncə "təxirə salıb". Rəsmi səbəb açıqlanmayıb. Məsələyə yaxın olan digər qeyri-hökumət mənbə isə görüşün ləğv edildiyini eşitdiyini, lakin səbəbini bilmədiyini deyib.
Dövlət Departamentinin sözçüsü Tami Brüs bu məsələ ilə bağlı "FT"nin məlumatını şərh etməkdən imtina edib. Pentaqon da dərhal açıqlama verməyib. Yaponiyanın Vaşinqtondakı səfirliyi, eləcə də ölkənin xarici və müdafiə nazirlikləri və Baş nazir Aparatı şənbə günü iş saatları xaricində telefon zənglərinə cavab verməyib.
"FT"nin məlumatına görə, bu daha yüksək tələblər son həftələrdə Pentaqonda üçüncü ən yüksək vəzifəli şəxs olan Elbric Kolbi tərəfindən irəli sürülüb. Kolbi, həmçinin Avstraliyaya nüvə enerjili sualtı qayıqlar layihəsinin yenidən nəzərdən keçirilməsinə başlayaraq Hind-Sakit okean bölgəsindəki digər bir mühüm müttəfiqin narazılığına səbəb olub.
Mart ayında baş nazir Şigeru İşiba bəyan etmişdi ki, Yaponiyanın müdafiə büdcəsini başqa ölkələr deyil, yalnız Yaponiya özü müəyyən edə bilər. Bu bəyanat Kolbinin ABŞ müdafiə siyasəti üzrə müavin vəzifəsinə namizədlik dinləməsində Tokionun Çinə qarşı daha çox xərcləməyə çağırışına cavab olaraq səsləndirilmişdi.
ABŞ və onun müttəfiqləri Prezident Donald Trampın qlobal ticarət tarifləri siyasəti fonunda çətin ticarət danışıqları aparır.
"FT" yazır ki, görüşün ləğv edilməsinin səbəblərindən biri də Yaponiyada iyulun 20-də keçiriləcək yuxarı palata seçkiləri ola bilər. Həmin seçkilər Baş nazir İşibanın azlıq hökuməti üçün mühüm sınaq olacaq.
2+2 formatlı görüşün ləğvindən öncə gələn həftə Avropada keçiriləcək NATO sammitində Prezident Trampın Avropa müttəfiqlərindən də müdafiə xərclərini ÜDM-in 5 faizi səviyyəsinə çatdırmağı tələb edəcəyi gözlənilir.